Кіріспе

Гарри Д’Амур – жазушы, режиссер және суретші Клайв Баркер құраған ойдан шығарылған құпия детектив. Ол алғаш рет 1985 жылы жарық көрген Баркердің «Қан кітаптары» антологиясының 6-томындағы «Соңғы иллюзия» деген қысқа әңгімесінде пайда болды. Д’Амур Нью-Йорктегі Hell’s Kitchen ауданының тумасы. Гарри Д’Амур табиғаттан тыс күштерге және оккультизм біліміне жоғары сезімтал болғанымен, көбінесе сиқыр немесе колдовствомен айналыспайды және әдетте тікелей сиқырлық қабілеттері жоқ деп бейнеленеді (басқалар оған үстіміздік күш берген кейбір әңгімелерден басқа). Тергеу жүргізген кезде Д’Амур әдетте .38 калибрлі револьверді алып жүреді. Д’Амурдың денесіндегі руналар мен белгілер жаман күштердің жақындасуы туралы ерте ескерту береді және қандай да бір деңгейде сиқырдан қорғайды.

Қасиеттің қалыптасуы мен дамуы

Фангориямен сұхбаттасқанда Клайв Баркер Гарри Д’Аморды «өзінің билігі жоқ қандай да бір кармалық нәрсеге байланысты қайта-қайта қараңғылықтың ортасына тартылатын кез келген адам» деп сипаттады. Wired подкастындағы The Geek’s Guide to the Galaxy эпизодының 151-інен (2015 жылдың 23 мамыры) берген сұхбатында Баркер былай деді: «Гарри белгілі бір жағынан кинонуар кейіпкері. Ол Клайв Баркердің көзімен қараған Филип Марлоу. Ол – Нью-Йоркте тұратын, ашулы, шаршаған, жеке тергеуші». «Иллюзиялар иесінің» режиссерлік нұсқасына қосылған жазбаларда Баркер: «Мен Гарри Д’Амурмен ұзақ жол жүрдім. Ол алғаш рет он жыл бұрын жазған «Соңғы иллюзия» атты әңгімесінде пайда болды. Содан бері оның өмірі мен қиындықтарын екі роман мен бірнеше қысқа әңгімелерде баяндадым. Мен оған жолды оңайлатпадым. Оның тағдыры, көрінеді, «қараңғы күштер» деп аталатын нәрсемен үнемі күресуде, бірақ ол сақтандыру алаяқтығын тергеумен де айналысса бағалы болар еді деп мәлімдейді. Оның тартыншақтығы, меніңше, оның сүйкімділігінің бір бөлігі. Ол – Ван Хельсинг емес, ол сенім мен киелі сумен қатал зұлымдыққа қарсы күреспейді. Оның алдындағылар – кинонуардағы жеке детективтердің қасіретке ұшыраған, шаршаған және көбінесе ғашық болған батырлары, әдемі жесірге көз салып, қырғышқа қарсы жеккөрінісі бар». 1993 жылы «Фангорияның қанды ең жақсысы» журналына берген сұхбатында Клайв Баркер өзінің «Соңғы иллюзия» әңгімесінен және оның «Иллюзиялар иегері» фильміне жасалған адаптациясынан сөйледі: «Мен әрқашан иллюзионистерді жақсы көремін. Әрқашанда қараңғы жағы бар, ал иллюзионисттер оны сізге көрсетеді. Бұл өмір мен өлім туралы аңыз – сіз әйелді екіге бөлдіңіз, бірақ ол әлі де тірі. Олар көңілді, күлкілі, қызықты шығармалар ретінде ұсынылады, бірақ, мағынасы жағынан, олар өлім мен қайта тірілу туралы әңгіме». «Иллюзиялар иегері» фильмінің адаптациясын түсіру кезінде Баркер актер Скотт Бакуланы Гарри Д’Амур рөліне тамаша кандидат деп санады. Фильмнің режиссерлік нұсқасына қосылған «Иллюзиялар иегерінің құрылуы» атты деректі фильмінде Баркер: «Ол менің 8 жыл бойы басымдағы Гарри. Ол алғаш рет костюммен түскенде, ол оның пәтерінде болды, мен «Бұл керемет, бұл мен 8 жыл бойы жазған адам» деп ойладым. Актердің ұзақ уақыт бойы жазған кейіпкерді осылай бейнелеуі – шынымен қызық. Олар плакаттарда «Осы, ол, ол» деп жазатын еді. Міне, Скотт Бакула – Гарри Д’Амур, және бұл жазушының жүрегін қозғайды». Кейінірек IDW Publishing-тің The Great and Secret Show комиксіне жасалған адаптациясында суретші Габриэль Родригес D’Amour-ды Бакулаға ұқсатып салды. Комикс сценарийін жазушы Крис Райолл жинақталған басылымның соңындағы «Ұлы және түсіндірілген шоу» деген жазбасында: «Комиксте Д’Амурды бейнелеудің бір ғана жолы болды – ол «Иллюзиялар иегері» фильміндегідей көрінуі керек. Бұл бетке фанаттардан басқа бір журналда жазылғаннан гөрі көбірек пікір келді. Барлығы Д’Амурдың өзіне ұқсағанына қуанды».

