Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ілгекқұрттың түрі
Species of hookworm
the organism
Некатор американус – «Жаңа әлем ілгекқұрты» деп белгілі ілгекқұрттың бір түрі. Басқа ілгекқұрттар сияқты, ол Нематодалар типіне жатады. Бұл адам иесінің жіңішке ішегінде тіршілік ететін міндетті паразиттік нематода. Некаториаз – гельминтоздың бір түрі, және Некатор тұқымдасының қытықтанған жағдайына байланысты туындайды. N. americanus және Ancylostoma duodenale (сонымен қатар «Ескі әлем ілгекқұрты» деп те аталады) – адамдарды ең көп қытықтандыратын екі ілгекқұрт түрі, олар көбінесе «ілгекқұрт инфекциясы» деген жиынтық атаумен қарастырылады. Олар ең айқын түрде географиялық таралуы, ауыз мүшелерінің құрылысы және салыстырмалы өлшемдері бойынша ерекшеленеді. Некатор американус гельминттік терапияда Trichuris suis-тің баламасы ретінде ұсынылған.
Necator americanus is a species of hookworm (a type of helminth) commonly known as the New World hookworm. Like other hookworms, it is a member of the phylum Nematoda. It is an obligatory parasitic nematode that lives in the small intestine of human hosts. Necatoriasis—a type of helminthiasis—is the term for the condition of being host to an infestation of a species of Necator. Since N. americanus and Ancylostoma duodenale (also known as Old World hookworm) are the two species of hookworms that most commonly infest humans, they are usually dealt with under the collective heading of "hookworm infection". They differ most obviously in geographical distribution, structure of mouthparts, and relative size. Necator americanus has been proposed as an alternative to Trichuris suis in helminthic therapy.
Морфология
Бұл паразиттің ауыз қуысының алдыңғы жиегінің бойында екі арқалық және екі іштік кескіш пластинасы орналасқан. Сондай-ақ, оның арт жағына жақын жерде бір жұп арқа асты тістері мен бір жұп іш асты тістері бар. Аталықтарының ұзындығы әдетте 7–9 мм, ал аналықтары 9–11 мм шамасында болады. Бұл паразиттердің өмір сүру мерзімі 3–5 жылды құрайды. Олар күніне 5000-нан 10000-ға дейін жұмыртқа туады.
This parasite has two dorsal and two ventral cutting plates around the anterior margin of the buccal capsule. It also has a pair of subdorsal and a pair of subventral teeth located close to the rear. Males are usually 7–9 mm long, whereas females are about 9–11 mm long. The typical lifespan of these parasites is 3–5 years. They can produce between 5,000 and 10,000 eggs per day.
Тіршілік ету ортасы
N. americanus негізінен тропикалық және қоңыржай аймақтарда кездеседі. Бұл паразит жылы климатта жақсы дамиды, себебі жұмыртқаларының өніп-өсуі үшін ылғалды, жылы және көлеңкелі орта қажет. Бұл түрдің жұқа, тегіс қабығы жұмыртқалар мен жас организмдердің қатып суық температурада немесе топырақ құрғағанда өлуіне себеп болады. Сондықтан паразит мекендейтін топырақтың түрі де олардың қолайлы өмір сүру жағдайлары үшін өте маңызды. Топырақтың идеалды жағдайы – судың қалыпты жылдамдықпен сіңіп кетуін қамтамасыз ететін және топырақ бөлшектерінің тым ірі немесе тым ұсақ болмайтын жерлер. Осылайша, ылғалдылық деңгейі және топырақтағы тесіктер паразиттерге бетке қарай қазлып, келесі иесінің терісіне жабысуға мүмкіндік береді. Жоғары жұғу деңгейі тропикалық климатқа тән мол жаңбыр мен жоғары температурамен үйлеседі. Бұл түрдің бір ерекшелігі – оның әйел иелерге қарағанда еркек иелерді ұнатуы, бұл оның кең таралған аймақтарындағы еңбек бөлінісімен байланысты болуы мүмкін.
N. americanus is primarily found in tropical and temperate areas. This parasite thrives in warmer climates because to hatch, the eggs require a moist, warm, and shaded environment. The thin, smooth shells of this species cause the eggs and juveniles to die in freezing temperatures or with soil desiccation. Therefore, the type of soil where the parasite resides is also very important for their ideal living conditions. Ideal soil conditions tend to be in areas where water is able to drain at a standard pace, and the size of the soil particles is neither too large nor too small. That way, the degree of dampness, as well as the openings in the soil, allow the parasites to burrow to the surface and attach to the skin of their next host. High transmission rates seem to be congruent with the heavy rains and warm temperatures that are characteristic of tropical climates. One anomaly of this species is that it appears to prefer male hosts to female hosts, likely because of the division of labor in regions of its prevalence.
