Евген Думан: АҚШ-Жапония қарым-қатынастарының тарихындағы тұлға
Eugene Dooman
Юджин Думан: Американдық кеңесші, 2-ші дүйн. соғысы алдындағы Токиодағы келіссөздерде маңызды рөл атқарды. Жапон тілін ана тілінен білген, миссионер отбасында туған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Юджин Хоффман Думан (25 наурыз 1890 жыл - 2 ақпан 1969 жыл) – Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін екі ел арасындағы шешуші келіссөздер кезінде Токиодағы АҚШ елшілігінің кеңесшісі болған.
Eugene Hoffman Dooman (March 25, 1890 – February 2, 1969) was a counselor at the United States Embassy in Tokyo during the critical negotiations between the two countries before World War II.
Өмірбаян
Осакада Грейс пен Айзек Думан отбасында дүниеге келген, соның ішінде Айзек англикандық миссионер болған. Думан жапон тілін туған тілі ретінде білген. Оның ата-анасы Иранның Урмия қаласынан, онда басым көпшілік христиандар этникалық ассириялықтар болған. Айзек 1888 жылы Нью-Йорктегі Бас теологиялық одақта оқуын аяқтағаннан кейін олар Жапонияға келді, себебі Айзек туған жері Персияға қайта орала алмады. Думан 1903 жылы АҚШ-қа келіп, Нью-Йорктегі Тринити мектебінде білім алды. Ол Колумбия кен мектебінде оқып, 1911 жылы Тринити колледжін бітірді.
Born in Osaka to Grace and Isaac Dooman, the latter of whom was an Anglican missionary, Dooman knew Japanese as a native language. His parents were from Urmia, Iran, where the predominant Christians were ethnic Assyrians, and came to Japan following the completion of Isaac's training at the General Theological Union in New York in 1888 because Isaac found himself unable to return to his native Persia. Dooman came to the United States in 1903 and attended Trinity School in New York. He attended Columbia School of Mines and graduated from Trinity College in 1911.
Мансап
Доман 1912 жылы Мемлекеттік департаментке студент-аудармашы ретінде, конкурстық емтиханды сәтті тапсырғаннан кейін қабылданып, АҚШ үкіметінде отыз жылдан астам қызмет етті. Ол "Хонда Пойнт" апатынан аман қалды. Доман өзінің дипломатиялық мансабының көп бөлігін Жапонияда өткізді, екі жыл Лондонда (1931–1933) және бес жыл Вашингтонда (1933–1937) жұмыс істеді. Ол 1941 жылы Жапониядан кетті. Сол жылдың басында (14 ақпанда) АҚШ елшілігінің кеңесшісі ретінде ол Токиодағы Жапония Сыртқы істер министрлігіне Франклин Д. Рузвельттің ультиматумын жеткізді, онда егер Жапония Сингапурға шабуыл жасаса, АҚШ-пен соғыс басталатыны ескертілді. 1930 жылдардың соңында Жапониямен жүргізілген маңызды келіссөздер кезінде Доман елшілік кеңесшісі, елші Джозеф К. Грюдің орынбасары болды. Грюдің болмаған уақыттарында, соның ішінде 1939 жылы ол Грюдің жеке демалысында болған кезде, уақытша іскерлік міндетін атқарды. Доман Перл-Харбордан кейін елшілік аумағында ұсталды және Швецияның "Грипсхолм" кемесімен АҚШ-қа қайтып келді. Кейін, 1945 жылы Доман өзінің бұрынғы басшысы, қазір Мемлекеттік хатшы міндетін атқарушы Джозеф Грюмен бірге, Мемлекеттік хатшының көмекшісі Джеймс Данннің арнайы көмекшісі ретінде Жапонияның капитуляциясын талап ету туралы шешім қабылдауға қатысты. Доман 1945 жылы Жапонияға атом бомбаларын тастамас бұрын ескерту жасаған Потсдам декларациясын жазуға қатысқандардың бірі болды. Доман Жапонияға қарсы атомдық қару қолдануға қарсы болды және императорды сақтап қалуды ынталандырды. Соғыстан кейін зейнетке шыққан жылдары Доман коммунизмге қарсы күресті және 1957 жылы сенатор Уильям Дженнердің "әйқын емес ізгіліктерді іздеу" акциясына қатысып, канадалық дипломат және ғалым Герберт Норманның, сондай-ақ танымал американдық дипломаттың (кейіннен ол өзі Токиодағы елшілікте министр-кеңесші болған) Джон Эмерсонның коммунистік көзқарастарына қатысты негіссіз айыптауларға баса назар аударды.
Dooman joined the State Department in 1912 as a Student Interpreter after a competitive examination and spent more than thirty years in US government service. He survived the Honda Point disaster. Dooman spent much of his diplomatic career in Japan with a two year stint in London (1931–33) and five years in Washington (1933–37). He left Japan in 1941. Earlier that year (February 14) as US embassy counselor, he delivered Franklin D. Roosevelt’s ultimatum to the Japanese Foreign Ministry in Tokyo, which warned that, if Japan attacked Singapore, it would mean war with the United States. By the time of the crucial negotiations with Japan in the late 1930s, Dooman was Counselor of the Embassy, the number two to Ambassador Joseph C. Grew. He frequently served as charge d'affaires ad interim during Grew's absences, including Grew's home leave in 1939. Dooman was interned on the embassy compound after Pearl Harbor, and returned to the US on the Swedish exchange vessel Gripsholm. Later, in 1945, Dooman was involved with his old chief, now Acting Secretary of State Joseph Grew as Special Assistant to Assistant Secretary of State James Dunn in the decision over calling for Japanese surrender. Dooman was one of the drafters of the Potsdam Proclamation, a warning to Japan in 1945 prior to the dropping of atomic bombs. Dooman was opposed to the use of atomic weapons against Japan and a strong advocate for retaining the Emperor. Dooman was strongly anti communist in his retirement years after the war, and participated in the Senator William Jenner "witchhunt" of 1957 focusing wild accusations on the alleged communist sympathies of Canadian diplomat and scholar Herbert Norman and the distinguished American diplomat (later himself Minister Counselor in the Tokyo embassy) John Emmerson.
Кейінгі өмірі
1960 жылы Жапония үкіметі оған жапон-американ қарым-қатынастарын дамыту және жаңа Жапонияны құру жолындағы ұзақ және құрметті қызметтері үшін екінші дәрежелі «Күннің шығысы» орденін табыс етті. «Евгений Думан мұрағаттары» Стэнфорд университетінің Гувер институтында сақтаулы. Думан 1969 жылдың 2 ақпанында Коннектикут штатының Личфилд қаласында дүниеден озды.
In 1960, the Government of Japan awarded him the Order of the Rising Sun, Second Class, in recognition of his "long and meritorious service in the advancement of Japanese American relations and in the building of a new Japan." The "Eugene Dooman archives" are held at the Hoover Institution at Stanford University. Dooman died on February 2, 1969, in Litchfield, Connecticut.