Кіріспе

Бельгиялық қаржыгер (1877–1928)

Альфред Леонард Ловенштейн (11 наурыз 1877 – 4 шілде 1928) – бельгиялық қаржыгер. 1920-ші жылдардағы өркендеген кезеңінде Ловенштейннің күйі сол кездегі ақша бірлігімен шамамен 12 миллион фунт стерлингке бағаланды (1928 жылғы 12,0 фунт стерлингтің қазіргі шамамен миллионға жуық сомасы), бұл оны сол кезде әлемдегі үшінші ең бай адам етті. Оның байлығы электр қуатына және жасанды жібек өндірісіне салған инвестицияларының нәтижесінде пайда болды, бұл салалар сол кезде дамудың бастапқы кезеңінде болған. Ловенштейн бүгінде 1928 жылы құпия түрде жоғалып, қайтыс болғаны үшін еске алынады.

Ерте өмір және бизнес мансабы

Альфред Ловенштейн Бельгияның Брюссель қаласында, католицизмге өткен неміс-иудей банкирі Бернард Ловенштейннің отбасында дүниеге келді. Альфред жеке банктік мекемесін құрып, 1914 жылға қарай байлыққа ие болды. Соғыс аяқталған соң ол Англияда тұрып, Еуропаның ең ірі қаржыгерлерінің біріне айналған инвестициялық бизнесті басқарды. Ол канадалық Джеймс Данн мырзаның инвестициялық фирмасымен бірнеше жобада серіктестік құрды, осы екеуі 1920 жылдардағы британдық «Селанез» компаниясына салған инвестициясынан 1 миллион фунт стерлингтен астам пайда тапты. Ловенштейн таза қанды тікқадам жарыс аттарының сәтті шаруашылығының иесі болды. Оның аттары 1926 және 1928 жылдары «Grand Steeple Chase de Paris» жарысын жеңіп алды.

Бизнес жетістіктері

Ловенштейн өзінің Бельгиядағы Société Internationale d'Énergie Hydro Électrique (SIDRO) компаниясы арқылы әлемнің дамушы елдерін электр қуатымен қамтамасыз ету арқылы зор байлық жинады. 1920-жылдардың ортасына қарай Ловенштейннің беделі соншалыққа жетті, оны әлемнің түкпір-түкпірінен келген мемлекет басшылары кеңес алу үшін шақырды. Британ үкіметі Ловенштейнді Бас Орденнің Ең Құрметті Серігі етіп тағайындады. 1926 жылы Ловенштейн "International Holdings and Investments Limited" компаниясын құрды, ол оның табысқа жету жолына қосылғысы келетін бай инвесторлардан көп көлемде капитал тартты. 1926 жылы ол француз Баск аймағындағы Биаррицте, Бискай шығанағы мен Атлант мұхитына қараған сәнді Вилла Сакчино үйін сатып алды.

Жоғалу

1928 жылдың 4 шілдесі кешкісін Ловенштейн Кройдон әуежайынан жеке ұшағымен – Fokker F. VIIa/3m үш моторлы ұшағымен (G EBYI) – Брюссельге ұшып кетті. Ұшақтағылардың айтуынша, ұшақ 1219 метр (4000 фут) биіктікте Англия жоғалауынан өтіп бара жатқанда, Ловенштейн дәретханаға бару үшін ұшақтың арт жағына барған. Ловенштейннің ұшағындағы негізгі жолаушылар кабинасының арт жағындағы есік қысқа дәлізді ашады, онда екі есік болған: оң жақтағысы дәретханаға, ал сол жақтағысы ұшақтың кіреберіс есігіне алып шығады. Ловенштейн біраз уақыттан кейін қайтып келмеген соң, оның хатшысы оны іздеп, дәретхананың бос екенін, ал ұшақтың кіреберіс есігі ашық тұрып, ауа ағынымен қозғалып жатқанын көрді. Ұшақтағылардың бірі (басқаларымен бірге) Ловенштейннің ұшақтың артқы есігінен құлап, бірнеше мың фут төмен Англия жоғалауына құлап кеткеніне сендірді. Ұшақ алдымен жағажайға қонды, содан кейін Францияның Па-де-Кале аймағындағы Сент-Инглеверт әуежайына көшті. Ловенштейннің денесі 1928 жылдың 19 шілдесінде Булонь маңынан табылды және балық аулау қайығымен Кале қаласына жеткізілді, онда оның қол сағаты арқылы кім екені анықталды. Оның мәйіті сарапшылар зерттеді (отбасының өтініші бойынша), күйеу ағасы ешкімді күдікпен қарамайтындарын, бірақ жерленгеннен кейін Ловенштейн уланған немесе ұшақта қайтыс болып, кейін сыртқа тасталған деген пікір тумауына қаламайтындарын айтты. Салдарынан Ловенштейннің бас сүйегі жартылай сынып, бірнеше сүйектері сынған. Ол суға түскен кезде тірі болған деген қорытындыға келді. Ловенштейн Эвер қаласының шетіндегі зиратқа, әйелінің отбасы – Мисоннның қабіріне жерленді. Бірақ оның есімі табыттың үстіне жазылмағандықтан, ол іс жүзінде белгісіз қабірге қойылды.

