Кіріспе
Медициналық жаргон – пациенттерді, басқа да денсаулық сақтау қызметкерлерін және медициналық ұғымдарды сипаттау үшін аббревиатуралар мен бейресми терминологияны қолдану. Кейбір терминдер қарапайымдықтан кем түседі. Ағылшын тілінде медициналық жаргон телеарналардағы ауруханалық және криминалистикалық драмалар арқылы, мысалы, ER, House M. D., NCIS, Scrubs және Grey's Anatomy, сондай-ақ көркем әдебиет арқылы танымал мәдениетке енген, Сэмюэл Шемнің (Стивен Джозеф Бергман) «Құдай үйі», Джед Меркурионың «Bodies» және Джеффри Хадсонның (Майкл Крайтон) «Жәрдемге муқтаж жағдай» сияқты кітаптарында кездеседі.
Қарапайымдықтан кем түсетін тілдің мысалдары: мәйітті пакеттеу және таңбалау (мәйітханадағы қабылдау процесіне сілтеме); мотоциклге «донор», ал PFO – мас болып құлау. Көбінесе жағымсыз емес терминдерге көк тамырлар (веналар), жүрек айналма жолы (коронарлық артерия айналма егілуі немесе CABG) үшін «капуста», ал мүсіркеулі люмбаль пункциясы (эритроциттер саны нөлге тең болғанда) үшін «шампанның краны» жатады.
Пайдалануға шектеулер
Көптеген елдерде қазір әзіл-қалжың немесе қорлау акронимдері этикалық емес және қабылданбайды деп саналады, ал науқастар өздерінің медициналық жазбаларына қол жеткізе алады. Медициналық мекемелер пациенттерді ренжіткен сипаттамаларға байланысты сотқа тартылу қаупіне тап болады. Бұл құлдыраудың тағы бір себебі – әзіл-қалжың акронимдер нақты медициналық терминдермен шатастырылып, қате емдеу тағайындалуы мүмкін. BBC хабарлағандай, медициналық жаргон жинаушы Адам Фокс өзінің жылдық есептерінің бірінде дәрігердің пациенттің картасына "TTFO" деп жазғанын мысалға келтірді. Картадағы жазу туралы сұралғанда, дәрігер бұл әріптердің "ауыз жолымен сұйықтық беру" дегенді білдіретінін айтты.
Осының салдарынан медициналық жаргон көбінесе ауызша қолданылады және пациенттің ресми жазбаларының құрамына кірмейтін бейресми жазбалармен немесе электрондық хаттармен шектеледі. Ол ауруханадан тыс медициналық қызметкерлер арасында да қолданылуы мүмкін. Пациенттердің карталарында мұндай жазбалар кездеспейді және медициналық жаргон туралы хабардарлықтың артуына байланысты, көбінесе пациенттердің өзінің алдында қолданылмайды.
Ағылшынша емес
Онлайн медициналық жаргон сөздіктері негізінен ағылшын тілінде сөйлейтін елдерден құралған болса да, Fox басқа елдерден ағылшын тілінде емес медициналық жаргонды жинаған. Бразилиялық медицина сленгіне PIMBA ("Pé Inchado Mulambo Bêbado Atropelado" – "ісінген аяқты, мас, қағылған жалқы"), Poliesculhambado (көптеген жағдайы нашар пациент) және Trambiclínica (медицина студенттерімен арзан қамтамасыз етілген "алдаушы клиника") кіреді.
Жыл сайынғы жиынтық
Лондон қаласындағы Сент-Мэри ауруханасының британдық дәрігері Адам Фокс жыл сайын медициналық жаргонның қолданылуын шолу жасап, оның жай-күйін баяндайды. Фокс бес жыл бойы 200-ден астам мысал, аймақтық және ұлттық терминдерді тіркеп, медициналық жаргонның жалпы түрде азаюын байқады. Оның пікірінше, дәрігерлер пациенттерге көбірек құрметпен қарауға бастағандықтан, бұл құлдырауға себеп болған. Медициналық саласында оның қолданылуы төмендесе де, интернетте осы жаргонға арналған бірнеше сөздіктер құрастырылған.