Герберт Броу Фалкон Маршалл: Англиялық актер өмірі мен мансабы

Кіріспе

Ағылшын актері (1890–1966)

Герберт Броу Фалькон Маршалл (23 мамыр 1890 – 22 қаңтар 1966) – ағылшын сахна, кино және радио актері. 1930-1940 жылдары көптеген танымал және жоғары бағаланған Голливуд фильмдерінде түскен. Ұлыбритания мен Солтүстік Америкадағы сәтті театрлық мансаптан кейін ол Голливудтағы ізделіспен жүретін жетекші актерге айналды, көбінесе романтикалық мелодрамаларда және кейде комедияларда ойнады. Өмірінің соңғы жылдарында кейіпкерлік рөлдерге көшті. Актерлер отбасында дүниеге келген Маршалл Эрнст Любичтің «Жаннаттағы қиындық» (1932), Альфред Хичкоктің «Қаніпең» (1930) және «Шетелдік тілші» (1940), Уильям Уайлердің «Хат» (1940) және «Кішкентай түлкілер» (1941), Альберт Левиннің «Ай және алты тиын» (1942), Эдмунд Гулдингтің «Жыраққа соққан пышақ» (1946) және Курт Нейманның «Муха» (1958) фильмдеріндегі рөлдерімен есімдеріне қалды. Ол Голливудтың алтын ғасырындағы ең көрнекті актрисалармен бірге түсті, олардың ішінде Грета Гарбо, Марлен Дитрих, Джоан Кроуфорд және Бетт Дэвис бар. 1944 жылдан 1952 жылға дейін Маршалл өзінің «Х» деп аталатын адам» радио сериясында ойнады. Дауысының сапасы үшін жиі мақтаған ол көптеген радиолық қонақ ретінде қатысты және бірнеше шоулардың жүргізушісі болды. Сондай-ақ ол теледидарда да өнер көрсетті. Өзінің әдемі мінезімен танымал актер бес рет үйленді және кейде өмірінің даулы жайттарына байланысты ақпараттық бағандарда пайда болды. Бірінші дүниежүзілік соғыста алған жарақатынан аяғы ампутацияланған ол Екінші дүниежүзілік соғыста жарақат алған солдаттардың оңалтуына көмектесті, әсіресе өзі сияқты ампутацияланғандарға. Маршалл 1960 жылы Голливудтың Даңқ аллеясында жұлдыз алды.

Алғашқы жылдар

Маршалл 1890 жылы Лондонда сахналық актерлер Перси Ф. Маршалл мен Этель Мэй Тернердің жалғыз баласы болып дүниеге келді. Театр сыншылары оның әкесін комикалық шеберлігі мен "бай дауысы" үшін жоғары бағалады. 1880 және 1890 жылдары ең танымал болған Маршаллдың әкесі 1922 жылы актерлік қызметтен зейнеткерлікке шықты және 1927 жылғы 28 желтоқсанда 68 жасында қайтыс болды. Маршалл кейінірек: "Әкем – мен ешқашан армандағаннан да жақсы актер еді" деп еске алды. Маршаллдың әдесі Годфри Вордсворт Тернер театрға деген сүйіспеншілігі туралы жазған мақаласында, оның туыстарының бірі актер болғанын айтқан. Годфри сондай-ақ, ықпалды бизнесмен Эдвард Вулстонкрафттің немере інісі болды. Ол әйелдер құқықтары үшін күрескен белсенді және жазушы Мэри Вулстонкрафттің немере інісі, ал қорқынышты классика "Франкенштейн" романын жазған Мэри Вулстонкрафт Шеллидің туысы еді. Бала кезінде анасы оны Берти деп атайды деп қорқып, Барт деп лақап ат қойды. Оның отбасы, достары және таныстары оны өмірінің соңына дейін Барт деп атады. Ол баспасөз беттерінде де мерзім-мерзіммен осы лақап атымен еске алынды. Радиода оны әдетте атымен емес, Барт деп атады. Оның ата-анасы оған құдасы, комедиялық Шекспир актерi Лионель Броудың құрметіне Brough (айтылуы: /b/r/ʌ/f/ BRUF) деген есім қосты. Ол жұмыс істеген труппа жаңадан құрылғанда, оны жұмыстан босатып жіберді. Содан кейін ол актерлік өнерге бейімделді. 1935 жылғы сұхбатында ол актерлікке қажеттіліктен ғана келгенін, өйткені басқа ештеңе істей алмайтынын мойындады. Тағы бір тілшіге ол бастапқыда сахнаға шықпауға ант бергенін еске алды. Маршаллдың сахналық мансабы ұзақ және алуан түрлі болды. Ол сэр Найджел Плейфэр, сэр Джеральд дю Мориер, Ноэль Ковард, Гертруда Лоуренс, Эдна Бест (оның екінші әйелі), Кэтлин Несбит, Мейбел Терри Льюис, Мари Лёр, Мэдж Титредж, Эдмунд Гвен (оның болашақ кино және радиодағы әріптесі) және тағы да басқалармен бірге ойнады. Оның сахнадағы тұңғыш дебюты көбінесе "Леди Урсуланың оқиғасы" (1911) деп көрсетілсе де, кейбір дереккөздер оны 1909 жылға жатқызады. Сонымен қатар, Маршалл Роберт Кортнидждің "Аркадиялықтар" қойылымында Эрик Блормен бірге лакей рөлін ойнағанын еске алды. Оның Блор туралы айтуы 1910 жылдың қараша айындағы қойылымды растады. 1913 жылы ол "Брюстердің миллиондары" қойылымында Томми рөлінде Лондон сахнасында алғаш рет өнер көрсетті. Актерлер менеджері Сирил Мод оның өнеріне қатты әсерленіп, Маршаллды АҚШ және Канадаға "Грампи" қойылымын көрсетуге шақырды. Соғыс жарияланғанда труппа Лондонға оралды, ал 24 жастағы Маршалл Лондон полкіне қатысты.

