Кіріспе

1943 жылғы фильм

Сюжет

Шериф Пэт Гарретт өзінің досы Док Холлидейді Линкольн қаласына, Нью-Мексикоға шақырады. Док ұрланған атын іздеп келеді, бірақ оны Билли Кидтің қолынан табады. Билли оны басқа біреуден сатып алғанын айтады. Олар аты үшін тартысқа түседі, бірақ бір-біріне ұнайды, бұл Гарреттті қынжырлатады. Док сол түні атын қайта ұрлап алуға тырысады, бірақ Билли оны күтіп алып, тоқтатады. Билли қорада ұйықтап жатқанда оқ атып бағады. Ол Доктың сүйіктісі, еркіндік сүйгіш Рио Макдональдты жеңіп алады. Рио Кидтің өлтірген ағасының кектерін алу үшін Биллиге шабуға тырысады, бірақ ол оны жеңіп, өз еркімен істейді. Ертесі күні бір бейтаныс Гарреттті Кид назарынан ауғанда артынан атып өлтіруді ұсынады, бірақ Билли тұзаққа түсіп, өзін қорғап адамды атып өлтіреді. Куәгерлер жоқ, Гарретт Биллиді тұтқындауға тырысады, бірақ Док Биллидің жағына шығады. Екеуі қашып кетуге тырысқанда, Гарретт Биллиге оқ жасайды. Док Гарреттің қолынан мылтығын атып алып, екі орынбасарды өлтіріп, үшіншісін ұстап тұрады. Док Биллимен Рио мен оның тәтесі Гуадалупаның үйіне қашып кетеді. Док Биллиді тастап кетеді. Рио енді есінен танып қалған Кидті өлтірудің орнына оған қамқорлық жасайды және бір ай бойы оны емдейді, тіпті салқындағанда оның жанына жатып ұйықтайды. Док келген кезде Рио Биллиге ғашық болғанын және әлі де есінен ауған қарушымен жасырын некеде екенін айтады. Док Билли оның сүйіктісін ұрлап кеткеніне ашуланады. Док басылғаннан кейін, Кид оған таңдау ұсынады: ат немесе Рио. Биллидің ашуына орай, Док атты таңдайды. Екеуі де оған қарағанда жануарды артық көретініне ашуланған Рио олардың су ыдыстарын құммен толтырады. Екеуі бірге жолға шығады. Жолда оларды Гарретт қуалайды. Екеуі де Рио шерифке хабар бергенін күдіктенеді. Билли түнде онымен бетпе-бет кездесу үшін кетеді. Гарретт келіп, ұйықтап жатқан Докты тұтқынға алады. Екеуі жолға шықпай тұрып, Билли Рионы жақын жерде, су көзіне байлап тастағанын біледі. Билли Риоға ғашық және оны босату үшін қайтып келеді деп күдіктенген Гарретт күтеді. Билли қайта оралып, тұтқынға алынады. Қалаға қайтып келе жатқанда оларды жаугершік Мескалеро тайпасы қоршайды. Өте қиын жағдайда Гарретт тұтқындарын еріксіз босатып, оларға қаруларын қайтарады, егер олар қашса, Билли өзінің револьверлерін беруге уәде береді, бірақ Док мұндай уәде бермейді. Олар үндістерден қашып құтылуға тырысады, ал Док өзінің қаруын қайтарудан бас тартады. Төрт адам бірге Линкольннан алыстап кете береді. Сол түні Док күрес атпен кетуге тырысады, бірақ Билли қарсылық білдіреді. Екеуі дуэльге келіседі, Гарретт Билли жеңіледі деп күтеді. Бірақ олар қару тарту белгісін күтіп тұрғанда, Билли қолын қарудан алыстатып қояды. Док оны ашуландыруға тырысады, Кидті үш рет жаралайды, бірақ Билли атысқа жауап беруден бас тартады. Екеуі татуласады. Ашулы Гарретт Докты дуэльге шақырады, бірақ оның ешқандай мүмкіндігі жоқ. Док досын атуға тырыспайды және өлімге ұшырайды. Гарретттің көңілі толады. Докты жерлегеннен кейін Гарретт Биллиге Доктың револьверлерін естелік ретінде беруді ұсынады, ал оның орнына Биллиді сұрайды. Ол Биллиді Доктың орнына көміп қойғанын айтып, Кидке өткенін ұмытып, жаңа өмір бастауға мүмкіндік береді. Билли келіседі, бірақ Гарретт Доктың қаруларынан оқ ату шыналарын алып тастаған. Бірақ револьверлерді салыстырып жатқанда, Билли Доктың біреуін өзіне ауыстырады және Гарретттің мақтанышын пайдаланып, оны жеңіп алады. Ол заң қызметкерін бағанаға байлап, Кидтің өзіне көмектеспегенін мойындаудың орнына өзінің бастапқы әңгімесіне жабысуға шақырады. Билли атқа мініп келе жатқанда, тоқтап, артына қарайды; Рио оған қосылуға жүгіреді және олар бірге роан атқа мініп кетеді.

