Ирандық режиссер Бабақ Паями: Өмір жолы мен шығармашылығы

Кіріспе

Ирандық режиссер Бабак Пайами (Babak Payami, 1966 жылы туған) – ирандық-канадтық кинорежиссер, сценарист және продюсер.

Өмірбаян

Тегеранда туған Пайами Ауғанстан мен Иранда өсіп-өсті. Кейін Еуропаға, содан соң Канадаға көшіп, Канада азаматы болды. 90-жылдардың басында Торонто университетінің кинотану бағдарламасына қабылданды, сол уақытта аудармашы және сот аудармашысы болып жұмыс істеді. 1998 жылы Иранға оралды, онда өзінің алғашқы толық метражды фильмін – «Бір күн көбірек» фильмін жазды, өндірді және режиссерлік етті. Бұл фильм 2000 жылы Берлин халықаралық кинофестивалінің ресми Panorama Special бағдарламасында көрсетілді. Кейін ол Марко Мюллермен бірлесіп екінші толық метражды фильмін – «Құпия дауыс беру» фильмін жазды, режиссерлік етті және продюсерлікке атсалысты. Бұл фильм 2001 жылы Венеция халықаралық кинофестивалінің ресми бағдарламасында бақ сынады. Ол Венецияда бірнеше марапатқа ие болды, соның ішінде «Ең үздік режиссер» сыйлығын жеңіп алды. 2002 жылы Пайами «Екі ойдың арасындағы тыныштық» фильмін өндіруді бастады, оны Ауғанстан мен Пәкістан шекарасына жақын шығыс Иранның шалғай аймақтарында жазды, режиссерлік етті және өндірді. 73 күндік қиын түсірілімнен кейін фильм аяқталды. Ирандық шенеуніктер фильмнің монтаждалу кезінде Паямиді тұтқындады. «Екі ойдың арасындағы тыныштық» фильмінің барлық түпнұсқа негативтері мен дыбыс жазбалары Иран үкіметімен тәркіленді, ал Пайами 2003 жылдың жазында елден кетуге мәжбүр болды. Фильмнің жұмыс үлгісі қатты дискіде сақталды. Итальяндық әріптес режиссерлердің көмегімен Пайами фильмнің қайта құрылған нұсқасын Венеция халықаралық кинофестивалінің ресми бағдарламасында көрсетті. 2003 жылы ол 25-ші Мәскеу халықаралық кинофестивалінде қазылар алқасының мүшесі болды. 2007 жылдың соңынан бастап 2010 жылдың қаңтарына дейін ол Солтүстік Италиядағы Бенетон коммуникациялық өнер зерттеу орталығының Біріккен түстерінің құрамындағы Фабрикадағы Медиа студиясының шығармашылық директоры қызметін атқарды. 2006 жылы Пайами өзінің серіктесі Чарльз Ваксбергпен бірге Торонтода Payam Films Inc. компаниясын қайта құрды және бірнеше жобаны әзірлеуді бастады, соның ішінде Каравагжо туралы жазған «Chiaroscuro» атты түпнұсқа әңгімесі, Чингиз Айтматовтың «Мәңгілік күн» кітабының бейімделуі, сондай-ақ Торонто жазушысы Ян Карпентермен бірлесіп жазған «Мина» және «Assassiyun» фильмдері. 2017 жылы Бабак Пайами америкалық актерлер Люк Граймс пен Сара Ромер, сондай-ақ канадалық актерлер Дэниел Каш пен Эрл Пастко қатысқан «Манхэттен өлмейтін» канадалық көркем фильмін режиссерлік етті. Бұл фильм Paramount Pictures және EOne компанияларымен Еуропа мен Солтүстік Америкада көрсетілді. Пайами Мишель Фузельемен бірлесіп француз-итальян анимациялық фильмінің сценарийін жазып, режиссерлік етті. 2010 жылы Пайами ирандық музыкант, композитор және орындаушы Мохсен Намжумен соңғы ынтымақтастығына байланысты Payam Entertainment компаниясын құрды. Пайами Намжу үшін Лос-Анджелес Дисней залында, Торонто Sony орталығында және Милан консерваториясында бірнеше концерттер ұйымдастырды; сондай-ақ Намжудың 2009 жылы шыққан «OY» (Fabrica Production), 2010 жылы шыққан «Useless Kisses» (A Payam Ent. Inc. Production), 2011 жылы шыққан «Alaki» (A Payam Ent. Inc. Production) және «OY Live in Milan DVD» (A Fabrica/Payam Ent. Inc. бірлесіп өндіріс) альбомдарын өндірді. 2012 жылдан бері Пайами Канаданың Ираннан тыс ең ірі ирандық фестивалі – Тирган фестивалінің көркемдік кеңесшісі болып табылады. 2018 жылы Payam Films танымал канадалық автор Линден Макинтайрдың Канададағы бестселлер кітабы «Епископтың адамы» фильмінің құқығын сатып алды. Пайами осы аттас сценарийді жазды, ал фильмнің алдын ала өндірісі 2020 жылдың соңында басталуы жоспарланған.

