Кіріспе
Beau Geste – британ жазушысы П. С. Реннің 1924 жылғы оқиғалық романы. Роман туысының шаңырағынан құнды әшекей ұрлануынан кейін француз Шетелдік легионына жеке-жеке қатысқан үш ағылшын бауырдың ерліктері мен оқиғаларын баяндайды. 1924 жылы жарық көрген бұл роман Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі кезеңдегі оқиғаларды қамтиды. Ол бірнеше рет киноға түсірілді.
Beau Geste is an adventure novel by British writer P. C. Wren, which details the adventures of three English brothers who enlist separately in the French Foreign Legion following the theft of a valuable jewel from the country house of a relative. Published in 1924, the novel is set in the period before World War I. It has been adapted for the screen several times.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Майкл "Бо" Гест – басты кейіпкер. Негізгі баяндаушы – оның інісі Джон. Гесте ағайындары өткен заманның ағылшын жоғары топтарының құндылықтарымен өмір сүреді. Гесте туған ішектері жетім қалған және Брэндон Аббаста леди Патрисия әпкесімен тәрбиеленген. Боның тобының құрамында негізінен Изобель мен Клаудия (мүмкін, леди Патрисияның заңсыз қызы) және леди Патрисияның туысы Август (жоқ болған сер Гектор Брэндонның жаман мінезді жүргізушісі) бар. «Бо Гест» романында айтылмаса да, америкалық Отис Ванбру ағайындардың досы ретінде кейінгі романдарда пайда болады. Джон мен Изобель бір-біріне берілген, және ол оның ұры екен деген күдіктен сақтау үшін француз Шетелдік легионына қосылуға батыл қадам жасайды (ағаларының жолын жалғап). Оқиғаның бастауы – «Көк су» деп аталатын құнды әшекейдің жоғалуы. Күдік жас топқа түседі, ал Бо Англиядан Алжирдегі француз Шетелдік легионына қосылады, одан кейін оның ағалары Дигби (оның егіз інісі) мен Джон да қосылады. Сиди-Бель-Аббестегі жаттығудан және оңтүстіктегі тайпалармен шайқасқаннан кейін Бо мен Джон ойдан шығарылған шөлдегі Форт Зиндернеф бекінісіне жіберіледі, ал Дигби мен оның американдық достары Хэнк пен Бадди Танут Аззалға қашырмен жүретін отрядпен жаттығуға жіберіледі. Форт Зиндернеуфтің командирі (екі жоғары офицердің қазасынан кейін) – садистік сержант-майор Лежаун, ол өзінің қарауылдағыларын көтеріліс шегіне дейін азаптайды. Туарегтердің шабуылы көтеріліс пен жаппай қашудың алдын алады (тек Гесте ағайындары мен бірнеше адал жандар жоспарға қарсы). Роман бойында Бо Франция мен Легионға адал болып, өзінің орнында қаза табады. Дигби, Хэнк және Бадди Токотудан келген көмекші колоннамен Форт Зиндернефке кешігіп жетеді. Олар Джонмен бірге (Зиндернеуфте тірі қалған соңғы адам) қашып кетеді және ұзақ сапарға шығады, оның барысында Дигби арабтармен шайқаста қаза табады. Жолда достары Хэнк пен Баддиден айырылғаннан кейін Джон Брэндон Аббасқа қайта оралады. Үш ағаның соңғы тірі қалғаны, оны олардың әпкесі мен никелері Изобель құшақ жайып қарсы алады. Боның Джонға, Патриция әпкесіне жеткізген хатында әшекейді ұрлаудың себебі Патриция әпкесінің әшекейді жасырын сатуы және осылайша сер Гектордың қанаушылықпен ұсталған тұрғындарына көмектесуі болғаны айтылады. «Идеалды Бо» және басқа да жалғауларында П.С. Рен шешілмеген мәселелерді байланыстырады, соның ішінде Майкл Гесттің Шетелдік легионға қосылуының бастапқы себебі құрметтен бөлек, Клаудияға деген өлімге кесілген және мүмкін емес махаббаты болғанын жазады. Форт Зиндернеуфке көмекші колоннаға басшылық еткен француз офицері, Спахи майоры де Божоле, Реннің келесі романы «Бо Сабер» романының баяндаушысы болады.
