Отава қаласының Бейбіт мұнарасы

Кіріспе

Бейбітшілік мұнарасы – Онтарионың Оттава қаласындағы Канада парламенті ғимараттарының Орталық блогының орталық осінде орналасқан қоңырау және сағат мұнарасы. Қазіргі нұсқасы 1916 жылы өртенген Виктория мұнарасының орнын басты, сол өртте Орталық блоктың көп бөлігі жойылды; тек Парламент кітапханасы ғана сақталды. Бұл Канаданың символы болып табылады және полимерге ауысқанға дейін Канаданың жиырма долларлық банкнотасында, Елизавета II-нің суретімен бірге бейнеленген.

Сипаттамалары

Жан Омер Маршан мен Джон А. Пирсон жобалаған мұнараның биіктігі 92,2 метр (302 фут 6 дюйм) жетеді, оның үстінде шамамен 370 гаргулья, гротеск және фриздерді қамтитын көптеген тас мүсіндер орналасқан, бұл парламенттік кешеннің қалған бөлігінің Викториялық жоғары готика стилімен үйлеседі. Қабырғалары Непеан құмтасынан, ал жабыны мыспен қапталған нығайтылған бетоннан жасалған. Мұнараның негізінде төрт тең қабырғалы сүйір аркалармен жабдықталған порт-кочер орналасқан, олардың солтүстік жағы Орталық блоктың басты кіреберісін құрайды, ал оңтүстік жағындағы тіреулер Канада Корольдік гербінің тіректерімен әшекейленген. Шатырдың тік бетінен төмен, мұнараның 4,8 метр (16 фут) диаметрлі сағат терезелері орналасқан.

Мемориалдық бөлме

Бейбітшілік мұнарасын сәулетші Джон А. Пирсон архитектуралық ерекшелік және ескерткіш ретінде ғана емес, сонымен қатар Ұлы соғыста өмірін қиған канадалықтарға арналған ескерткіш ретінде құру үшін жобалаған. Сондықтан, мұнда Мемориалдық бөлме орналасқан, ол кіреберіс галереясының (porte cochere) тікелей үстінде орналасқан, көлемі 7,3 м x 7,3 м (24 фут x 24 фут).

Конфедерациядан бері Канаданың әскери қатысуын көрсететін өрнекті мәрмәр тақталардың арасында, Мемориалдық бөлмеде орналасқан бес мәрмәр тақта әдеби үзінділерді ұсынады. Екі тақтада (ағылшын және француз тілдерінде) канадалық дәрігер, лейтенант-полковник Джон МакКрейдің "Фландрия далаларында" өлеңі жазылған. Бір тақтада француз-канад жазушысы Габриэль Ройдің "Бонхер д'окасьон" ("Қыштақ флейта") романынан үзінді келтірілген. Тағы бір тақтада ағылшын және француз тілдерінде Псалм 139:8-10 аяттары жазылған. Бесінші тақтаға канадалық жазушы Эрл Бирнидің "Соғысқа қадам басу" деген әсерлі өлеңі жазылған:

