Кіріспе
Кішкентай Доррит – Чарльз Диккенстің 1857 жылғы «Кішкентай Доррит» романының 1987 жылғы киноадаптациясы. Джузеппе Вердидің музыкасын Михаэль Санвоазин өңдеді. Фильмде Артур Кленнам рөлін Дерек Джейкоби, Уильям Доррит рөлін Алек Гиннес, ал атау рөлін Сара Пикеринг сомдады. Оннан астам рөлді ойнау үшін тәжірибелі британдық және ирландтық театр және кино актерлерінің үлкен құрамы шақырылды, олардың ішінде Саймон Дорманди, Джоан Гринвуд, Рошан Сет, Мириам Марголиес, Сирил Кусак және Макс Уолл болды. Пикеринг бұрын экранда ойнаған емес; ол өндіріс тобына «мен Кішкентай Дорритпін» деп хат жазғаннан кейін рөлге шақырылды. Бұл оның экрандағы жалғыз рөлі болып қала береді. «Кішкентай Доррит» шамамен алты сағатқа созылады және екі бөлімге бөлініп шығарылды, әрқайсысы үш сағатқа жуық. Екінші фильм, «Кішкентай Дорриттің хикаясы» деп аталды, көптеген оқиғаларды алып, оларды басты кейіпкердің көзімен көрсетті. Олар бір-бірін толықтыратын хроникаларды құрады. Фильмді түсірген Sands Films компаниясын сценарист және режиссер Кристин Эдзард пен оның күйеуі Ричард Б. Гудвин басқарады. «Кішкентай Доррит» 2014 жылы BFI-нің «әйелдер режиссері түсірген он ұлы британдық фильм» тізіміне енді.
Өндіріс
Бұл Диккенстің ең ұзақ және күрделі кітаптарының бірі 50 жылдан астам уақыт бойы алғашқы экрандалған және Британияның ең үздік үш жүз кейіпкер актерлері болған. Фильмде 242 сөйлеу рөлі бар және ол Эдзард пен оның күйеуі продюсер Ричард Гудвиннің студиясында, Лондонның порттарында орналасқан Sands Films-те, қолмен жасалды. Олар сонымен қатар "Ұшқыш ағаштан әңгімелер" (1979), "Түнқұйрық" (1981), "Бидди" (1983), "Ақымақ" (1990), "Сізге ұнағандай" (1991), "Амал және түнгі келушілер" (1996), "ИМАКС-тағы жаңғақ сығушы" (1997), "Балалардың жазғы түнгі арманы" (2001) және "Жақсы солдат Швейк" (2018). Кино түсірумен қатар, ерлі-зайыптылар қуыршақ үйлерін жасады және жүздеген костюмдер тігілген жерде салынған сценарийлер Виктория дәуіріндегі Лондонның фонды үшін арнайы эффекттермен біріктірілген шағын үйлердің үлгілерін пайдаланып жасалды. BFI Screenonline кино түсіруді егжей-тегжейлі сипаттады: blockquote Тарабика негізінен жақын және орта деңгейде түсіріледі, оның көріністері бір немесе екі кейіпкерге назар аударады, қараңғы интерьерлер мен көңіл-күйді жарықтандыру қысым сезімін туғызады. Театралдылық пен стильдік ерекшеліктер өте саналы, бұл туралы Эджардтың музыкалық саундтрек үшін Вердиді таңдауынан байқалады, ол қайғылы ұлылық пен опералық фатализмге толы, бірақ құстардың әндерімен, сағаттардың тикіреуімен және сырттан естілетін әлсіз дыбыстармен бірге аз қолданылады. Ішкі көріністерде кішкентай бір қозғалыс немесе ым қимыл, мысалы, шалды тастау, сейсмикалық әсері болуы мүмкін. Кейде ұзақ әңгімелесулер тынығады, әрине, керемет түрде, кенеттен кең әлемдегі белсенділіктің жарылуымен, Сент-Полс маңындағы баспаханалар, Эми Артурды кездестіретін көпір, Маршалсидің қоғамдық аймақтары, онда шулы, мақсатты көпшілік пайда болады, тұрақты камера алдындағы ығы-зығы. Бұл Виктория дәуіріндегі қаланың өмірін қайта жаңғыртудың қарапайым әрі тиімді тәсілі. Бұл актриса Джоан Гринвудтың соңғы фильмі болды, ол ұзақ және табысты актерлік мансабынан кейін 1987 жылы, фильмнің шыққан жылы қайтыс болды. Екінші аймақ DVD-сі Ұлыбританияда 2008 жылдың 27 қазанында жарық көрді.
Тақырыптар мен түсіндірулер
Кішкентай Доррит Эджардтың ірі коммерциялық қаржыландырумен байланысты көркемдік шектеулерден тыс жұмыс істеу дәстүрін жалғастырады. Алты сағаттық ұзақтығы мен екі бөлімді құрылымы кассалық нормаларға қайшы келеді және, әдеттегі британдық кезеңдік фильмдердің көркемдігіне қарағанда, бұл Викториялық Англияның сұлуланған нұсқасы емес. Керісінше, фильмдегі көшелер адамдар мен заттарға толы, шынайы дауысқа толы. Эджардтың "тыныш феминистік" фильмінде романның қаржыгер Мердл кейіпкері екінші планға шығарылады, ал режиссер Мердлдің патриархалды рөлін ирониялық түрде өзгертіп, оның орнына оның әйелі сөйлейді. Ол оның ықпалын тек "Викториялық қоғамның түрлі топтарында капитализмнің зиянды әсерлерін бағалаудың жоқтығы" арқылы сезілуіне мүмкіндік береді.