Жалғасы
П. С. Рен "Бью Сабеур" (1926) (онда баяндаушы – Спагилер офицері, "Бью Жест" романында екінші дәрежелі рөлде ойнайтын француз офицері) және "Бью Идеал" (1927) романдарының жалғасын жазды. Осы үшінші томда Рен "Көк судың" ұрланған түні болған оқиғаны толыққанды баяндайды. Ол сондай-ақ "Жақсы Жест" атты қысқа әңгімелер жинағын жазды (оның шамамен жартысы Жест ағайындары және олардың американдық достары Хэнк пен Бадди туралы, олар "Бью Сабеур" және "Бью Идеал" романдарының маңызды кейіпкерлері болып табылады), сондай-ақ "Испан Мэйн" (Ұлыбритания) / "Шөл мұрасы" (АҚШ) романдарын жазды, онда аяқталмаған мәселелер шешіліп, Джон Жестің оқиғаларының тізбегі аяқталады. Шетелдік легиондағы өмір Реннің кейінгі романдарының кейбіреулерінде де бейнеленген: "Порт жоғалған адамдардың", "Бақытсыздық әскерлері", "Батыл шаң", "Өлгендердің етіктері", "Кемшікті пышақтар" (оның ішінде Жест ағайындарының Легиондағы Зиндернеуфке дейінгі екі қысқа әңгімесі бар), "Жақсылықтың құны", "Францияның балалары" және "Даңқ формасы".
Талдау
Түпнұсқалық роман, түрлі фильмдер оған көбінесе шала негізделген, 1914 жылға дейінгі Шетелдік легиондағы өмірдің толық және сенімді сипаттамасын ұсынады, бұл П. С. Уреннің өзінің легионда қызмет еткені туралы (дәлелсіз) болжамдарға әкелді. Урен табысты жазушы болмас бұрын, Үндістанда мектеп мұғалімі болып жұмыс істегені белгілі.
Кино, радио және театр үшін бейімделген
Бо Гесте. 1926 жылы Рональд Колман, Уильям Пауэлл және Ноа Бири ағаның қатысуымен түсірілген фильм. Бо Гесте. 1939 жылы Гари Купер, Рэй Милланд және Роберт Престонның қатысуымен түсірілген фильм. Бо Гесте. 1939 жылғы «Кемпбелл ойын үйінен» радиосериал, Орсон Уэллс пен Лоренс Оливье ойнаған. Бо Гесте. 1947 жылғы BBC радиосының 10 бөлімнен тұратын, Бари Морз бен Кеннет Морганның қатысуымен таратылған радиосериалы. Бо Гесте. 1958 жылғы BBC радиосының 10 бөлімнен тұратын радиосериалы, Саймон Лак пен Дэвид Спенсер басты рөлдерде ойнады. Кейіннен BBC Home қызметінде қайта көрсетілді. Бо Гесте. 1966 жылы Гай Стоквелл, Даг МакКлур және Телли Савалас актерлерімен түсірілген фильм. Бо Гесте. 1982 жылғы Бенедикт Тейлор, Энтони Кальф және Джонатон Моррис ойнаған BBC телесериалы. Бо Гесте. 1994 жылғы BBC радиосынан 6 бөлімнен тұратын, Дэвид Ламсден мен Майкл Ламсденнің қатысуымен таратылған радиосериалы. Кейіннен 2022 жылы Radio 4 Extra арнасында қайта көрсетілді. Классикалық сериал: «Бо Гесте». 2009 жылғы BBC радиосының 2 бөлімнен тұратын радиосериалы, Крис Нью және Роб Хастл ойнады. «Бо Гесте» 1929 жылы британдық театр продюсері Базил Диннің сахналық қойылымына да бейімделді. Қойылымда басты рөлді Лоренс Оливье ойнады, ал Мадлен Кэрролл мен Джек Хокинс та актерлер құрамында болды. Пьеса бес апта ғана сахнада болды.