Marshall was born in London in 1890, as the only child of stage actors Percy F. Marshall and Ethel May Turner. Theatrical critics praised his father for his comic flair and "rich voice". Most popular in the 1880s and 1890s, Marshall's father retired from acting in 1922 and died on 28 December 1927 at the age of 68. Marshall later recalled: "My father was a grand actor—better than I could ever dream of being." Marshall's grandfather, Godfrey Wordsworth Turner, In an article about his love of the theatre, he noted that one of his uncles was an actor. Godfrey was also the grandnephew of influential businessman Edward Wollstonecraft, who was the nephew of women's rights activist and author Mary Wollstonecraft and first cousin of Mary Wollstonecraft Shelley, who wrote the horror classic Frankenstein. As a boy, Herbert's mother gave him the nickname Bart because she feared he would be known as Bertie, "a name then in vogue that she disliked". His family, friends and personal acquaintances continued to call him Bart for the rest of his life. He was also periodically referred to by his nickname in the press. While introduced by his given name, he was usually addressed as Bart on the radio. His parents gave him the middle name Brough (pronounced '/b//r//ʌ//f/ BRUF') after his godfather, comedic Shakespearean actor Lionel Brough. When a troupe he worked for reformed, he was laid off. He then tried his hand at acting. In a 1935 interview, he claimed that he only became an actor out of necessity because he did not know how to do anything else. To another reporter, he recollected how he had initially vowed never to go on the stage. Marshall had a long and varied stage career, appearing with Sir Nigel Playfair, Sir Gerald du Maurier, Noël Coward, Gertrude Lawrence, Edna Best (his second wife), Cathleen Nesbitt, Mabel Terry Lewis, Marie Löhr, Madge Titheradge, Edmund Gwenn (his future film and radio co star) and others. While his stage debut is usually listed as The Adventure of Lady Ursula (1911), some sources place it in 1909. Furthermore, Marshall remembered playing a footman alongside Eric Blore in Robert Courtneidge's The Arcadians; his mention of Blore added an appearance in November 1910. In 1913, he made his London debut in the role of Tommy in Brewster's Millions. Actor manager Cyril Maude was so impressed with his performance that he recruited Marshall for his U. S. and Canadian tour of Grumpy. When war was declared, the company returned to London, and the 24 year old enlisted in the London Regiment.