Өмір циклі
Бұл құрт топырақта эмбриондалмаған жұмыртқа түрінде пайда болады. Қолайлы жағдайда 24–48 сағаттан кейін жұмыртқалар эмбрионацияланып, жарылады. Бұл бірінші жасөспірімдік 1-ші сатысы «рабдитиформ» деп аталады. Рабдитиформ личинкалары топырақта өсіп, 2-ші сатысқа жасөспірімдерге айналады. 2-ші сатыс личинкасы тағы бір рет түлеуден өтіп, 3-ші сатысқа жетеді, ол «филариформ» деп те аталады; бұл сонымен қатар жұқтыруға қабілетті түрі. Рабдитиформнан филариформға айналу әдетте 5–10 күнге созылады. Бұл личинкалар адам терісіне еніп, қан тамырлары мен жүрек арқылы жүре алады, содан кейін өкпеге жетеді. Өкпеде ол альвеолалар арқылы өтеді және трахеяға дейін көтеріліп, жұтылып, жұқа ішекке жеткізіледі. Ол жерде ішек қабырғасына жабысып, ересек құртқа айналып, көбейе бастайды. Ересек құрттар ішек қабырғасының қуысында өмір сүреді, онда ол иесінен қан жоғалтуға себеп болады. Ересек құрттардың өндірген жұмыртқалары денеден нәжіс арқылы шығып, топыраққа түседі; әйел құрттар күніне 30 000-ға дейін жұмыртқа өндіреді. Ішекке жабысқан жерлерден қан кету темір тапшылығы анемиясына және белок жоғалтуға әкелуі мүмкін. Темір тапшылығынан туындаған анемия балаларда зиякерлік қабілетінің төмендеуіне және өсудің бұзылуына себеп болуы мүмкін. Бұған қоса, жұқтырған науқастар іш ауруын (тамақтанғаннан кейін күшейеді), диареяны, ісінуді және жүрек айнуды сезінеді.
This worm starts out as an unembryonated egg in the soil. After 24–48 hours under favorable conditions, the eggs become embryonated and hatch. This first juvenile stage 1 is known as 'rhabditiform'. The rhabditiform larvae grow and molt in the soil, transforming into a juvenile stage 2. The juvenile stage 2 molts once more until reaching the juvenile 3 stage, which is also called 'filariform'; this is also the infective form. The transformation from rhabditiform to the filariform usually takes 5–10 days. This larval form is able to penetrate human skin, travel through the blood vessels and heart, and reach the lungs. Once there, it burrows through the pulmonary alveoli and travels up the trachea, where it is swallowed and carried to the small intestine. There, it attaches to the intestinal wall, and matures into an adult and begins reproduction. Adults live in the lumen of the intestinal wall, where they cause blood loss to the host. The eggs produced by the adults end up on the soil after leaving the body through the feces; female hookworms produce up to 30,000 eggs per day. Blood loss from sites of intestinal attachment may cause iron deficiency anemia and protein loss. Iron deficiency anemia can cause intellectual disability and growth insufficiency in children. Further, infected patients experience abdominal pain (exacerbated by meals) with diarrhea, bloating, and nausea.
Эпидемиология
Құрама Штаттарда адам ішек құртының 95% жағдайы N. americanus-тан туындайды, көбінесе экономикалық тұрғыдан қиын жағдайдағы ауылдық аймақтардағы жас мектеп оқушыларында. Тарихи түрде, Американың оңтүстігінде балалар арасында инфекция деңгейі жоғары болған. Жас құрттар қатыру температурасын көтере алмайды, сондықтан аудандардың жылы және жауыны көп болған жерлерінде таралу жиілігі жоғары. Инфекцияның ең көп кездесетін аймақтары Азия және Сахара төменгі Африкасы, әсіресе нашар санитариялық жағдайлар мен кедейлік аймақтарында. A. duodenale инфекциялары сирек кездеседі және негізінен Еуропа мен Жерорта теңізі аймағында таралған.