Born in Tehran, Iran, Payami grew up in Afghanistan and Iran before leaving for Europe and, subsequently Canada, where he became a Canadian citizen. He enrolled in the cinema studies program at the University of Toronto in the early 90s while working as a translator and court interpreter. In 1998 he returned to Iran, where he wrote, produced and directed his debut feature film One More Day, which premiered in the official Panorama Special program of the Berlin International Film Festival 2000. He later wrote, directed and co produced with Marco Mueller, his second feature film, Secret Ballot, which competed in the official program of the Venice International Film Festival in 2001. It earned him several accolades in Venice, including the Best Director award. In 2002 Payami began production on Silence Between Two Thoughts, which he wrote, directed and produced in the remote areas of eastern Iran close to the borders of Afghanistan and Pakistan. It was completed after a difficult 73 day shoot. Iranian officials eventually arrested Payami during its editing. All original negative and sound material for Silence Between Two Thoughts was confiscated by the Iranian government, and Payami was forced into exile during the summer of 2003. A working copy of the film was salvaged on a hard disk. With help from fellow Italian filmmakers, Payami released a reconstructed version of the film in the official Venice International Film Festival program. In 2003, he was a jury member at the 25th Moscow International Film Festival. Since his exile, Payami has taught at the Ludwigsburg Film Academy in Germany and conducted numerous workshops in Italy and North America while developing his English language film projects. In late 2007 and until January 2010, he was the creative director of the Media Studio at Fabrica, a United Colors of Benetton Communication Arts Research Centre in Northern Italy, where he produced several projects, including I Am Jesus, directed by Valerie Gudenus and Heloisa Sartorato; and Branding Kosovo, directed by Diego Hurtado de Mendoza. In 2006, Payami reestablished Payam Films Inc. in Toronto with his partner Charles Wachsberg and began the development of several projects, including an original story he wrote on Caravaggio, titled "Chiaroscuro"; his adaptation of a Chingiz Aitmatov book, "The Eternal Day"; and "Mina" and "Assassiyun", which he co wrote with Toronto writer Ian Carpenter. In 2017 Babak Payami directed Manhattan Undying, a Canadian feature film with American stars Luke Grimes and Sarah Roemer and Canadian veteran actors Daniel Kash and Earl Pastko. It was released by Paramount Pictures and EOne in Europe and North America. Payami also co wrote and, with Michele Fuzellier, co directed a French Italian animated feature film, The Story of a Fearless Child, released internationally in 2016. In 2010 Payami established Payam Entertainment due to his recent collaborations with Iranian musician, composer and performer Mohsen Namjoo. Payami produced several concerts for Namjoo at the Los Angeles Disney Hall, Toronto Sony Centre and the Milan Conservatory; and Namjoo's albums "OY" in 2009 (a Fabrica Production), "Useless Kisses" in 2010 (A Payam Ent. Inc. Production), "Alaki" in 2011 (A Payam Ent. Inc. Production) and "OY Live in Milan DVD" (A Fabrica/Payam Ent. Inc. co production). Since 2012, Payami has been the artistic advisor to Canada's Tirgan Festival, the largest Iranian festival outside of Iran. in 2018, Payam Films optioned the motion picture rights to The Bishop's Man, a Canadian bestseller by renowned Canadian author Linden MacIntyre. Payam has written the screenplay (of the same title), and the film was slated to start pre production in late 2020.