Кіріспе

Айдағы кратер
Айдағы кратер Пастер – диаметрі шамамен 233 шақырым болатын, қабырғалы жазықтар санатына жататын Айдың үлкен соққы кратері. Ол француз химигі және микробиологы Луи Пастердің құрметіне аталған. Жерден қарағанда Айдың шалқа жағында, шығыс жиегінен сәл тыс орналасқан. Либрациялардың арқасында бұл кратердің айналасы кейде Жерден көрінеді, бірақ көп егжей-тегжейлі ақпаратты көру мүмкін емес.

Сипаттама

Пастердің оңтүстік жиегі бойында кішкентай Бэклунд кратері орналасқан. Оңтүстік-шығысында, Пастердің диаметрінің үштен екісіне жуық болатын тағы бір кратер – Хилберт жатыр. Оңтүстік-батысында көзге түсетін Склодовская кратері, ал шығысында Мейтнер кратері орналасқан. Пастердің сыртқы жиегі көбінесе дөңгелек емес, көптеген соққылардан ауыр зақымдар алған. Әсіресе солтүстік жиегі үстіне түскен соққылардың әсерінен жойылғанға жақын, ал оңтүстік жиегі де жақсырақ емес, оның үстінен Бэклунд кратері орналасқан. Пастердің оңтүстік-шығыс жиегі Хилберт кратерінің әсерінен өзгерген жерге жақын, дерлік түзу сызық болып келеді. Батыс жиегі де қатты зақымдалған, үстінде Пастер U, Андерстің Жер көтерілісі кратері және Пастер Q кратерлері бар. (Бұлардың біріншісі – Пастер U, бірнеше біріккен кратерлердің тобын құрайды.) Ішкі бөлігі де жақсы емес, оңтүстік жартысы жер бетін жабатын материалдармен және еденде орналасқан бірнеше кішкентай кратерлермен ретсіз. Еденнің солтүстік-батыс бөлігінде солтүстіктен оңтүстікке қарай доға тәрізді сызық құрайтын, біріне-бірі жанасқан шағын кратерлердің қысқа тізбегі бар. Пастер G және Пастер H серік кратерлері орталық нүктеден шығысқа қарай жұп түзеді. Пастердің солтүстік-шығысындағы Пастер D серік кратері жаңа, сәуле жүйесіне ие, сондықтан Коперник жүйесінің бір бөлігі ретінде картаға түсірілген.

Спутник кратерлері

Конвенция бойынша бұл ерекшеліктер ай карталарында әріпті Пастер кратерінің ортасына ең жақын жағынан орналастыру арқылы анықталады. Пастер ендігі Ұзындығы Диаметрі Ref A 7.0° S 105.7° E 25.73 км B 8.2° S 105.8° E 19.44 км D 8.8° S 108.8° E 37.62 км E 10.8° S 108.5° E 18.9 км G 11.6° S 105.7° E 20.73 км H 12.1° S 106.4° E 21.6 км M 12.2° S 104.6° E 11.33 км Q 13.6° S 101.5° E 23.35 км S 12.2° S 102.0° E 28.76 км U 9.8° S 101.5° E 37.88 км V 9.0° S 100.8° E 22.49 км Y 8.0° S 103.5° E 49.85 км Z 6.8° S 104.2° E 13.98 км

2018 жылдың қазан айында Пастер T атауы Андерс Жердің көтерілуі деп өзгертілді.