Өндіріс

"Заңсыздар" фильмін түсірілімі барысында режиссер Говард Хьюз камера Джейн Расселдің кеудесін дұрыс бейнелей алмады деп санады, сондықтан оның келбетін жақсы көрсету үшін металл қаңқасы бар бюстгальтер жасады. Ол әр кеуде төменгі жағына иілісқан металл тіреулер орнатып, оларды бюстгальтердің иық тізгіштеріне жалғады. Бұл құрылым оның кеудесін көбірек ашып көрсетуге арналған еді. Кейінгі көптеген БАҚ хабарларына қарамастан, Рассел түсірілім кезінде сол бюстгальтерді кимеген; ол 1988 жылғы өмірбаяндығында оның өте қолайсыз болғандықтан, жасырын түрде тастап кеткенін айтты. Ол "ақылға сыймас" құрылғының қатты ауырғанын, сондықтан оны бірнеше минутқа ғана киіп, оның орнына өзінің бюстгальтерін таңдағанын жазды. Хьюз байқамауы үшін Рассел кеуде бөлімдерін матамен толтырып, иық тізгіштерін қысқартқан соң түсірілім алаңына қайтып келді. Кейін ол: "Мен 'Заңсыздар' фильмінде оны ешқашан кимедім, ал ол ешқашан білген жоқ. Ол менің киімдерімді шешіп, мен оны киіп-кірмегенімді тексермейтін еді. Мен оған кигенімді айттым" деді. Хьюз жасаған бюстгальтер кейіннен Голливуд мұражайында қойылды.