Соғыс жарақаттары

Маршалл Лондон полкінің 14-ші (Лондон графтығының) батальонында қызмет етті. Ол Батыс майданындағы уақытын еске алып: "Мен қатты жалықтым. 10 ай бойы окоптарда жатқанда ешқандай қызықты оқиға болған жоқ. Мен қорқыныш сезінгенімді білем, бірақ оны есімде ұстамаймын. Мен өзімнің ешқандай әрекетімді еске түсіруге тым шаршадым". Бірнеше операциядан кейін дәрігерлер оның аяғын кесуге мәжбүр болды. Маршалл 13 ай бойы ауруханада жатты. Кейін ол жарақат алғаннан кейін жоғалтуын асыра көрсеткенін және өзін өкініш пен ашуға бергенін жеке түрде еске алды. Бірақ көп ұзамай ол театрға қайта оралуға шешім қабылдады және осы мақсатқа жету үшін протез аяқпен қалай жүру керектігін үйренді. Мансабы бойы Маршалл протез аяғы бар екенін жасыруға тырысты, бірақ бұл туралы кейде баспасөзде жарияланды. Маршалл өмірінің соңына дейін соғыстағы жарақатынан, ампутацияланғандарға тән шалқалау ауруынан және протезден азап шекті. Бір досы ол шалбар қалтасында ойықтар жасап, протезінің тізгіштерін жасырын түрде босату арқылы кенеттен туындаған ыңғайсыздықтан құтылғанын есіне алады. Оның аяғындағы ауырсыну жасымен бірге күшейді, тіпті кино түсірілімдері кезінде басқаларға байқалатын жағдайлар тудырып, оның әдеттегі жеңіл сүйкілдеуін күшейтетін.

Театр

Атыс тоқтағаннан кейін Маршалл Найджел Плейфейрдің репертуарлық труппасына қосылып, «Мейк Блевив» (1918 жылдың желтоқсаны), «Жастар буыны» (1919) және «Абрахам Линкольн» (1919) қойылымдарында ойнады. 1920 жылы ол Эдна Бестпен бірге «Қоңыр қант» спектаклінде алғаш рет көзге түсті. Сондай-ақ ол Джон Фергюсон және Шекспирдің «Венеция саудагері» мен «Сізге қалай ұнайды» пьесаларында да қатысты. Маршалл «Сізге қалай ұнайды» пьесасындағы Жакс рөлі ең ұнағанын, осы рөл оған ең көп қуаныш сыйлағанын еске алады. Ол сондай-ақ Лондонда «Қауіпсіз ойыншық» спектаклінде де ойнады. 1922 жылға қарай Маршалл Атлантиканың екі жағында да тұрақты түрде өнер көрсетіп, Бродвейде «Минареттен дауыс» спектаклінде дебют жасады, Коуордтың «Жас идея» (сосын әйелі Мейтлендпен бірге) және «Парлорда патшайым» спектакльдерінде ойнады. Оның басқа да сәтті туындылары: «Біздің бәріміз де осындайбыз ба?» (1923), «Пеликан» (1924–25), «Лаванда ханшайымдары» (1925), «Қайтершілік» (1927–28), «S.O.S.» (1928) және «Ертең және ертең» (1931). Эдна Бестпен бірге түскен ең танымал туындылары – жоғарыда аталған «Қоңыр қант», «Сүйкімді адамдар» (1925–26), «Биік жол» (1928–29), «Майкл мен Мэри» (1930), «Аққу» (1930) және «Жульетта әрқашан бар» (1931–1932) болды.

Алғашқы фильмдер

1927 жылы Маршалл британдық үнсіз фильмде Паулин Фредерикпен бірге дебют жасады. Ол екі жылдан кейін Paramount Pictures студиясының Astoria жеделханасында түсірілген «Хат» (1929) фильмінің алғашқы нұсқасында Жанна Иглстың кейіпкеріне ғашық болған рөлде алғаш рет американдық фильмде ойнады. «Хат» фильмінен кейін ол тағы да Ұлыбританияға оралып, Альфред Хичкоктің «Қанішерлік» (1930) фильмінде басты рөлде ойнады. Келесі жылы ол «Секретардың құпиясы» фильмін түсіру үшін Paramount-қа қайта оралды. Ұлыбританияда ол Эдна Бестпен бірге үш фильмде ойнады: Виктор Савиллдің «Майкл мен Мэри» (1931), Савиллдің «Күнтізбе» (1931) және тағы да Савиллдің «Адал жүрек» (1931) фильмдерінде. Маршалл Бродвейге оралып, «Ертең және ертең» және «Жулиет әрқашан бар» спектакльдерінде ойнады. Өмірінің қалған бөлігінде ол негізінен АҚШ-та фильмдер түсірді.

