Кіріспе
Аубри де Грей ұсынған регенеративті медициналық терапиялардың кең ауқымы – бұл адам тіндерінің жасқа байланысты зақымдануын мерзімді түрде жөндеуге бағытталған, жоспарланған немесе қазіргі кезде әзірленудегі регенеративті медициналық терапиялардың жиынтығы. Бұл терапиялардың басты мақсаты – пациенттерде елеусіз қартаю күйін сақтап, жасқа байланысты ауруларды ұзаққа ықпалдау. SENS стратегиясын алғаш рет британдық биогеронтолог Обри де Грей анықтаған. Көптеген ғалымдар бұл теорияны маргиналды деп санайды. Кейіннен де Грей SENS-тің, 2013 жылы жарияланған, қартаюдың маңызды белгілері сияқты қартаю биологиясының келесі жіктеу жүйелерімен ұқсастықтары мен айырмашылықтарын атап өтті. Кейбір биогеронтологтар SENS бағдарламасын қолдайды, ал басқалары де Грей бағдарламасының соңғы мақсаттары қазіргі технология деңгейінде тым қиялдаушылық деп санайды. Де Грейдің SENS ғылыми-зерттеу қорының 31 мүшеден тұратын ғылыми кеңесі SENS тәсілінің мүмкіндігіне қолдау білдірді.
Strategies for engineered negligible senescence (SENS) is a range of proposed regenerative medical therapies, either planned or currently in development, for the periodic repair of all age related damage to human tissue. These therapies have the ultimate aim of maintaining a state of negligible senescence in patients and postponing age associated disease. SENS was first defined by British biogerontologist Aubrey de Grey. Many mainstream scientists believe that it is a fringe theory. De Grey later highlighted similarities and differences of SENS to subsequent categorization systems of the biology of aging, such as the highly influential Hallmarks of Aging published in 2013. While some biogerontologists support the SENS program, others contend that the ultimate goals of de Grey's programme are too speculative given the current state of technology. The 31 member Research Advisory Board of de Grey's SENS Research Foundation have signed an endorsement of the plausibility of the SENS approach.
Ғылыми қабылдау
SENS салалары ретінде аталған кейбір салаларды медициналық зерттеу қауымдастығы қолдайды, мысалы, дің жасушаларын зерттеу, Альцгеймер ауруына қарсы зерттеулер және онкогеномика. Бірақ SENS бағдарламасы тұтастай алғанда өте даулы ұсыныс болып келді. Оның көптеген сыншылары 2005 жылы SENS жоспары қиялға берілгенін, ал қартаю процесіне қатысты күрделі биомедициналық құбылыстар SENS-ті көрінетін болашақта толыққанды жүзеге асыру үшін тым көп белгісіздіктерді қамтиды деп мәлімдеді. Бұған ДНҚ зақымдануының қартаю теориясын зерттеулер де себеп болды. Соңғы кезде биогеронтолог Мариос Кириазис SENS-тің клиникалық қолданылуын сынға алып, мұндай емдеулер, тіпті зертханада жасалған жағдайда да, жалпы халық үшін іс жүзінде қолданылмайды деп мәлімдеді. Де Грей осындай сынға жауап берді.
2005 жылғы EMBO есептері туралы мәлімдеме
2005 жылдың қарашасында 28 биогеронтолог EMBO Reports журналында «Ғылымдағы факт және SENS күн тәртібі: қартаю зерттеулерінен қандай нәтижелерді күтуге болады?» деген сын туралы мәлімдеме жариялады. Мәлімдемеде «SENS күн тәртібін құрайтын әрбір нақты ұсыныс, қазіргі біліміміздің деңгейінде, тым оптимистік» делінді, бұл SENS-ке күмәнді көзқарас білдірді. Осы уақытта де Грей Кембридж университетінің Генетика факультетіндегі Flybase мекемесінің компьютерлік серігі болып жұмыс істеді. Нюланд де Грейдің интеллекуалдық қабілеттерін және сөз өнерін жоғары бағалағанмен, SENS аясын «өте күрделі биологиялық мәселелерді» әлделеп оңайлатуы және осы шешілмеген мәселелерге салыстырмалы түрде жақын уақытта шешім табуға уәде беруі үшін сынады. 2005 жылдың маусым айында Дэвид Гобель, де Греймен бірге Methuselah Foundation қорының бас директоры және негізін қалаушысы, Technology Review журналына SENS тәсілінің тиімділігін анықтау үшін жүргізілетін сыйлық конкурсын қаржыландыруға 20 000 доллар ұсынды. 2005 жылдың шілдесінде Джейсон Понтин Methuselah Foundation және MIT Technology Review бірлесіп ұйымдастырған 20 000 долларлық сыйлық туралы хабарлады. Конкурсқа биогеронтология саласында жарияланған еңбектері бар кез келген молекулалық биолог қатыса алатын болды, егер ол SENS-тің күміссіздігін «ғылыми пікірталасқа лайық емес» екенін дәлелдей алса. Technology Review журналына 5 өтініш келіп түсті. 2006 жылдың наурыз айында Technology Review конкурстың қазылар алқасын таңдағанын жариялады: Родни Брукс, Анита Гоел, Натан Майрвольд, Викрам Шил Кумар және Крейг Вентер. Бес өтініштің үшеуі конкурстың талаптарына сай келді. Олар 2006 жылдың 9 маусымында Technology Review журналында жарияланды. 2006 жылдың 11 шілдесінде Technology Review SENS Challenge конкурсының нәтижелерін жариялады. Нәтижесінде, ешкім 20 000 долларлық жүлде жеңіп алмады. Қазылар алқасы ешбір өтініш конкурстың критерийлеріне сай келмейтінін және SENS-тің сенімсіздігін көрсетпегенін мәлімдеді, бірақ Престон Эстеп пен оның әріптестерінің бір өтініші ең әсерлі деп бірауыздан келісті. Крейг Вентер басым пікірді былай түйіндеді: «Estep және авторлары SENS-ті талқылауға лайық емес екенін көрсетпеді, бірақ SENS-ті қолдаушылар оны сенімді түрде дәлелдемеді». Эстеп және оның авторлары конкурстың нәтижесіне қарсылық білдіріп, қазылар алқасы «өздерінің біліктілігінен тыс» шешім қабылдады және де Грейдің ғылыми әдебиеттерді жиі бұрмалауын ескермеді деді.
SENS ғылыми-зерттеу қоры
SENS Research Foundation – Майкл Коуп, Обри де Грей, Джефф Холл, Сара Марр және Кевин Перрот бірлесіп құрған коммерциялық емес ұйым, ол АҚШ, Калифорния штатында орналасқан. Оның қызметіне SENS негізіндегі ғылыми-зерттеу бағдарламалары және осыған қатысты зерттеулерді қабылдау мен қызығушылықты арттыруға бағытталған қоғамдық байланыс жұмыстары кіреді.