Мүсіндік

Бөлмедегі әр түрлі элементтер Еуропаның майдан далаларынан алынған таспен жасалған: Ұлыбританиядан Хоптонвуд әктасы; Бельгиядан қабырғаның негіздері мен құрбандық алтарінің сатылары үшін қара мәрмәр, сондай-ақ бөлменің әр бұрышынан желдеткіш күмбезді тіреп тұратын топталған бағаналар үшін Сент-Анн мәрмәрі; ал Франциядан қабырғалар мен күмбез үшін Шато Гейлард тасы, сондай-ақ Фландрия далаларынан алынған тас. Бұл материалдардан Ира Лейк басшылығымен әртүрлі суретшілер мен мүсіншілер 700 мүсік элемент жасады. Олар Канаданың Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысуының толық тарихын айтумен қатар, 17 ғасырдағы Жаңа Франция режимінен бастап әскери бөлімдерді еске алуды мақсат етті. Кіреберіс аркасының айналасында Жеңіс қылышы – ашылудың үстіндегі барельеф және Пирсонның, модельші Чарльз Адамсонның және мүсінші Клеофас Сусидің екі тас арыстаны орналасқан. Әрқайсысы қалқан ұстаған; сол жақтағы қалқанда Жойылу айдаһары және 1914 жыл, ал оң жақтағысында тәжге қонған Бейбітшілік көгершіні және 1918 жыл бейнеленген. Алдыңғы бөлменің аркасының барабаншасында Пирсон мен Соусидің "Туннельшілердің достары" мүсіні орналасқан, онда соғыста қызмет еткен жануарлар бейнеленген: бұғылар, жүк арбалары, жылқылар, иттілер, канарейкалар және тышқандар, барлығы "Туннельшілердің достары, қызмет еткен және қайтыс болған қарапайым жандар" деген жазудың үстінде. Кіреберіс жолының екінші жағындағы арканың айналасында жәндіктер мен жануарлардың мүсіндері салынған, мысалы, қоңыздар, өрмекшілер, кесірткелер, көбелектер, тышқандар, қояндар, жартастар, құстар, жабалар және аралар; Джон Пирсон олардың Канаданың флорасы мен фаунасын бейнелейтінін айтты. Бұл арканың айналасындағы жазу Джон Середигон Джонстың "Келіп қайтқан адам" поэмасынан алынған үзінді: "Бәрі жақсы, өйткені ол өз әріптестерінің арасында бақытты жауынгер ұйықтап жатыр". Мемориалдық палатаның қабырғалары Ира Лейк пен Арчер Фортескью Дугид жобалаған 17 нишаға бөлінген. Әр нишада готикалық соқыр арканың астында мәрмәр тақташа орналасқан, оның үстінде габлет және финиал орнатылған, әртүрлі белгілер мен төсбелгілермен безендірілген, соның ішінде: Канаданың 1914 жылға дейінгі 178 ополчениелік полкі; төртбұрышты панельдерде: атты әскер және жаяу әскер емес далалық бөлімдер; салфетканың аяғында: Конфедерацияға дейінгі француз және британдық полктер мен отаршылдар; габлеттердегі кректерде: күшейтілген батальондар; габлеттердегі пружиналарда: Канада корпусының барлық бөлімдері; төртбұрышты аркада және кусптарда: Канаданың 1914 жылға дейінгі 178 ополчениелік полктерінің белгілері мен төсбелгілері: Канада Корольдік драгундары, Лорд Стратконнаның Корольдік атты әскері (Royal Canadians), Генерал-губернатордың күзетші корпусы, 1-ші гусарлар, 2-ші драгундар, 3-ші Принц Уэльстің Канада драгундары; аркадағы шпанельдерде: Достық елдердің медальдары мен ордендері; төменгі рельефтегі панельде: Бірінші дүниежүзілік соғыстағы канадалықтардың тарихи көріністері. Мәрмәр панельдер бастапқыда 1914-1918 жылдар аралығындағы соғыс театрларындағы науқандар мен шайқастарды сипаттаған. Алайда, 1982 жылы олардың орнына Фениандық шабуылдардан Корея соғысына дейінгі кезеңдегі Канада әскерлерінің қатысуын көрсететін панельдер, сондай-ақ Киелі кітаптан үзінділер, өлеңдер және басқа да әдебиеттер орнатылды.