Романтикалық рөлдер

Голливудтың алдың қатарлы актерлерінің бірі ретінде, сыпайы және әдепті актер 1930-жылдар мен 1940-жылдар аралығында Клодетт Колберт, Марлен Дитрих, Грета Гарбо, Барбара Стэнвик, Кэтрин Хепберн, Джоан Кроуфорд және Бетт Дэвис сияқты жұлдыздармен бірге романтикалық рөлдерді ойнады. 1932 жылы шыққан «Блондинка Венера» фильмі Маршаллды американдық жұртшылыққа кеңінен таныстырды. Сол жылы ол Эрнст Любичтің «Жаннаттағы қиындықтар» (1932) атты жеңіл комедиясында махаббат үшбұрышына қатысқан, өте тапқыр ұры Гастон Монеску рөлін ойнады. Сұхбаттарында Маршалл осындай зиялы комедиялық рөлдерді ойнауға бейім екенін айтты. 1935 жылғы сұхбатында ол өзінің алғашқы екі фильмі туралы былай деді: «Егер тағы бір «Блондинка Венера» фильмі түсірілгенде, менің алғашқы түсірілімім (sic), фон Штернбергтің шебер режиссерлігімен, экраннан шығарып тастаулары мүмкін еді! Құдай мен Любичтің арқасында, оның компаниясының қарсылығына қарамастан, мен келесі рет «Жаннаттағы қиындықтар» фильмінде жақсы рөлге ие болдым, ол үшін Любич мені ерекше қолайлы деп ойлады және егер ол басқа біреуді алса, қатты ренжіген болар еді. Ол «Кештер үшін сату» (1932) фильмінде сыпайылық танытып, кейін Савиллмен «Мен тыңшы едім» (1933) фильмін түсіру үшін Англияға қысқа уақытқа оралды. Ол Лондонда «Тағы бір адам» атты пьесада ойнады, бірақ ол сәтсіз аяқталды. Голливудқа оралғаннан кейін MGM оны «The Solitaire Man» (1933) фильміне, содан кейін Сесил Б. Де Милль Клодетт Колберттің қатысуымен «Төрт қорқынышты адам» (1934) фильміне түсірді. MGM оны Норма Ширермен бірге «Риптид» (1934) фильмінде, Констанс Беннетпен бірге «Қалған әйел» (1934) фильмінде және Грета Гарбомен бірге «Бейнелі парда» (1934) фильмінде пайдаланды. Әйелдерінен адал жандарды ойнайтын Маршалл бірнеше тілшіге мұндай «әдепті» рөлдерден шаршағанын айтты. «Жақсы фея» (1935) фильмінде Маргарет Саллаванның басты серігі болды; ол Энн Хардингпен «Ішіндегі жалын» (1935), Сильвия Сиднимен «Жастыққа ден қою» (1935), Фредерик Марч пен Мерл Оберонмен «Қара періште» (1935), Жан Артурмен «Егер сіз тек тамақ пісіре алсаңыз» (1935) және Хардингпен «Леди келіседі» (1936) фильмдерін түсірді. Ол Гертруда Майклмен бірге үш фильм түсірді: «Біз қайтадан кездескенше» (1936), «Естен кеткен бет-әлпеттер» (1936) және «Ледиге жол