Кіріспе

1998 жылғы шешілген комикс сериясы

300 – Франк Миллер жазып, суреттеген, ал Линн Варли бояумен безендірген 1998 жылғы тарихи негіздегі шешілген комикс сериясы. Комикс – Спарталық Леонидастың көзқарасынан Термопиль шайқасы мен оған дейін болған оқиғалардың көркемдік қайта баяндалуы. 300, әсіресе 1962 жылы шыққан «300 спартандық» фильмінен үлкен шабыт алды, Миллер осы фильмін бала кезінде тамашалаған. 2006 жылы бұл туынды сол аттас фильмге бейімделді. 2018 жылы Dark Horse «Ксеркс: Дарий әулетінің құлауы және Александрдың өрлеуі» атты кітабын жариялады, оны да Миллер жазып, суреттеді. Бұл кітап 300 оқиғаларының алдынан келетін және одан кейін жалғасатын туынды болып табылады, Ксеркс I-нің таққа отыруын және оның ұрпағы Дарий III тұсында Александр Ұлының қолынан парсы империясының құлауын көрсетеді.

Жарияланымдар мен марапаттар

Романның әрбір беті екі беттік иллюстрациямен берілген. Сериал қатты мұқабаға жиналғанда, жеке беттер әдеттегі комикстен екі есе кең болды. Миллердің осы жобадағы сурет салу стилі оның "Sin City" жұмысына ұқсас, бірақ тұрақты түс қолдану айқын ерекшелік болып табылады. "300" алғаш рет 1998 жылдың мамырында "Dark Horse Comics" баспасынан ай сайынғы бес бөлімдік шектеулі комикс сериясы ретінде жарық көрді. Бөлімдер "Құрмет, Міндет, Даңқ, Шайқас және Жеңіс" деп аталды. 1999 жылы сериал үш "Айснер" сыйлығын жеңіп алды: "Үздік шектеулі серия", Фрэнк Миллер үшін "Үздік автор/суретші" және Линн Варли үшін "Үздік түсші". Бұл туынды 1999 жылы қалың мұқабалы том ретінде жинақталды. Фильмнің танымалдылығы нәтижесінде саудалық басылымның сатылымы артып, 10-шы басылым 40 000 данамен, ал одан кейін 11-ші басылым шығарылды. Бұл 1999 жылы алғашқы том жарық көргеннен бері сатылған 88 000 данаға қосымша саналды.

Қысқаша мазмұны

480 жылы Спарта патшасы Леонид 300 ең жақсы сарбазын жинап, парсылардың басып кіруіне қарсы күреседі. Бұл, мүмкін, өлімге қадам болғандықтан, олар және олардың одақтастары "Ыстық қақпалар" (Термопильдер) деп аталатын тар шатқалда патша Ксеркстің Грекияға шабуылын тоқтатуды жоспарлайды. Жер бедері гректердің Ксеркс патшаның көп санды әскерінен жеңіліп қалмауына кедергі келтірді (әдетте "бөліп жеңу" деп аталатын әскери тактика). Шабуыл басталмас бұрын, мүкіс спарталық Ефиалтес Леонидтен оған қатысуға рұқсат беруін өтінеді, бірақ оның осал дене бітімі, қалқанын фаланга үшін жеткілікті биіктікке көтеруге мүмкіндік бермейді, сондықтан ол қабылданбайды. Леонидтың бас тартуына қатты ренжіді, Ефиалтес шатқалдан құлайды. Спарталықтар мен олардың одақтастары парсыларды екі күн мен түні бойы сәтті ұстап тұрды. Шабуылдар арасында Ксеркс Леонидқа байлық пен билік ұсынып, оның бағынуын сұрайды. Леонид бас тартады, шайқас жалғасады. Темірде, Ефиалтес өзіне-өзі зиян келтіруден кейін оянып, парсыларға Ксеркске артынан шабуыл жасауға мүмкіндік беретін кішкентай жол туралы айтып, гректерге сатқындық жасайды. Парсылардың маневрін білген гректер өздерінің орналасқан жерінің қорғаныссыз екенін түсінеді, бірақ спарталықтар мен тағы бірнеше адам кері шегінуден бас тартады. Парсылармен соңғы шайқасқа түсуден бұрын Леонид Спартадан бір сарбазды (Дилиос) үйіне қайтуға бұйырады, осылайша ол олардың ерлік тарихын айту үшін аман қалуы мүмкін. Үшінші күні Ксеркс спарталықтарды қоршайды, олардың қалған одақтастары (теспиялықтар) қаза табады. Ол Леонидке соңғы рет бағынуға және тізе бүгуге мүмкіндік береді. Біраз ойланғаннан кейін Леонид ақыры мойынсұнады, қаруын тастап, тізе бүгеді. Бірақ бұл Леонидтің алдауы, ол адал спарталық сарбаз Стелиоске арқасынан секіріп, генералдың өліміне себеп болуға белгі береді. Спарталықтар шайқасады. Леонид "Құдай патшаның" қанын ағызу үшін Ксеркске сөресін лақтырады және сәтті аткарады. Спарталықтар жебелердің күшімен соңғы адамға дейін қаза табады. Оқиға бір жылдан кейін өтеді және капитан Дилиос Леонид пен оның спарталық серіктерінің ерлік құрбандығын әскерлеріне Платая шайқасы алдында айтады.

Басқа еңбектердегі сілтемелер

Фрэнк Миллердің басқа да комикстерінде Термопиль шайқасына сілтемелер кездеседі. "Sin City: The Big Fat Kill" комиксінде Дуайт Маккарти Леонидастың "қайда шайқасу керек" деген таңдауын ойлай келе, жаудың бандасын тар көшеге тығып, спарталықтардың қорғаныс тактикасын шамамен қайта жасайды; одан кейін оларды ауыр оқ жаудырып және жарылғыш заттар қолданып жояды. "Hell and Back" романында Уоллес есірткінің әсерімен досын автомат ұстаған Леонидас ретінде көреді. Миллердің "омега" Бэтмен оқиғаларындағы "The Dark Knight Returns" және "The Dark Knight Strikes Again" комикстерінде "Жылы қақпалар" (Термопильдің тікелей аудармасы) деген есімді кейіпкер кездеседі, ол ересектер фильмінің жұлдызы болып, алдымен "Аққарлының" нұсқасын жасайды, содан кейін өзін Огайо штатының диктаторы деп жариялайды. "Эмми" сыйлығына ие болған "Самурай Джек" мультсериалының "Джек және спартандықтар" атты эпизодында Джек Акудың әскерлерімен шайқасып жатқан спартандық жауынгерлер тобымен кездеседі. Бұл эпизод Миллердің комикстерінен шабыттанған.

Фильмге бейімделу

2007 жылы Зак Снайдер Франк Миллердің атқарушы продюсері болған «300» фильмінің бейімделуін режиссерлік етті, ол өзінің комиксін киноға бейімдеуге көмектесті. Комикс атмосферасын сақтау үшін жасыл экран технологиясы қолданылды; нәтижесінде фильм түпнұсқасына өте адал болды. Фильм 2007 жылы дәстүрлі кинотеатрларда және IMAX форматында көрсетілді. 2014 жылы Франк Миллердің «Ксеркс» мини-сериясы негізінде «300: Империяның көтерілісі» атты жалғасы жарық көрді.

Видео ойындар адаптациясы

2007 жылы фильм және комикске негізделген видео ойын шықты.