Теориялар

Көптеген теориялар айтылды, Ловенштейнге ұшақтың артқы бөлігінде не болғаны туралы; кейбіреулер оны қызметкерлері өлтірген қылмыстық сөз байласу деп күдіктенді. "Нью-Йорк Таймс" газеті Ловенштейннің көптеген таныстары байқаған, артып бара жатқан ойсыздығы оны ұшақтың қате есігінен шығуға себеп болған болуы мүмкін деп болжады. Ол көптеген бизнес-жобалардың артында қалдырды, олардың көпшілігі жоғары қарыздылықпен байланысты болды, сондықтан басқалары оның бизнес империясы құлаудың алдында деп болжады. Кейбіреулер тіпті сыбайлас жемқорлықпен айналысатын бизнес-әдістері жақын арада ашыққа шығатынын және Ловенштейн осы себепті өзін-өзі өлтіргенін мәлімдеді. Бұл теориялардың ешқайсысы дәлелденген жоқ. 1987 жылы Уильям Норрис Ловенштейннің тарихын "Аспаннан құлаған адам" (Нью-Йорк: Викинг, 1987) атты кітапта жазды. Норрис өзінің тұжырымын қолдайтын дәлелдер келтіреді, егер Ловенштейннің өлімі бизнес-жарыстар мен серіктестердің құпиялары болмаса, онда магнаттың өліміне және оның сақтандыруына қатысты белгілі бір мүмкіндік пайда болды. Ол сондай-ақ кейінірек болған оқиғалар көбінесе назардан тыс қалатынын көрсетеді, мысалы, Ловенштейннің ұлы Роберт трагедиядан кейін он жылдай уақыт ішінде отбасының қызметшілерінің біреуін түсініксіз жағдайда атып өлтіргені. Ұлы 1941 жылы Әуе көлігінің қосымша құрамында қызмет етіп жүргенде авиациялық апатта қаза тапты. Норрис Ловенштейннің ұшқыш Дональд Дрюдің Мадлен Ловенштейннің бұйрығымен ұшақтан лақтырылғанын тұжырымдады, мақсаты оның байлығын бақылауға алу болды. Ол ұшақтың артқы есігінің әуэде толығымен алынып тасталғанын және кейіннен Сент-Поль жағажайында орнатылғанын ұсынды. Қылмыстық жазушылар Роберт және Кэрол Бриджсток Ловенштейн өзінің өлімін сахналап, бизнесіндегі қаржылық бұзушылықтар салдарынан жоғалып кеткен деп болжады. Бұл теорияны денесі белгісіз қабірге жерленгені және оның әйелінің жерлеу рәсіміне қатыспағаны растайды.

Арнольд Ротштейнмен есірткімен айналысқан

Арнольд Ротштейннің өмірбаянында, «Ротштейн: 1919 жылғы әлем чемпионатын бұрмалаған қылмыстық генийдің өмірі, заманы және қанымен өлтірілуі» атты кітабында автор Дэвид Питруса 1928 жылдың көктемінде Леовенштейннің Ротштейнмен бірлесіп, ірі есірткі саудасын қаржыландыру үшін серіктес болғанын айтады. Оның өлімі қажетті қаржыландыру көзін құрғатқан болар, соның салдарынан Ротштейн келісімнің бұзылуын болдырмау үшін өзінің барынша тартылған ресурстарын одан да тереңге қазуға мәжбүр болды.

Танымал мәдениетте

2010 жылы Ловенштейннің қайтысы History Channel арнасының Vanishings! телесериалында көрсетілді. 2014 жылы Ловенштейннің қайтысы BBC Radio 4 арнасының Punt PI бағдарламасында талқыланды. 2021 жылы Ловенштейннің қайтысы Buzzfeed Unsolved: True Crime аяқтаушы эпизодының тақырыбы болды.

Жарияланымдар

Уильям Норрис: Аспаннан құлаған адам. Нью-Йорк, Викинг, 1987 жыл. Морис Приват: Альфред Ловенштейннің өмірі мен өлімі. Париж, La nouvelle société d'édition, 1929. Е. Филлипс Оппенхайм: Жалғыз саяхаттаған. Альфред Ловенштейннің өмірі мен өлімі. Гутенберг жобасы, Австралия. (Электрондық кітап, 2012). 2015 жылғы 23 желтоқсанда қарастырылған.