Various elements within the room were formed with stone quarried from the battlefields of Europe: from the United Kingdom came Hoptonwood limestone; from Belgium, black marble for the wall plinths and altar steps, as well as St. Anne marble for the clustered columns that support the fan vault ceiling from each corner of the room; and from France, Château Gaillard stone for the walls and the vault itself, as well as stone from Flanders' fields. These materials were worked into 700 carved elements by a number of different artists and sculptors under the direction of Ira Lake, who desired to tell not only the complete story of Canada's participation in the First World War, but also to commemorate military units as far back as the 17th century regime of New France. Around the entrance archway are The Sword of Victory—a bas relief above the opening—and two stone lions by Pearson, the modeller Charles Adamson, and the sculptor Cléophas Soucy, each bearing a shield; the shield to the left bears the Dragon of Destruction and the date 1914, while that on the right shows the Dove of Peace perched on a crown and the date 1918. Within the tympanum of the antechamber's arch is the sculpted work by Pearson and Soucy, The Tunnellers' Friends, which shows representations of animals that served during the war: reindeer, pack mules, carrier pigeons, horses, dogs, canaries, and mice, all above the inscription "The tunnellers' friends, the humble beasts that served and died". Around the archivolt at the other end of the entrance passage are sculpted animals and insects, such as beetles, spiders, lizards, butterflies, rats, hares, bats, birds, frogs, and bees; John Pearson stated that these were to represent the flora and fauna of Canada. The inscription around this arch is an excerpt from John Ceredigion Jones' poem The Returning Man: "All's well for over there among his peers a happy warrior sleeps". The walls of the Memorial Chamber are divided into 17 niches designed by Ira Lake and Archer Fortescue Duguid. Each contain a marble slab under a gothic blind arch topped with a gablet and finial, and decorated with various badges and insignia, including those of, on the mouldings: Canada's 178 pre 1914 militia regiments; in the pierced quatrefoil panels: cavalry, and non infantry field units; in the diaper background: pre Confederation French and British regiments and colonial forces; on the gablet crockets: reinforced battalions; on the gablet springers: all branches of the Canadian Corps; on the arch quatrefoil and cusps: Badges and insignia of Canada's 178 pre 1914 militia regiments: The Royal Canadian Dragoons, Lord Strathcona's Horse (Royal Canadians), The Governor General's Body Guard, 1st Hussars, 2nd Dragoons, 3rd The Prince of Wales' Canadian Dragoons; on the arch spandrels: medals and war decorations of the allied countries; on the shield: coats of arms appropriate to the relevant historical context; and on the low relief panel: historical scenes of Canadians during World War I. The marble panels themselves originally described the various campaigns and battles in the theatres of war between 1914 and 1918. These, however, were replaced in 1982 with panels illustrating the Canadian Forces' engagements from the Fenian Raids to the Korean War, along with excerpts from the Bible, poems, and other literature.

Карлион

Бейбітшілік мұнарасының сағатына 53 қоңыраудан тұратын кариллон қосады. Ол парламент актісімен Бірінші дүниежүзілік соғысын аяқтаған 1918 жылғы қарулы келісімді еске алу үшін жасалған және Конфедерацияның 60 жылдығына орай 1927 жылдың 1 шілдесінде ашылған. Ең ірі ("бордон") қоңыраудың салмағы және ең кішкентайы – . Олар пернетақтада 4,5 октаваны қамтиды. Барлық 53 қоңырауды Англияның Кройдон қаласындағы "Gillett & Johnston" қоңырау құю фабрикасы құйып, реттеп жасаған. Әрбір қоңырау бекітілген және оның ішкі тілшесімен соғылады, ол механикалық түрде кариллон пернетақтасымен байланысқан, әр қоңырау үшін музыкалық шкалада белгілі бір нотаны шығарады. Осылайша, кариллон пианино сияқты ойнатылады, кариллоншы пернелерді қалай соғу арқылы дыбыстарды өзгерте алады.

Тарих

1916 жылы парламент ғимараттары өртеніп қирағаннан кейін, Бейбітшілік мұнарасының жобасы Бірінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуымен бірге дүниеге келді. Осыны ескере отырып, премьер-министр Роберт Борден 1917 жылдың 1 шілдесінде мұнараның орнын арнап, былай деді: "[Бұл мұнара] ата-бабаларымыздың алдындағы қарызымыз бен Ұлы соғыста Канада, Британ империясы және адамзаттың бостандығы үшін күрескен канадалықтардың батырлығына арналған ескерткіш болады". Екі жыл өткен соң, 1919 жылдың 1 қыркүйегінде Уэльс ханзадасы Эдуард (кейіннен VIII Эдуард патша) Канадаға жасаған кең ауқымды сапасы барысында Бейбітшілік мұнарасының іргетасын қалады. Ол оны Жеңіс және Бейбітшілік мұнарасы деп атады. 1925 жылдың жазында Мемориалдық зал ішінде ресми емес шара өтті, онда Канаданың генерал-губернаторы Вими виконты Бинг, премьер-министр Уильям Лайон Маккензи Кинг, Ұлыбритания патшасының адал оппозициясының жетекшісі Артур Миген және Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде британдық әскерлердің бас қолбасшысы граф Хейг, желдеткіш күмбезді қолдап тұратын жиналған мәрмәр бағаналардың негізін салды. Уэльс ханзадасы 1927 жылы тағы да Оттаваға оралып, Мемориалдық залдағы құрбандық алатын жерді бағыштады және Доминион карриллонын іске қосты.

2022 жылдан бастап Бейбітшілік мұнарасының сағаты мен карриллоны 2027 жылға дейін үнсіз болады, себебі карриллон толығымен демонтаждалып, қалпына келтіріледі.