Шығару

1941 жылдың ақпан айында фильм аяқталғаннан кейін Хьюз Голливуд өндіріс кодексі басқармасынан рұқсат алуда қиындықтарға тап болды, себебі фильмде Расселдің кеудесі көрсетілген. Кодекс кеңсесі кесуді бұйырды, Хьюз өте тезірек 40 фут немесе жарты минуттай кадрды алып тастады, онда Расселдің кеудесі анық көрінетін. Бірақ 20th Century Fox «Заңсызды» шығару туралы келісімді бұзуды қалады. Миллиондаған долларларды жоғалту қаупінде Хьюз өзінің фильміне тыйым салу үшін жаһалдық көтеріліс жасауға тырысты. Хьюз өзінің менеджерлеріне дін қызметкерлеріне, әйелдер клубтарына және үй шаруасындағы әйелдерге қоңырау шалып, жақын арада шығатын ұятты фильм туралы хабарлады. Бұл Хьюз фильмтің шығарылуын талап ету үшін үміттене білген фильмге тыйым салуға шақырулар мен халықтың наразылығына әкелді. Фильм 1943 жылдың 5 ақпанында Сан-Францискодағы Гири театрында салынған орындар бойынша, жоғары деңгейде, Хейс кеңсесінің тазалық мөрісіз, бірақ өндіріс кодексінің мақұлдау мөрімен ашылды. Екі аптадан кейін полиция Расселдің суреті бар плакаттарға цензура жүргізуді бастады, себебі плакаттарға қатысты шағымдар мен оларға жазылған ұятсыз сөздер мен қосымшалар келіп түсті, содан кейін плакаттарды алып тастамас бұрын, плакаттарды ілумен айналысатын компанияның өкілдерін қамауға алуға арналған ордерлер дайындалды. Шығарылғаннан кейін, Әдептілік легионы оны «қылмысты және әдепсіз әрекеттерді дәріптеуі» және «ұятсыз» киімдері үшін «құбылысқа қарсы» деп санады. Фильм ақырында Тиволиде төрт апта, ал Сан-Францискода барлығы жеті апта көрсетіліп, 140 000 доллар жинады, бұл сол кездегі қаладағы фильм үшін рекордты көрсеткіш болды. Детройтта фильмді көрсетуге орын табу қиындықтарына байланысты Хьюз Хейс кеңсесі мен цензураға қарсы тұру үшін фильмді Детройттағы RKO Downtown кинотеатрында көрсету мақсатымен 15 жылға жалға алды. Хьюз сонымен қатар Пенсильваниядағы жоспарланған көрсету үшін Расселдің қатысуымен кейбір көріністерді алып тастауға келісті, бұл Расселдің кейбір кадрлары штаттың жарнамасында пайда бола алмайды дегенді білдірді. Бірақ көрсету күні келісілмегендіктен және Fox компаниясымен жасалған келісім бұзылғандықтан, фильм сөреде қалды. «Заңсыз» фильмі 1946 жылдың наурыз айының бірінші аптасында Вирджиния штатының Ричмонд қаласындағы Loew's театрында United Artists компаниясы арқылы қайта шығарылды. Қайта шығару үшін алты минут қысқартылды. Чикагодағы Oriental театрындағы алғашқы аптада Расселдің сахналық қойылымымен бірге ол үйде рекордтық 73 000 доллар жинады. Ол көптеген театрларда рекордтарды жаңартты. Бұл мәселелер фильмді көрсетуге болатын театрлардың санын шектеді және 1946 жылдың соңына қарай фильм United Artists үшін АҚШ пен Канадада театрлық көрсетуден 1,75 миллион доллар тапқан болатын. Фильм Нью-Йоркте тыйым салынды және қалалық лицензиялық комиссар Бен Филдинг фильмді көрсеткен кез келген театрдың лицензиясын қайтарып алумен қорқытты. Бірақ 1947 жылдың қыркүйегінде United Artists компаниясы фильмді жабық театрлардың бірінде, Бродвей театрында көрсету арқылы тыйым салуға наразылық білдірді, ал Филдинг ешқандай шара қолданбауға шешім қабылдады. Австралияда фильмнің жаңа соңы түсірілді, заң мен тәртіп сақталғанын қамтамасыз ету үшін. 1948 жылы RKO, енді Хьюзге тиесілі, тарату құқығын алды. Variety журналының басты қалалары бойынша фильм екінші аптада АҚШ кассасында үшінші орынға ие болды. Қайта шығару оның өмір бойына жалға алған табысын 5,075 миллион долларға жеткізді. 1952 жылы қосымша қайта шығарылды. Кейін фильм екі рет түстіленді. Алғашқы түстілену 1988 жылы Hal Roach Studios компаниясымен шығарылды. Екінші түстіленген нұсқасы, Legend Films компаниясы шығарған, 2009 жылдың 16 маусымында DVD-ге шығарылды, онда жаңа түстіленген нұсқасы мен фильмнің қалпына келтірілген қара-ақ нұсқасы бар. DVD нұсқасында Джейн Рассел мен актриса Терри Мурдың аудио түсініктемесі бар. Рассел түстіленуге келісім берді, «Түс керемет көрінді. Ол көптеген ерте түстіленген фильмдердегідей арзан көрінбеді».

Сыни қабылдау

Брогтың 1943 жылы "Variety" басылымындағы фильм туралы пікірі: "Мисс Расселдің ашық көрсетілген тартымдылығынан бөлек, фильм қабылданған экрандық ойын-сауық стандарттарына сай келмейді" деді.