Кіріспе

Мата түрі
Гинем, сондай-ақ Виши клеткасы деп те аталады, әдетте тартан (клеткалы), жолақты немесе клеткалы екі түсті суреттері бар, жарқын түсті және ақ түсті боялған мақтадан немесе мақта қоспалы жіптерден жасалған орташа салмақты, теңдестірілген, жай тоқыма мата. Ол кардталған, орташа немесе жіңішке жіптерден жасалады.

Тарих

Бұл атаудың шығу тегі болуы мүмкін. Басқаша айтқанда, қазір гингам деп белгілі мата Францияның Бретань аймағындағы Гингамп қаласында жасалған және мата сол қаланың атымен аталған болуы мүмкін деп болжанады. Кейбір дереккөздерде бұл атау голланд тілінен ағылшын тіліне келгені айтылады. 17 ғасырда Еуропаға алғаш импортталған кезде гингам жолақты мата болған, бірақ қазір ол клеткалы өрнегімен ерекшеленеді. 18 ғасырдың ортасынан бастап, Англияның Манчестер қаласындағы фабрикаларда өндірілген кезде, оны клеткалы немесе тартан (шотландка) өрнектерімен (көбінесе көк және ақ түстерде) тоқуды бастады. Клеткалы гингам уақыт өте келе кеңірек таралды, бірақ жолақты гингам Виктория дәуірінің соңында да қолжетімді болды. Француз тіліндегі сәйкесі – [[wikt:vichy#French, Францияның Виши қаласынан. Осы сөз Испанияда да қолданылады, онда бұл өрнек "куадро виши" немесе "эстампадо виши" деп аталады. АҚШ-та 2010 жылдары ерлердің көк және ақ клеткалы гингам көйлектерінің үлкен танымалдылығы бұл құбылысқа қатысты сынға ұласты.

Қолдану

Гингам матасы әртүрлі киімдерге, мысалы, көйлектерге, юбкаларға, макси көйлектерге, сондай-ақ сүлгілер мен перделер сияқты үй жиһаздарына қолдануға кең таралған. Муслинмен бірге гингам көбінесе сәнді киім дизайнында сынақ матасы ретінде немесе сәнді матадан киім тігу алдында арзан пішімдік модель жасау үшін қолданылады. 1960 жылдан бері модтар гингам көйлектерін киіп жүреді, ал Lambretta Clothing, Ben Sherman, Fred Perry, Penguin және Merc сияқты брендтер гингам көйлектерін шығаратын инди және мод музыкасының жанкүйерлерімен байланысты болып табылады. Ұлыбританияда қыздардың мектеп формасында гингам өрнегі жиі қолданылады.

Танымал мәдениетте

Юджин Филдтің "Дуэль" поэмасы "гингхам иті" мен "калико мысығы" арасындағы дуэль туралы. Телл Тейлордың 1908 жылғы "Down By the Old Mill Stream" атты танымал әнінде "Сен" де "гингхамға киінген" еді. Бриджит Бардо үйленгенде қызғылт түсті гингам көйлек киген. Бұл Францияда бұл матаның тапшылығына себеп болды. "Манчестер Юнайтед" футбол клубы 2012–13 маусымында гингам үлгісіндегі жейде киді. Дороти Гейл "Оз сиқыршысы" кітабы мен фильмінде көк гингам көйлек киген. "Гиллиган аралы" телесериалындағы Мэри Энн Саммерс көбінесе гингам көйлек киетін. Билл Хикс 1953 жылғы "Шейн" фильміндегі Джек Паланс туралы әйгілі стендап-комедиясында гингамды атады. Ванда Джексонның 1956 жылғы "Silver Threads and Golden Needles" әнінің екінші шумағы "Мен сарғыш гингамда өстім" деген сөздермен басталады. 1960 жылға дейін "Гранд Оле Опри" сахнасындағы көптеген әйел әншілер гингам көйлек киюді қалыпты санады, сондықтан Джинни Сили оны жоюға ұсыныс жасағанша, киім талабы әзілмен "Гингам пердесі" деп аталды. Марти Роббинстің "Грэмми" жүлдесін алған "My Woman, My Woman, My Wife" (1970) әнінде ол әйелінің "гингхамнан тігілген көйлек" кигенін айтады. Captain Beefheart-тың "Trout Mask Replica" (1969) альбомынан "My Human Gets Me Blues" әнінде ол "Мен сені көрдім, жаным, рентген сәулесіндегі гингам көйлегіңде билеп тұрсың" деп әндейді. Жапондық қыздар тобы AKB48 2012 жылғы "Gingham Check" синглының басты тақырыбы ретінде гингамды пайдаланды. XTC-нің "Pink Thing" әнінде "Егер гингамның айналып тұрғанын көре алсаң" деген жол бар.