Кіріспе

Канаданың Альберта провинциясындағы Кри тұңғыш ұлты, дәстүрлі үкімет

Мускотев Сакахикан Эноук немесе Лубикон көлінің ұлты – Канаданың солтүстік Альбертасындағы Кри тұңғыш ұлты. Оларды көбінесе Лубикон көлінің ұлты, Лубикон крилері немесе Лубикон көлінің крилері деп атайды. Бұл 1973 жылы Канада үкіметінің Кеңес қаулысымен құрылған, жеке ұйым болып табылатын Лубикон көлінің #453 тобымен шатастырылмауы керек.

Жерге қатысты дау

Ұлт ондаған жылдар бойы даулы жер дауында Канада үкіметімен келіспеушілікке түсті. 1899 жылы үкіметтік делегация Лубикон жерлерін ірі масштабта тапсыру мақсатымен Альбертаның солтүстігіне барды. Алайда, көптеген Лубикон халқына ешқашан хабарласпады және олар аулау мен жинау арқылы дәстүрлі өмір салтын жалғастырды. Amnesty International Лубикон күресіне қатысты есеп жариялап, Канада үкіметін Лубикон жер құқықтарын құрметтеуге шақырды. Біріккен Ұлттар Ұйымының Адам құқықтары жөніндегі комиссиясы Канаданың Азаматтық және саяси құқықтар туралы халықаралық келісімнің 27-бабын бұзғанын анықтады. Олар Канадаға түзетуге келмейтін зиянды болдырмау үшін дереу шаралар қабылдауға шақыруын қайталады. Бұл шақыруды БҰҰ Адам құқықтары жөніндегі комитеті алғаш рет 1990 жылы «Лубикон көлі тайпасы Канадаға қарсы» ісінде жасаған, және 2003 және 2006 жылдары қайталады. Күрес Джон Годдардтың «Лубикон криінің соңғы тұғыры» атты кітабында сипатталған. Канада үкіметі мен Альберта провинциясы Лубикон басшылығын, әсіресе халықаралық деңгейде танымал бас басшы Бернард Оминаяктың басшылығын құлатуға бағытталған бірнеше әрекеттер жасады, және бұл құжатталған деректер Лубикон көлі тайпасының мұрағатында сақталған.

Қазіргі басшылар мен басшылық мәселелері

Қазіргі уақытта Мускотеу Сакахикан Эноук немесе Лубикон көлі ұлтының басшысы – бас бас Бернард Оминаяк. Альбертаның 8-ші шарттағы ұлттары бұл ұлтты үнді тайпасы ретінде мойындамайды. Бас бас Бернард Оминаяк 1970 жылдан бері бұл кішкентай тайпаның басшысы болып келеді. Оған дейін бас офицер Уолтер Уайтхед Лубиконға қызмет еткен, содан кейін Оминаякқа осы лауазымға үміткер болуға мүмкіндік беру үшін шеттетілді. Ұлт құрамында 5 сайланған кеңесші бар: Брайан Лабукан, Дуайт Гладу, Синтия Томлинсон, Дуайт Саван және Ларри Оминаяк. 1980 жылдан бері Канада үкіметі ұлт ішіндегі бөлінулер мен наразылықтарды пайдаланып, наразылық білдірген Любикондықтардың топтарын жаңа тайпалар ретінде мойындады, мысалы, Вудленд Кри тайпасы және Лун Ривер Кри тайпасы. Жақындағы әрекеттердің бірі – Билли Джо Лабуканның 1999 және 2004 жылдары Лубикон көлі тайпасын басқаруға сәтсіз сайлаудан кейін Кішкентай Буффало Кри тайпасын құруға жасаған әрекеті. Стивен Носки 2009 жылы құрылған ұқсас наразылық білдірген кеңеске басшылық етті. Лубикон көлі тайпасының кеңесін бас бас Бернард Оминаяк басқарды, ол бірауыздан қайта сайланды және барлық Любикон мүшелерінің ұсынысы бойынша «Өмір бойы бас» лауазымын атқаруы сұралды; Оминаяк бас тартты. 2012 жылдың 23 шілдесінде Носки Канада үкіметіне Оминаяқты елдегі жалғыз басшы ретінде қалдырып, орнынан кететінін хабарлады. Бұл шешім Лубикон азаматтарының көпшілігімен жазбаша түрде бекітілді. 2015 жылы Лубикон көлі тайпасының үкіметі ұзақ жылдар бойы кеңесші болған және күтпеген жерден қайтыс болған Альфонс Оминаяқтың бос орнын толтыру үшін қосымша сайлау өткізді. Оминаяқ Лубикон жерін, қоршаған ортаны және өмір салтын қорғау үшін жасаған қажырлы еңбегімен есте қалады. Оминаяқ сонымен қатар Біріккен Ұлттар Ұйымының Адам құқықтары жөніндегі комитетінде бас бас Бернард Оминаяк бастаған халықаралық адам құқықтары және жергілікті халықтардың құқықтары жөніндегі жұмыстарға үлкен үлес қосты. 2015 жылдың 3 желтоқсанында өткен сайлауда Синтия Томлинсон Лубикон көлі тайпасы кеңесінің үкіметінде сайланған алғашқы әйел болды. Томлинсон бұрын Лубикон көлі тайпасының жастар кеңесінің басшысы және бас кеңестің жер және келіссөздер жөніндегі кеңесшісі болып қызмет еткен. Томлинсон Летбридж университетінің Америка тумалары зерттеулері бакалавры дәрежесіне ие. Ол сондай-ақ жергілікті құқық және жергілікті құқықтық тәртіптер бойынша тәжірибелі спикер, оның жетістіктері тізіміне МакГилл адам құқықтары және құқықтық плюрализм орталығында және Оттава университетінің заң факультетінде баяндама жасау кіреді.