Миссионер балаларының мәдени қайта оралуының қиындықтары

Кіріспе

Миссионерлік ата-ананың баласы. Миссионерлердің балалары (немесе МК) – миссионерлік ата-аналардың балалары, сондықтан шетелде (яғни «миссиялық далада») туып өседі. Олар үшінші мәдениетті балалардың (ТКК) кіші тобын құрайды. Бұл термин ең алдымен осы балалар өздерінің «туған» немесе паспорттық еліне (азаматтығы бар елге) оралғанда қолданылады және көбінесе өз отандастарымен араласуда және «туған» мәдениетіне «қайта» енуде түрлі қиындықтарға тап болады. Бұл жағдай «қайта шағылысқан мәдени шок» деп аталады. МК және ТКК терминдері арасында шатасушылықтар бар. Рут Хилл Усеемнің берген анықтамасына сәйкес, ТКК – ата-аналарының мәдениетінен тыс, өмірлік даму жылдарының маңызды бөлігін өткізген адамдар. ТКК – шетелде өскен барлық балаларды қамтитын кең термин (мысалы, әскерилердің балалары, дипломаттардың балалары, көшпенділер). Миссионерлердің балалары – ТКК саналатын балалардың көптеген түрлерінің бірі ғана. Сондықтан, барлық МК – ТКК болғанымен, барлық ТКК – МК емес. Бұрын МК-лар көбінесе американдық немесе еуропалықтар болған, бірақ басқа елдерден, әсіресе Оңтүстік Корея мен Латын Америкасынан келген протестант христиандарының саны артып келеді. Әдетте, бұл термин протестанттарға қатысты қолданылады, бірақ кез келген діннің өкілдеріне де қолдануға болады.

Паспорт еліне қайта оралу

АҚШ-қа көшіп келген балалар жаңа мәдениетті үйрену және мәдени өзгерістерге бейімделу тұрғысынан MK-мен ұқсас тәжірибе жинақтайды. Бірақ Поллак пен Ван Рекеннің сөзіне сәйкес, MK-ны АҚШ-қа немесе басқа елдерге көшіп келген балалардан ерекшелендіретін нәрсе – «өз даму жылдарының маңызды бөлігін паспорттық мәдениетінен тыс өткізгеннен кейін, TCK-ның сол елге және мәдениетке қайта оралу күні болатыны» деген сенім. MK-лар түрлі себептермен өз паспорттық елдеріне оралады, соның ішінде жоғары білім алу, ата-аналарының мансабындағы өзгерістер және тіпті қауіпті жағдайларда эвакуация. MK-ның оралуына туыстар мен достардың қуанышы көбінесе MK-ға жетпейді. MK-ның оралуына байланысты оқиғалар жарақатты болуы мүмкін (мысалы, саяси тәртіпсіздікке байланысты эвакуация кезінде), бірақ тіпті қалыпты жағдайларда да MK-ның азаматтығы бар елге оралуы стресс пен қайғыға әкеледі. Көшіп-қону кезіндегі осалдық және бақылау жоғалту сезімінен туындайтын ең көп кездесетін сезімдер – көңіл күйдің депрессиялық және алағайлау күйі. АҚШ-қа қайта оралуға бейімделуге көмектесу үшін көптеген колледждерде, әсіресе христиан колледждерінде «Mu Kappa International» студенттік ұйымының бөлімшелері бар. Mu Kappa MK және басқа TCK-ларға американдық мәдениетке және колледж өміріне бейімделуде көмектесуді мақсат етеді. Mu Kappa 1985 жылы Тейлор университетінде құрылды және содан бері қырықтан астам американдық колледждер мен университеттеріне тарады. MK-ларға шетелден өз паспорттық мәдениетіне бейімделуге көмектесудің тағы бір жиі қолданылатын тәсілі – өткізілетін семинарлар. Бұл семинарлар әдетте MK-ның колледжге түскен алғашқы жылынан бұрын жазда өтеді және машинаға жанармай құю, банк шоттарын ашу, азық-түлік сатып алу сияқты Америкадағы күнделікті өмірдің негіздерін үйретеді. Бұған қоса, бұл семинарлар MK-ларға өз паспорттық елдеріне қайта оралудың қайғысын денсаулыққа зиян келтірмей жеңуге, жаңа ортаның стресін басқаруға және мәдени шоқтың әсерін азайтуға көмектеседі.

Children who immigrate to the United States have similar experience to MKs when it comes to learning a new culture and making cross cultural transitions. But according to Pollack and Van Reken, what truly distinguishes MKs from children who immigrate to the United States or other countries is "the full expectation that after living for a significant period of their developmental years outside their passport culture, there will come the day when TCKs make a permanent return to that country and culture." MKs return to their passport country for many reasons, including the beginning of their college education, a shift in their parents' career, and even evacuation in more extreme cases. Extended family and friends's excitement at MKs' return does not usually carry over to the MK. The events surrounding an MK's return may be traumatic (such as in the event of an evacuation due to political unrest), but even under normal circumstances MKs' return to their country of citizenship is a cause of stress and grief. Anxiety and depressions are the two emotions most commonly associated with cross cultural transitions, caused by a sense of vulnerability and loss of control. To help MKs cope with the transition back to the United States, many colleges, particularly Christian colleges, have chapters of a student organization called "Mu Kappa International". Mu Kappa aims to help MKs and other TCKs with the transition to American culture and college life. Mu Kappa was founded in 1985 at Taylor University, and has since spread to more than forty other American colleges and universities. Another frequently used method of helping MKs cope with transitioning from their foreign home to their passport culture is through transition seminars. These seminars typically take place during the summer before an MK's freshman year of college and teach MKs the basics of everyday life in America, including putting gas in a car, opening a bank account, grocery shopping, and many other everyday tasks. Additionally, these seminar can help MKs understand how to deal with the grief of permanently transitioning back to their passport country in a healthy way, and how to manage the stress of a new environment and reverse culture shock.