1545 жылғы Англия-Франция теңіз шайқасы: Солент шайқасы
Battle of the Solent
1545 ж. Англия мен Франция арасындағы теңіз шайқасы: Солент шайқасы, «Мэри Роуз» кемесінің батып кетуі, Генрих VIII әскери-теңіз күштері. Тарих, соғыс, кемелер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Англия мен Франция арасындағы 1545 жылғы теңіз шайқасы 1545 жылғы 18-19 шілдеде Италия соғысы кезінде Франция королі Франциск I мен Англия королі Генрих VIII флоттарының арасында Солент бұғазында, Гэмпшир мен Уайт аралының арасында өтті. Бұл Генрих VIII-нің Тюдор флоты жүргізген екі толыққанды теңіз шайқасының бірі болды, екіншісі – Сен-Матье шайқасы. Шайқас шешімсіз аяқталды және ең әйгілісі – ағылшын каракы "Мэри Роуздің" суға батуы.
Naval conflict between England and France in 1545
The naval Battle of the Solent took place on 18 and 19 July 1545 during the Italian Wars between the fleets of Francis I of France and Henry VIII of England, in the Solent, between Hampshire and the Isle of Wight. This was one of only two full fledged naval battles fought by King Henry VIII's Tudor navy, along with the earlier Battle of Saint Mathieu. The engagement was inconclusive, and is most notable for the sinking of the English carrack, Mary Rose.
Кіріспе
1545 жылы Франция 200-ден астам кемедегі 30 000 сарбазымен Англияға шабуыл жасады. Осы флотаға қарсы – 43 жылдан кейін испан флотынан да үлкен – ағылшынның 12 000 сарбазы мен 80 кемесі болды. Француз экспедициясы апатты түрде басталды, флагмандық "Карракуон" 6 шілдеде Сена өзенінде тұрып тұра кездейсоқ өрттен қирады. Адмирал Клод д'Анбо флагты "Ла Майстрес" кемесіне көшірді, бірақ ол кеме флота теңізге шығар кезде қарасты. Кеменің тесіктері бітелді де, флота Ла-Манш бұғазын кесіп өтті. Француздар Солентке кіріп, Уайт аралына әскерін түсірді.
In 1545, France launched an invasion of England with 30,000 soldiers in more than 200 ships. Against this armada—larger than the Spanish Armada 43 years later—the English had about 12,000 soldiers and 80 ships. The French expedition started disastrously, the flagship Carraquon being destroyed on 6July in an accidental fire whilst at anchor in the Seine. Admiral Claude d'Annebault transferred his flag to La Maistresse, which then ran aground as the fleet set sail. The leaks were patched up and the fleet crossed the Channel. The French entered the Solent and landed troops on the Isle of Wight.
Шайқас
18 шілдеде ағылшындар Портсмуттен шығып, француздармен алыстан шайқасты, екі тарапқа да көп зиян тимеді. "Ла-Метресс" бұрынғы зақымдарынан батуға жақын болды, бірақ Д’Анбольтқа тағы да флагмандық кемесін ауыстыруға тура келсе де, ол құтқарылды. 18 шілде күні Генрих адмирал Джон Дадлидің, Лизль виконтының флагманы "Ұлы Гарриде" кешкі асын ішті. Келесі күні тыныш болды, француздар галереяларын қозғалмай тұрған ағылшын кемелеріне қарсы пайдаланды. Кешке қарай жел көтеріліп, вице-адмирал Джордж Кэрудің флагманы "Мэри Роуз" алға жылжығанда, суға батып, экипаждың 35-40 адамынан басқа барлығы қаза болды. Нақты себептері белгісіз, бірақ сол кезде экипаж оқ атқаннан кейін төменгі пушка қақпақтарын жабуды ұмытып кеткендіктен, жел соққанда кеме қисайып, суға толып батқан деп есептелді. Француз флотының куәгері галереялар оны батырған деп сенді, бірақ бұл басқа замандас есептерімен расталмады және оны куәландыратын ешқандай физикалық дәлел жоқ. Жел кейін басылды, бірақ Лизль ағыстар мен тоқтарды пайдаланып, флотын орналастырып, француз кемелерінің қатарын бұзды.
On 18 July, the English came out of Portsmouth and engaged the French at long range, little damage being done on either side. La Maitresse was close to sinking due to her earlier damage but, although d'Annebault had to change his flagship again, she was saved. On the night of 18 July, Henry dined aboard Great Harry, the flagship of Admiral John Dudley, Viscount Lisle. The next day was calm, and the French employed their galleys against the immobile English vessels. Toward evening, a breeze sprang up and, as Mary Rose, the flagship of Vice Admiral George Carew, advanced, she foundered and sank with the loss of all but 35–40 of her crew. The precise reasons are not known, but it was believed at the time that the crew had forgotten to close the lower gunports after firing, so that when she heeled over in the breeze she took on water and sank. A witness with the French fleet believed that the galleys had sunk her, although this is not supported by other contemporary accounts and no physical evidence of this remains. The wind subsequently died down but Lisle made use of the tides and currents to position his fleet and disrupt the formation of the larger French ships.
Салдары
Уайт аралына жасалған шабуыл сәтсіз аяқталды. Шабуылдаушы әскерлер бірнеше жерге қону арқылы қорғанысты бөлуге тырысты, бірақ ішкі жерге енбеді немесе қайта топтаспады. Бончерч шайқасында екі тарап та ауыр қатысуларға ұшырады, Сандаундағы француздар жаңадан салынған бекініске шабуыл жасағанда командирлерін жоғалтып, асығыс шегінді, ал Бембриджге түскендері тіксікке түсті. 22 шілдеде, қайтадан жабдықтау мүмкін болмағандықтан, кемеде ақаулар және экипаждың арасында ауру тарағандықтан, д'Анбо шабуылдан бас тартты. Ол француз әскерлерін қайтарып алды және флоты келіп кетті. Келесі күні француздар шығысқа қарай 64 шақырымдай қашықтықтағы Сифорд қаласының жанында 1500 әскерді түсірді. Олар жақын маңдағы ауылды тонауға тырысты, бірақ Николас Пелхам басқарған жергілікті жасақтар тарапынан кері қайтарылды. Д’Анбо Францияға қайтып оралды.
The invasion of the Isle of Wight was repulsed. The attacking troops attempted to divide the defence by landing at several sites but did not venture inland or regroup. There were heavy casualties on both sides at the Battle of Bonchurch, the French at Sandown hastily retreated after losing their commanders in an attack on a newly built fort, and those that landed at Bembridge were ambushed. On 22 July, unable to resupply, and struggling with a leaking ship and illness among his crew, d'Annebault abandoned the invasion. He recalled the French troops and his fleet departed. The next day, the French landed 1,500 troops near the town of Seaford, around 40 mile (64 km) to the east. They attempted to pillage a nearby village but were repelled by local militia led by Nicholas Pelham. D’Annebault then returned to France.