Кіріспе

Айдың әсерлік кратері

Д’Алембер – Айдың алыс жағындағы солтүстік жарты шарында, шамалы кішірек қабырғалы Кемпбелл жазығының солтүстік-шығысында орналасқан үлкен айлық әсерлік кратер. Д’Алембердің оңтүстік-батыс шетінде Слифер орналасқан. Солтүстігінде Ямамото кратері, ал оңтүстік-батысында Лангевин жатыр. Бұл қабырғалы жазықтың диаметрі Айдың жақын жағындағы Клавиус кратерімен бірдей, бұл оны Айдың ең ірі құрылымдарының бірі етеді. Көптеген айлық қабырғалы жазықтар сияқты, осы құрылымның сыртқы шеті де кейінгі әсерлерден тозып, зақымдалған. Слиферден басқа, ең айқын кратерлердің бірі – солтүстік шетіне енген d’Alembert Z. Солтүстік-батыс ішкі қабырғасында шығыс жағында кең жарылысы бар кішкентай кратер, ал оңтүстік-шығыс ішкі қабырғасында одан кішірек кратер бар. Шеті эрозияға ұшырағанына қарамастан, оның пішінін ай бетіндегі дөңгелек қыр ретінде анық көруге болады. Д’Алембердің ішкі төселі салыстырмалы түрде тегіс, әсіресе кратер шетін қоршаған қиыр бетімен салыстырғанда. Онда бірнеше кішкентай кратерлердің іздері бар, олардың ең үлкендері – шығыс шетіне қарай орналасқан d’Alembert G және d’Alembert E. Оңтүстік-батысында Слиферден шыққан сыртқы қорған мен материалдың қабаттарынан едені бұзылған. Еден бетіндегі екі селкімді жарық д’Алембердің орта тұсынан басталып, ішкі қабырғаға қарай жарты жолды жүзеді.

Спутник кратерлері

Конвенция бойынша бұл ерекшеліктер ай карталарында кратердің ортасының Д'Аламбертке ең жақын жағына әріпті қою арқылы белгіленеді. Д'Аламберт Ен жамыстығы Диаметрі E52.8° С 168.2° Ш 22 км G50.9° С 167.5° Ш 18 км J47.5° С 170.4° Ш 20 км Z55.4° С 165.6° Ш 44 км