In Edzard's "calmly feminist" film, the novel's character of financier Merdle is pushed into the background while the director uses, in an ironic reversal of Merdle's patriarchal role, his wife to speak for him. She allows only his influence to be felt through the "riotous lack of appreciation of the deleterious effects of capitalism throughout various strata of Victorian society."
Қабылдау
Кішкентай Доррит сыншылар тарапынан жоғары баға алды және екі «Оскар» сыйлығына ұсынылды: «Қосалқы рөлдегі актер» (Алек Гиннес) және «Жазу (басқа ортадан алынған материалға негізделген сценарий)» (Кристин Эджард). Мириам Маргольес Флора Финчинг рөлін сомдағаны үшін «LA Critics Circle Award» сыйлығын «Ең үздік екінші пландағы әйел рөлі» номинациясы бойынша жеңіп алды. Фильм 1988 жылы «BAFTA» сыйлығына екі номинация алды: «Ең үздік бейімделген сценарий» және «Ең жақсы костюм дизайны», ал 1989 жылы «Алтын глобус» (АҚШ) сыйлығына: «Екінші пландағы ең жақсы актерлік рөл». Дерек Джейкоби 1987 жылы «Evening Standard» сыйлығын «Ең үздік актер» номинациясы бойынша жеңіп алды. Роджер Эберт фильмге 4 жұлдыз беріп, оны «Виктория дәуіріндегі романның кең, сәнді сезімі бар, оқиғаға толы, қасиетті» «эпопея» деп сипаттады. Ол фильмнің «нағыз романтикалық шиеленіс» тудыратын екі жақты көзқарасын мақтады және фильмнің алты сағаттық ұзақтығына оң баға берді, оның ұзақтығы көрерменге «бағдарын жоғалтуға» мүмкіндік береді және махаббат оқиғасына «зор салмақ» қосады. «Variety» журналы «Эджардтың (Кристин) шағын бюджетте қол жеткізген жетістіктері таң қалдырады» деп жазды және Алек Гиннестің «Уильям Доррит» және Дерек Джейкобидің «Артур Кленнан» рөлдерін «өте керемет» деп сипаттады. Рецензент фильмнің алты сағаттық түсірілім уақыты «кейіпкерлерді толық ашуға және оқиғаның тереңдігін көрсетуге» мүмкіндік береді деп ойлады, сондай-ақ фильмдегі екі түрлі кейіпкер арқылы бір оқиғаны айту «кейбір көріністерді қызықты түрде қайта қарастыруға» мүмкіндік береді, соның арқасында «кинода көбінесе кездеспейтін толыққанды туынды» пайда болады. Суреттелген декорациялар «оқиғадан бұрғытпай, бай театралды текстураны қамтамасыз етеді» деп те айтылды. «The New York Times» газеті «Актерлік құрамы керемет» және «Фильмнің физикалық түсірілімі Диккенстің романына жасалған ең әдемі, ең әсерлі бейімдеулердің бірі болуы керек, ал Британияның ең үздік кейіпкерлік актерлерінің орындауы барокколық егжей-тегжейлі, кез келген адамның үмітіне сай» деп жазды. Рецензент екі жақты перспективаның қайталануын «шаршатарлық» деп тапты, бірақ «Артурдың қорқынышты анасы ретінде марқұм Джоан Гринвудты бағалау керек; Флора Финчинг ретінде Мириам Марголиес (фразалар немесе тіпті сөйлемдердің орнына, өте күлкілі, тоқтамайтын абзастармен сөйлейтін); Рошан Сетті рента жинаушы Панкс рөлінде және Элеонора Бронды миссис Мердл рөлінде, Британияның сол кездегі қаржылық генийінің әлеуметтік өрлеуші әйелі ретінде бағалау керек» деп қорытындылады. «Time Out» журналы «Кішкентай Доррит – ол пайда табу туралы, лас және басқа да түрдегі, сондықтан Кристин Эджардтың Диккенстің романының екі бөлімнен тұратын шеберлікпен жасалған бейімдеуі бүгінгі күнге ерекше мәнге ие» деп түсіндірді, сондай-ақ: «Оқиғаның қызығушылығынан басқа, осы эпикалық қойылымның басты қуанышы Диккенстің гротескке деген құмарлығын жеткізе алатын тамаша актерлік шеберлікте, сонымен қатар көптеген сыншылар романда жоққа шығаратын ішкі өмірді көрсетуде. Әсерлі камера жұмысы және Вердидің музыкасы алты сағатты тым жылдам өтуге көмектеседі» деп жазды. «Halliwell's Film Guide» фильмді Диккенстің түпнұсқасына «адал» және шынайы бейімдеу деп сипаттады, «жақсылықпен жасалған» шағын бюджетте «жұлдызды актерлер барлығын берді», сондай-ақ ол «ұзақтығына шыдай алатын көрермендердің сүйіктісі» болды.
Толық актерлік құрам
Сонымен қатар, екінші дәрежелі рөлдерді: Майкл Элфик, Артур Блейк, Элеонор Брон, Хиткотт Уильямс, Джон Савидент, Бетти Марсден, Лиз Смит, Брайан Петтифер, Кэти Стафф, Ян Хогг, Тони Джей, Джулия Лэнг, Кристофер Хэнкок, Малкольм Тирни, Джон Уорнер, Гарольд Инносент, Эдвард Бернхам, Джеральд Кампион, Надия Чемберс және Дэвид Теулис сомдады.