аш» (1936), содан кейін Рут Чаттертонмен «Қыздар жатақханасы» (1936) және Кэтрин Хепбернмен «Әйел бүлікшілер» (1936) фильмдерін түсірді. Маршалл Дитрих пен Любичпен бірге «Ангел» (1937) фильмінде қайта қосылды. Ол «Екіге арналған таңғы ас» (1937), Барбара Стэнвикпен бірге «Әрдайым қоштасу» (1938) фильмдерін түсірді және Дианна Дурбинді «Музыкаға ынтық» (1938) фильмінде қолдады. Онжылдықтың ортасында баспасөз оның романтикалық актер ретінде қаншалықты танымал екенін атап өтті. Хабаршы Эдвин Шаллерт былай деп жазды: «Герберт Маршаллдың талантына деген сұраныс әлі де кеңінен таралуда. Тіпті жас және жаңа актерлер де оның романтикалық бейнесін фильмдерінде көрсетуді қажет етеді». Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Маршалл Қарулы Күштер Радио Қызметінде (AFRS) көптеген рет пайда болды, ол The Globe Theatre-ді жүргізіп, басқа да бағдарламалар арасында Command Performance және Mail Call-те қонақ ретінде ойнады. Ол сонымен қатар британдық соғыс көмегіне қоғамның үлесін ұйымдастыруға көмектескен Голливудтың британдық комитетінің жетекшілерінің бірі болды. 1940 жылы Маршалл Розалинд Расселлмен бірге Ноэль Ковардтың «Бүгін сағат 8.30-да» (Still Life) фильмінде «Эль Капитан» театрында ойнады. Осыдан түскен табыс Британдық Қызыл Крестіне берілді. 1943 жылы ол RKO-ның «Мәңгілік және бір күн» фильмінде қысқа уақытқа пайда болды. Фильмнен түскен табыс түрлі соғыстық қайырымдылық ұйымдарына жұмсалды. Сол жылы Маршалл шетелде қызмет ететін голливудтық әріптестеріне жігер беретін ашық хат жазды. Ол сондай-ақ қысқаметражды фильмде, «Нұрлы болашақ» (The Shining Future) (1944) -та, кейін қысқартылып, «Жеңіске жол» (Road to Victory) деп аталды, ол Канаданың соғыс облигацияларын сату үшін жасалды. Маршалл мен тағы жиырма бес актер фильмге қатысқаны үшін Канада үкіметінің өкілінен тақташа алды. Маршалл соғыс кезінде фильмдерде түсірілісте болды, көбінесе қосалқы актер ретінде: «Когда дамы встречаются» (When Ladies Meet) (1941), Ширли Темплмен «Кэтлин» (Kathleen) (1941) және У. Сомерсет Могамның кейіпкері ретінде «Ай мен алты тиын» (The Moon and Sixpence) (1942) фильмдерінде ойнады. Ол «Бостандық үшін ұшу» (1943), «Жас идеялар» (1944), «Энди Хардидің сұлу қиындықтары» (1944), «Сиқырлы коттедж» (1945) және «Көрінбейтіндер» (1945) фильмдерінде көрінді.

