Кіріспе

Пуддлглум – К. С. Льюисдің «Нарния жылнамалары» балалар фантастикалық сериясындағы ойдан туған кейіпкер. Пуддлглум «Күміс кресло» кітабында маңызды рөлде көрінеді және «Соңғы шайқас» кітабының соңында қысқаша еске алынады. Пуддлглум – Льюис өнертапқан «Батпақты қимылдаушы» түрінің өкілі, ол тек осы кітапта ғана кездеседі және осы түлкінің ішіндегі жалғыз аты аталған, сөйлейтін батыры. Ол көңілсіз және пессимист, басқа кейіпкерлер оны «көңілді кетіруші» деп сипаттайды, бірақ оның айтуынша, басқа Батпақты қимылдаушылар одан да көңілсіз болады. Льюис өзінің бағбаны Фред Пэксфорд Пуддлглумның прототипі болғанын мәлімдеген.

Атауы

Puddleglum есімін Puddleglum-ның су және батпақты жерлермен байланысы үшін "Puddle" сөзінің қосылуы ретінде қарастыруға болады, ал "glum" оның өмірге деген көзқарасын сипаттайды. Бұл аудармашы Джон Студлидің есімінен туындаған болуы мүмкін, оның әзілді сөздерді таңдауын Льюис сынға алған: [Студли] өз әріптестерінен гөрі жиі қолданатын, қазір күлімсіремей оқымайтын сөздер – "frostyface", "topsy turvy" және (Tacitae Stygis үшін) "Stygian puddle glum". Бұл байланыс "Стигиан" сөзінің классикалық әлемнің жер астына ағатын Стикст өзенін білдіруімен күшейе түседі, ал "Күміс орындық" кітабындағы үш оқиға батыры Нарнияның жер асты дүниесіне түседі.

Сыртқы келбеті

Пуддлеглум алғаш рет «Күміс орындық» кітабының 5-тарауында Евстасий мен Джиллдің серігі ретінде 10 жыл бұрын жоғалған Нарния тағының мұрагері, принц Рилианды іздеу кезінде пайда болады. Ол – пессимизмнің карикатурасы және мұңды күштің бекінісі: «Сіз жаман жағдайды жақсы жасай біліп тұрсыз екенсіз. Дұрыс. Сізді жақсы тәрбиелеген. Жақсы нәрсені көрсетуге үйрендіңіз». Бірақ соңында Льюис оқырмандарға Евстасий мен Джиллмен бірге өткізген уақыт оған әсер еткенінің шағын белгісін береді. Джилл оны қоштасу құшағымен (және сүйгеннен кейін) таң қалдырғанда, Пуддлеглум: «Оның мұны жасайтынын есімде жоқ еді. Мен жақсы жігіт болсам да». Бастапқыда балалар оны кез келген жағдайдың жақсы тұсын жоқ ететін «суыққан» деп есептейді, бірақ ол, әсіресе, олар тек оған ғана сүйене алатын Жер астында, мықты және адал серік екенін дәлелдейді. Көбінесе дұрыс шешімді табушы – Пуддлеглум, және ақырында Жасыл көйлекті ханыммен тартысқа жеңіске жететін де ол. Ол оның сиқырын бұзып, оның сиқырлы отын басып, принцті босатады (осы процесте аяғын жарақаттайды, бірақ қалыпты адам сияқты емес, себебі оның аяқтары желбезек). Ол ашуланып, жыланға айналады, бірақ Рилиан оны өлтіреді. Содан кейін Пуддлеглум Рилиан мен екі балаға Жер астынан Нарнияға қашуға қосылады.

Христиандық элементтер

Льюис, өзі аллегория сарапашысы болса да, «Нарния жылнамаларын» аллегория деп санамады. Ол оларды «болу мүмкін» деп қарастырды, «Егер Нарния сияқты әлем шынымен болса және Ол біздің әлемізде істегендей, сол әлемде жандануға, өлуге және қайта тірілуге таңдаса, Мәсіх қалай болар еді?» деген сұраққа жауап береді. Бұл мүлде аллегория емес». Аллегориялық болмаса да, Нарния христиандық элементтерімен маңызды параллельдер ұсынады. Льюис, мүмкін, Пуддлглумды экзистенциалдық сенімді білдіру үшін пайдаланған, ол былай деп жазады: «Егер біз тек армандаған немесе ойлап тапқан болсақ, барлық нәрсе – ағаштар, шөптер, күн, ай, жұлдыздар және тіпті Асланның өзі. Егер солай болса, онда ойлап тапқан нәрселер нағыз нәрселерден гөрі маңыздырақ сияқты. Егер сіз дұрыс айтсаңыз, біз тек төрт баламыз, ойын ойнап жатырмыз. Бірақ төрт бала ойнағанда, сіздің нағыз әлеміңізден жақсырақ ойын әлемін жасай алады. Сондықтан мен ойын әлемінің жағында тұрамын. Аслан болмаса да, мен Асланның жағындамын. Нарния болмаса да, мен Нарниялықтай өмір сүремін. Егер әлем сіз айтқандай бос болса, бұл үлкен шығын емес». Льюис өзі осы үзінді туралы былай деді: «Сіздің философ ұлыңыз, әдетте, Пуддлглум аяғымен отты сөндіретін тарауды айтады. Ол үшін Анзельм мен Декартқа алғыс айтуы керек, маған емес. Мен жай ғана балаларға түсінікті болатын формада «Онтологиялық дәлелді» келтірдім. Тіпті бұл сіз ойлағандай ұлы жетістік емес. Балалардың санасына Вулвич епископына жетпейтін көп нәрсе сыяды». Льюис басты кейіпкерлерді жер астына, жалғыз нағыз әлем деп санайтын әлемге жіберіп, балаларға Платонның үңгір туралы аллегориясының кері нұсқасын ұсынды. Пуддлглум, Платон сияқты, көлеңкелер әлемі мен күн әлемі арасындағы айырмашылықты мойындайды.

Портреттер

1990 жылы BBC өндірген "Күміс кресло" телесериалында Пуддлеглум рөлін Том Бейкер сомдады. "Күміс кресло" әңгімесінің Focus on the Family Radio Theatre радиоқойылымында Пуддлеглумның даусын Рон Муди, ал BBC радиолық бейімделуінде Бернард Крипбинс берген.

Басқа шығармалардан сілтемелер

The Swift христиандық рок тобы бұрын Puddleglum деп аталған. Ли Эдвард Фёдидің "Кендра Кандлестар және сырлы жәшік" атты балалар кітабындағы кейіпкер Пуддллумға құрмет көрсету мақсатымен Пуддлмуд деп аталған. Америкалық әнші-күйші Сара Спаркс өзінің 2014 жылғы "Into the Lantern Waste" альбомында "Puddleglum's Anthem" әнін орындайды.