In the United States, 95% of human hookworm cases are caused by N. americanus, primarily in young school children in economically deprived rural areas. Historically, there have been high rates of infection among children in the American South. Juveniles cannot survive freezing temperatures, so the highest prevalence occurs in areas with warmer temperatures and greater rainfall. The greatest incidence of infections occurs in Asia and sub Saharan Africa, especially in poverty stricken areas with poor sanitation. A. duodenale infections occur at a lesser rate and are seen primarily in Europe and the Mediterranean.
Геном
Некатор американус геномының жобалық жинағы секвенирленіп, талданып шықты. Ол 244 Мбп құрайды және 19 151 болжамды белок кодтайтын генді қамтиды; олардың ішінде адам организміне енуіне көмектесетін гендер, қанмен қоректену және даму процесіне қатысатын гендер, сондай-ақ жаңа дәрілік мақсаттар бола алатын белоктарды кодтайтын гендер, және қабынуды бақылайтын белоктарды кодтайтын кеңейтілген гендер отбасылары бар. Бұл белоктардың өнімдері қабыну ауруларын және астманы емдеуде пайдалы болуы мүмкін.
A draft assembly of the genome of Necator americanus has been sequenced and analyzed. It comprises 244 Mbp with 19,151 predicted protein coding genes; these include genes whose products mediate the hookworm's invasion of the human host, genes involved in blood feeding and development, genes encoding proteins that represent new potential drug targets against hookworms, and expanded gene families encoding likely immunomodulator proteins, whose products may be beneficial in treating inflammatory diseases and asthma.
Диагностика
N. americanus-ты диагностикалаудың ең көп таралған әдісі – фекальдық сынақтағы жұмыртқаларды микроскоп арқылы анықтау. N. americanus жұмыртқаларының қабығы жұқа және овал пішіндес, шамамен 56–74 × 36–40 мкм өлшемде болады.
The most common method for diagnosing N. americanus is through identification of eggs in a fecal sample using a microscope. N. americanus eggs have a thin shell and are oval shaped, measuring roughly 56–74 by 36–40 μm.
Емдеу әдістері
N. americanus инфекциясын емдеудің ең көп таралған әдісі – бензимидазолдар, әсіресе альбендазол және мебендазол. Бензимидазолдар паразиттің β-тубулинімен байланысып, осылайша паразиттің ішіндегі микротубулалардың полимерленуін тежейді, нәтижесінде ересек құрттар өлтіріледі. Ішек құрттарына қарсы бір реттік дозаның тиімділігі: альбендазол үшін – 72%, мебендазол үшін – 15%, ал пирантел памоаты үшін – 31%. Қазіргі уақытта бұл паразитке қатысты маңызды мәселе – бензимидазолдар мен мебендазолдар сияқты препараттарға төзімділіктің артуы. Жүкті әйелдерді жүктіліктің бірінші триместрінде емдеуге болмайды. 3-4 мл мөлшерінде аш қарынға беріледі, содан кейін 30-45 г натрий сульфаты беріледі. Тетрахлорэтилен Necator инфекциясын емдеуде 80 пайыз, ал Ancylostoma инфекциясын емдеуде 25 пайыз тиімділік көрсеткені хабарланды, сонымен қатар пациенттерде көбінесе жеңіл уыттану байқалды.
The most common treatment for N. americanus infection are benzimidazoles, specifically albendazole and mebendazole. Benzimidazoles kill adult worms by binding to the nematode’s β tubulin and subsequently inhibiting microtubule polymerization within the parasite. The efficacy of single dose treatments for hookworm infections were: 72% for albendazole, 15% for mebendazole, and 31% for pyrantel pamoate. A current concern with this parasite is the increase in drug resistance, such as benzimidazoles and mebendazoles. Pregnant women should not be treated within their first trimester. given as 3 to 4 cc in the fasting state, followed by 30 to 45 g of sodium sulfate. Tetrachloroethylene was reported to have a cure rate of 80 percent for Necator infections, but 25 percent in Ancylostoma infections, and often produced mild intoxication in the patient.
Алдын алу және бақылау
Жұқпаудың және басқаларға таралуының алдын алу үшін ашық жерде дәретханаға барудан немесе адам нәжісін тыңайтқыш ретінде қолданудан аулақ болу қажет. Бұл паразит адамнан адамға тікелей берілмейді.
Infection and transmission of others can be prevented by not defecating outdoors or using human feces as fertilizer. This parasite is not transmittable directly from person to person.