As a Hollywood leading man, the suave, gentlemanly actor played romantic roles opposite such stars as Claudette Colbert, Marlene Dietrich, Greta Garbo, Barbara Stanwyck, Katharine Hepburn, Joan Crawford and Bette Davis throughout the 1930s and into the 1940s. The 1932 film Blonde Venus brought Marshall to fame among the general American public. Later the same year, he played Gaston Monescu, a sophisticated thief involved in a love triangle in Ernst Lubitsch's suggestive, light comedy Trouble in Paradise (1932). In interviews, Marshall expressed a preference for playing this sort of witty comedy role. He discussed his two early films in a 1935 interview:

I am strongly of the belief that if there had been another 'Blond Venus'—my first picture (sic), with the acute direction of von Sternberg—I would have been thrown off the screen! By the grace of God and Lubitsch, against the wishes of his company, I was next cast in a good role in 'Trouble in Paradise' for which Lubitsch seemed to think me peculiarly suited and would have been very unhappy if he had had anyone else. He was suave in Evenings for Sale (1932) then returned to England briefly to make I Was a Spy (1933) with Saville. He was in a play in London Another Man which flopped. Back in Hollywood MGM cast him in The Solitaire Man (1933) then for Cecil B. De Mille he appeared opposite Claudette Colbert in Four Frightened People (1934). MGM used him for Riptide (1934) with Norma Shearer, Outcast Lady (1934) with Constance Bennett and The Painted Veil (1934) with Greta Garbo. Marshall, who often played kind and proper husbands betrayed by their wives, told several reporters that he was tired of such "gentleman" roles. The Good Fairy (1935) had him as Margaret Sullavan's leading man; he made The Flame Within (1935) with Ann Harding, Accent on Youth (1935) with Sylvia Sidney, The Dark Angel (1935) with Fredric March and Merle Oberon, If You Could Only Cook (1935) with Jean Arthur, and The Lady Consents (1936) with Harding. He did three films with Gertrude Michael, Till We Meet Again (1936), Forgotten Faces (1936) and Make Way for a Lady (1936), then made Girls' Dormitory (1936) with Ruth Chatterton and A Woman Rebels (1936) with Katharine Hepburn. Marshall was reunited with Dietrich and Lubtisch in Angel (1937). He made Breakfast for Two (1937), Always Goodbye (1938) with Barbara Stanwyck, and supported Deanna Durbin in Mad About Music (1938). By mid decade, the press noted how popular he was as a romantic actor. Syndicated columnist Edwin Schallert wrote: "The demand for Herbert Marshall's talents continues to spread far and wide. Even the newer and younger leading women, it is felt, need to have his proficient romanticism displayed in their pictures." During the Second World War, Marshall made numerous appearances on the Armed Forces Radio Service (AFRS), hosting The Globe Theatre and guest starring on Command Performance and Mail Call, among other programmes. He was also one of the leaders of a Hollywood British committee that helped organise the community's contributions to British war relief. In 1940, Marshall co starred with Rosalind Russell in Noël Coward's Still Life (from Tonight at 8.30) at the El Capitan. The proceeds went to the British Red Cross. In 1943, he appeared briefly in the RKO film, Forever and a Day. The profits from the film funded a variety of war charities. The same year, Marshall wrote a public letter of encouragement to his Hollywood colleagues serving overseas. He also performed in the short film, The Shining Future (1944), later condensed and renamed Road to Victory, which was intended to sell Canadian war bonds. Marshall and twenty five other actors each received a plaque from a representative of the Canadian government for their participation in the film. Marshall continued to act in films through the war, increasingly as a supporting actor: When Ladies Meet (1941), Kathleen (1941) with Shirley Temple, and The Moon and Sixpence (1942) where he played a character based on W. Somerset Maugham. He could be seen in Flight for Freedom (1943), Young Ideas (1944), Andy Hardy's Blonde Trouble (1944), The Enchanted Cottage (1945) and The Unseen (1945).

Радио

1936 жылы Маршалл өзінің талантын радиоға жұмсады, ол Lux Radio Theatre (кем дегенде 19 рет), The Screen Guild Theatre (кем дегенде 16 рет), The Jell O Program (үш рет, соның ішінде бір рет жүргізуші ретінде), The Burns and Allen Show (екі рет), Birds Eye Open House, The Pepsodent Show және Hollywood Star Time (1946 жылдың қазанында жүргізуші болып алмастырды) бағдарламаларында өнер көрсетті. 1940 жылдың шілдесінде ол "The Lodger" арқылы радио тарихына енді, бұл "Suspense" сериясының алғашқы тыңдау көрсетілімі болды (бағдарламада 20 рет пайда болды). Оның ең танымал рөлі – "Х" деп аталатын адам" (1944–1952) радиосериалындағы әлемді шарлаған тыңшы агент Кен Турстон. Сериал алғаш рет CBS арнасында Lux Radio Theatre-дің жазғы демалыс уақытында көрсетіліп, Турстонды "Бюро" деп аталатын мекеменің қызметкері ретінде таныстырды. "Басшы" деп аталған оның жетекшісі оған контрабандистер, кісі өлтірушілер, қара нарық саудагерлері, саботажшылар, ұрлаушылар, түрлі ұрылар, сыбайлас жемқор саясатшылар және адал емес ғалымдар сияқты әлемдегі ең қатал, тәжірибелі қылмыскерлермен күресуді тапсырды. Тёрстонның серігі/жауы Эгон Зеллшмидт рөлін бірінші маусымда актер Ханс Конрид ойнады. 1945 жылдан 1952 жылға дейін орыс комедияшысы және музыканты Леон Беласко Пегон Зелльшмидт рөлінде ойнады. Бұл бағдарлама тек ойын-сауық үшін ғана емес, сонымен қатар "соғыстан шаршаған әлемді соғыстан кейінгі бейбітшіліктің қауіптері туралы ескертті".

