Кіріспе

Ромвонг (сондай-ақ, Ром Вонг немесе Роам Вонг), Ламвонг (лаос тілінде: ລຳວົງ lám wóŋ) немесе Рамвонг (Ramwong;;; Тай Лю тілінде: ᩃ᪁ ᩴᩅ ᩫ ᩬ; Тай Кхун тілінде: ᨽ᩠ᨿᨦᨴᩱ᩠ᨿᩃᩨᩢ; ; ), Рэмбунг () – Оңтүстік-Шығыс Азиядағы би түрі, онда әйелдер мен еркектер бірдей шеңберде билейді. Бұл Қытайдың Сишуанбанна аймағында, Камбоджада, Лаоста, Малайзияда және Таиландта кең таралған халық биі. Бұл баяу, дөңгелек би үздіксіз айналып тұрады, нәзік қол қимылдары мен қарапайым аяқ қозғалыстарын қамтиды. Еркектер мен әйелдердің екеуі де бір шеңберге қатысады. Бұл дөңгелек би стилі аймақтың төрт елінде дәстүрлі би деп есептеледі және көбінесе дәстүрлі мерекелерде, халықтық тойларда және қазіргі заманғы кештерде орындалады. Үстемдік құратын кхмер, лаос, малай және тай мәдениеттерінен басқа, ромвонг Оңтүстік-Шығыс Азияның көптеген басқа да жергілікті халықтары арасында да таралған. Мысалы, Камбоджада Рамвонг биін фнонг, крунг, тампуан және брао тайпалары сияқты этникалық топтардың арасында да кездестіруге болады.

Этимология

Ромвонг, кейде рамвонг деп транскрипцияланады, кхмер тіліндегі រាំវង់ сөзінен шыққан. Кхмер тілінде бұл сөз екі жеке кхмер морфемасынан тұрады: រាំ (rom: "би") және វង់ (vong: "шеңбер"). Бұл сөздер тай (รำ, ram; วง, wong) және лао (ລຳ, lam; ວົງ, wong) тілдеріне сол мағынада қабылданды және әр тілдің фонетикалық ережелеріне сәйкес айтылды.

Тарих

Ромвонг моң-кхмер тайпаларының арасында кеңінен танымал. Бұл тайпалар кхмерлер Лер деп аталады, және олар Кронг, Фнонг, Тампун сияқты кейіннен аталған тайпалардан ешқандай қатысы жоқ. Солтүстік кхмерлер (Таиланд), Кхмер Кандал (Камбоджа), Кхмер Кром (Оңтүстік Вьетнам) және басқа да моң-кхмер тайпаларының барлығы осы би түрі үшін "роамвонг" деген бірдей сөзді қолданды, бұл біртұтас кхмерлік идентитіктің белгісі. Жоғары ендікте өмір сүретін кхмерлер деп аталатын моң-кхмер тайпасының өкілдері, Камбоджаның солтүстік-шығысында және Оңтүстік-Шығыс Азияның басқа таулы аймақтарында түнде оттың айналасында айналып билейді. Осы бидің (ромвонг) тарихы мыңжылдықтарға жетеді. Леанг Арак немесе Лернг Нак Та рәсімдерінде, бұл ежелгі Камбоджаға индуизм мен буддизм келгенге дейін кхмерлердің түпкілікті дәстүрі болған, кішкентай киелі орын діни қоршаумен қоршалған, және оның төңірегінде рухани күші бар әйелдер би билейтін. Кейіннен ромвонг жергілікті халық арасында көңіл көтеру және тойлау үшін танымал биге айналды.

Тайландтағы маңызы

Таиландта рамвонгтың бастауы рамтоннан (รําโทน) туындаған деп есептеледі, бұл ритмді тон (โทน) деп аталатын барабанмен белгіленетін ежелгі халық биі. Таиландтың Көркем өнер департаменті рамвонгтың оннан астам әртүрлі стилін анықтады. Рамвонгты Екінші дүниежүзілік соғыста Таиландтың қиын кезеңінде премьер-министр Плек Фибунсонгхрам қолдады. Халықтың кедейлігін ұмытуға көмектесу үшін әскери диктатор тай әйелдері мен еркектерін рамвонг биін билеп көңіл көтеруге ынталандырды. Сонымен қатар, өкіметтік кезеңінде тайландыру саясатының бір бөлігі ретінде Фибунсонгхрам рамвонгты насихаттау арқылы фокстрот немесе вальс сияқты тай емес билердің танымалдылығын шектеуге тырысты. Тіпті мемлекеттік қызметкерлерге жұмыс аптасының жарты күні рамвонг билеуге берілді. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін рамвонгтың орнын лук тхунг және ча-ча-ча басты, бірақ оның ықпалы тай қоғамында сақталды.