Прозаның сабақтастығы

Нью-Йорк қаласының тумасы Гарри Д’Амур бірнеше жыл полиция қызметкері болғаннан кейін, жеке тергеуші болып кетті. 1985 жылғы "Соңғы иллюзия" әңгімесінде Гарри өзіне "жиырма жыл" қажет болды деп мәлімдейді, кісі өлтіру кез келген себепсіз ниетпен болатынын түсіну үшін, және кейіннен "жиырма жылдан бері" дұға етпегенін айтады, бірақ бұл екі сөздің нақты мағынасында айтылғаны ма, әлде әдейілеп арттырып айтқаны белгісіз. "Соңғы иллюзия" көрсеткендей, Д’Амур Ломакс оны жұмысқа алғанға дейін, оның әйелі Мими Ломакс адалдығын сақтамағанының дәлелдерін іздеген адам, табиғаттан тыс құбылыстар туралы көп білмеген. Осы іс Д’Амурды және Хесс деген дін қызметкерін Бруклиндегі Уайкофф көшесіндегі Ломакс үйіне жеткізеді. Д’Амур мен Хесс әкесі Мимидің жақын адамымен бетпе-бет келеді, ол өзін демон екенін ашады. Содан соң шайқас болып, көптеген адам қаза табады, ал Мими "Жұтқыншақтарға" (Клайв Баркердің демоннары тозақты атау үшін қолданатын термин) жоғалып кетеді. Гарри осы оқиғадан қатты күйзеліске ұшырап, баспалдақтан қорқа бастайды және егер табиғаттан тыс күштер нақты болса, қалай қауіпсіз бола алатынын білмейді.

Өнер кітаптары

Гарри Д’Амур Баркердің «Көркемдік кітаптар» трилогиясында кездеседі. Алғашқы кітабында, 1989 жылғы «Ұлы және құпия шоу» романында ол екінші дәрежелі рөл ойнайды. Ол 1994 жылы жарық көрген «Эвервилл» романының екінші бөлімінде маңызды кейіпкер ретінде қайта оралады. Үшінші кітап әлі жарық көрген жоқ. «Ұлы және құпия шоу» романында Д’Амур кейіпкерлерге «Quiddity» деп аталатын «арман теңізінен» келген басып кірушілер туралы кеңес береді және білімін бөліседі. Барлық адамның өмірінде үш рет метафизикалық саяхатқа шығатыны айтылады: туғанда, алғаш рет ғашық болғанда және өлгенде. Осы кезде Д’Амур сиқыр мәселелеріндегі сарапшы ретінде танылады; оның білімі туралы сұралғанда, ол табиғаттан тыс күштерге қатысты «қосылған» байланыстары бар екенін, соның ішінде Норма Пэйннің де екенін айтады. Детективпен бірінші болып байланыс жасаған Джим Хотчкисс, Каролиннің әкесі, оның қызы Ричард Флетчер мен Рэндольф Джаффе деген рухани түрленген қарсыластарының зорлауынан зардап шеккен. Олар «Quiddity» күшін бақылау үшін соғыс жүргізеді. Екінші болып оған хабарласып, сценарист Тесла Бомбек келеді, ол Джаффе мен Флетчерді түрлендірген жәндіктің әсерінен кейін шамандық қабілеттерге ие болған. Оқиғаның соңында ол сүйіктілері Джо Бет МакГайр мен Говард Катцке, Нунсиат бәсекелесінің соңғы екі тірі баласына барады. Ол Флетчер мен Джаффи арасындағы ұзақ және құлдиратушы шайқастан зардап шеккендердің бәріне, Метакосмостан (Quiddity-дің эфирлік алыс жағы) Космосқа (Жер) жақындап келе жатқан басып кіруге дайындалуға кеңес береді. Бұл басып кіруді Iad Uroboros деп аталатын, адамзатты құлдыққа салуға ниеттенген, жұмбақ және есірткіш қараңғылық жасауға тырысады. Оның Шилік шығанағының демонмен болған кездесулері оған осы әлемге қауіпті, көрінбейтін қауіптер мен олардың Жердегі агенттері туралы көп нәрсені үйретті. «Ұлы және құпия шоу» IDW Publishing компаниясы тарапынан 2006 жылдың наурызынан 2007 жылдың мамырына дейін шыққан 12 бөлімнен тұратын комикс сериясы ретінде бейімделді. Бұл әңгімені жазушы Крис Райолл және суретші Габриэль Родригес бейімдеген. Жинақталған басылымда жазушы Крис Райолл комикстегі Гарри Д’Амурдың дизайны актер Скотт Бакулаға ұқсауы тиіс екенін растады. Бұл туынды Клайв Баркердің «Соңғы иллюзия» атты әңгімесіне негізделген. Фильмде Гарри ажырасқан жеке тергеуші. Ол бұрыннан-ақ оккульттік тергеуші ретінде танымал және денесінде қорғаныш үшін татуировкалары бар. Бруклиндегі баланың жын-перілерді қуу оқиғасы жаңалықтарға тарағаннан кейін ол Нью-Йорк қаласын қалдырып, Лос-Анджелесте жұмысқа орналасады. Оның клиенті Доротея Сванн күйеуі, иллюзионист Филип Сваннның таро оқудан кейін алаңдап қалғанын түсіндіреді және Гарриден осы қорқыныштың себебін анықтауды және нақты қауіп бар ма, жоқ па, соны тексеруді сұрайды. Д’Амур Филип Сваннның келесі қойылымына қатысады және оның сахнада қайтыс болғанын көреді. Тергеу барысында ол Сванн мен оның басқа да одақтастарының Nix деп аталатын демондық күштерге ие адам басқарған сектаның мүшелері болғанын біледі. Сванн мен оның бұрынғы одақтастары Никске қарсы шықты, бірақ бірнеше жылдан кейін оларды Никстің адал ізбасары Баттерфилд өлтіреді. Д’Амур Доротеямен бірігіп, Никс пен Баттерфилдтің жоспарларын жоққа шығаруға тырысады. Фильм оқиғалары кезінде Д’Амур мен Доротея арасында романтикалық қарым-қатынас туады.