Кіріспе

Апт (апт; Провансальдық окситан: At / Ate екі классикалық және Мистральдық нормада) — Францияның оңтүстік-шығысындағы Прованс-Альп-Кот-д’Азур аймағындағы Воклюз департаментіндегі коммуна. Ол Калавон өзенінің сол жағасында, Авиньоннан шамамен 66 км шығысқа қарай орналасқан. Апт – Луберон тауларының орталық қаласы. Бұл қала ерте креда кезеңінің Апт шөбін (Апти дәуірін) анықтауымен белгілі.

География

Apt, Aix-en-Provence және Durance өзенінің солтүстігінде, Калавон өзенінің (кейде Кулон деп те аталады) аңғарында, Луберон тауының солтүстікке қараған беткейлерінің алдында орналасқан.

Климат

Апт Кёппен климаттық жіктелуі бойынша ыстық жазғы Жерорта теңізі климатына ие, жауын-шашын мөлшері салыстырмалы түрде жоғары болғандықтан, ылғалды субтропиктік климатқа жақын. Орташа есеп бойынша, Апт жылына 68,6 күнде ең төменгі температура 0 °C (32 °F) төмен, жылына 1,0 күнде ең төменгі температура 10 °C (14 °F) төмен, жылына 0,5 күнде ең жоғары температура 0 °C (32 °F) төмен болады, ал жылына 57,7 күнде ең жоғары температура 30 °C (86 °F) жоғары болады. Рекордтық ең жоғары температура 2019 жылдың 28 маусымында 43,9 °C (111 °F) тіркелді, ал рекордтық ең төменгі температура 2012 жылдың 12 ақпанында 14,9 °C (5 °F) болды.

Геологиялық жасы

Apt – аптиан тобының этимологиялық бастауы, геологиялық уақыт шкаласындағы бір кезең, ерте немесе төменгі креда кезеңінің немесе сериясының бөлігі. Шамамен 125.0 ± 1.0 млн жылдан 112.0 ± 1.0 млн жылға дейінгі (млн жыл бұрынғы) мерзімді қамтиды. Алғашқы типтік орны Апт аймағында. Аптианды 1840 жылы француз палеонтологы Алсид д’Орбиньи ғылыми әдебиетке енгізген.

Тарих

Апт бір кезде галликалық тайпа – Вулгиенттердің бас қаласы болған; римдіктер шамамен б.з.д. 125 жылы оны қиратқан, ал Юлий Цезарь оны қайта жаңғыртқан, соның ішінде оған Апта Юлия атағын берген; Ломбардтар мен сарацендер оған көп зиян келтірген, бірақ Прованс графтары оның бекіністерін қайта салып берген. Дәстүрлі әңгіме Апт епископтығының негізін Ауспик есімді әулиеге жатқызады, оны Папа Климент I жіберген және ол 102 жылы шейіт болған; бірақ оның бар екендігі туралы алғашқы құжатталған мәліметтер 314 жылғы Арль Синодының шешімдерінде кездеседі, онда Апт дін қызметкері және экзорцистпен өкілдік еткен. V ғасырдың басындағы Апт епископы – әулие Кастор туралы сол заманғы діни құжаттарда және 419 жылғы Папа Бонифаций I-нің хатында айтылған. Епархия сол ғасырдың құжаттарында Экске бағынышты епархия ретінде көрсетілген. 1801 жылғы 15 шілдедегі Рим Папасы Пий VII мен Наполеон Бонапарт арасындағы конкордаттың нәтижесінде епархия аумағы сол жылдың 29 қарашасындағы Qui Christi Domini бұйрығымен негізінен Авиньон архиепархиясына қосылды, ал кейбір приходтар Динье епархиясына берілді. Қазіргі таңда Апта (латын тілінде Апта деп аталады) тұрақты епископтық емес, католик шіркеуі оны титулярлық кафедра ретінде тізімдеген. Аптада 12-13 ғасырлардағы музыкаға қатысты маңызды қолжазбалар табылған. Олар Апт қолжазбасы және Иврея кодексі деп аталады. Олар мотеттер мен массалық бөлімдерді қамтиды, олардың барлығы полифониялық. Филипп де Витридің он төрт мотетінің тоғызы 1360 жылға дейінгі сексен бір композициядан тұратын Иврея кодексінде сақталған. Бұл жинақ Авиньондағы Папа сарайында қолданылған музыкалық репертуардан алынған деп есептеледі, себебі ол өте жақын және Ars Nova қозғалысының музыкалық үлгілерін ұсынады.