Ампутациямен жұмыс

Өз ақшасына саяхаттап, Маршалл соғыс кезінде көптеген әскери госпитальдарды аралады. Ол ерекше назарды аяқ-қолы кеміген солдаттарды оптимистік көзқарас сақтауға және өздерін мүгедек немесе қабілетсіз деп санамауға ынталандыруға бөлді. Әдеттегідей, өзінің жарақаты туралы әңгімелеуге құлшынбаса да, ол жеке тәжірибесін ашық айтып, осы аяқ-қолы кемігендерге жаңа протездерді қалай пайдалануға және оларға бейімделуге қатысты кеңестер берді. Еуропадағы одақтас күштердің басшысы, генерал Дуайт Д. Эйзенхауэр жеке жазбаларында соғыс кезінде Еуропада кездескен барлық киножұлдыздардың ішінде Маршалл мен Мадлен Кэрроллға (далалық госпитальдерде медбике болып жұмыс істеген) ең көп әсерленгенін айтты.

Соғыстан кейінгі мансап

Соғыстан кейін Маршалл фильмдерде көбінесе эпизодтық рөлдерде ойнады: «Крэк-Ап» (1946), нуар фильмі; «Жақырдың жиегі» (1946) фильмінде Сомерсет Моэм рөлінде; «Күнмен болған қақтығыс» (1946), эпикалық вестерн; «Айви» (1947), Джоан Фонтейнмен бірге; «Биік қабырға» (1947), тағы бір нуар; МГМ студиясында Маргарет О'Брайенмен «Құпия бақ» (1949); «Көлеңкелі әлемнің хикаясы» (1950); Джордж Сандерстен кейін екінші рөлде ойнаған «Қара Жек» (1950), және «Индияның Аннасы» (1951).

Теледидар

1950 жылдан бастап Маршалл теледидарда мерзімді түрде өнер көрсетті, бастапқыда Роберт Монтгомери ұсынған «Инспектор шақырылды» қойылымымен. Ол «Форд теледидары» театрында ойнады. 1954 жылдың қараша айында танымал «Менің қызбам не?» ойынының бір эпизодында «құпия қонақ» ретінде пайда болды. Маршалл «Ангел бет» (1953) фильмінде, нуар жанрындағы фильмде, «Жұлдыздарға жол ашарлар» (1954) фильмінде, оның алғашқы ғылыми фантастикалық туындысында, «Гог» (1954) фильмінде, тағы бір ғылыми фантастикалық фильмде, Тони Кертиспен бірге «Фолворттың қара қалқаны» (1954) фильмінде, Дэвиспен бірге «Құмырсқа патшайымы» (1955) фильмінде, Арлене Дальмен бірге «Олардың зұлымдығы» (1956) және «Қару» (1956) фильмдерінде ойнады. Ол «Сахнаға құмар» (1958) және «Муха» (1958) фильмдеріндегі рөлдері үшін мақтауға ие болды. Дегенмен, ол «Бродвейдің ең жақсысы» («Филадельфия оқиғасының» нұсқасы), «Эльгин сағаты», «Селебрити театры», «Люкс видео театры» (Браунингтің нұсқасы мен «Қазір, Вояджер» адаптациясын қоса алғанда), «Лоретта Янг шоуы», «Playhouse 90», «Голливудтағы Studio One», «Альфред Хичкок таныстырады» және «Жәннаттағы оқиғалар» телесериалдарында көбірек кездеседі.

1960 жылдар

Маршаллдың соңғы туындылары: "Колледж құпиясы" (1960), "Түн ортасында" (1960), "Қан қызуы" (1961), "Баллонда бес апта" (1962), "Адриан Мессенджердің тізімі" (1963) және "Кәрімшілер" (1963) көркем фильмдері. Ол "Гонконг", "Майкл Шейн", "Зейн Грей Театры" және "77 Сансет Стрип" телесериалдарының бірнеше эпизодтарында түсті. 1964 жылы ол: "Мен сияқты фильмдерді енді жасамайтын сияқты", - деді. Оның соңғы рөлі "Үшінші күн" (1965) фильмінде болды.

Жеке өмір

Маршалл, тыныш сөйлейтін, Голливудтағы британдық қауымдастығының тірегі болған адам, таланты мен кәсібилігі, жағымды және қайсар мінезі, сезімталдығы, әдепті және сыпайы әрекеттері, өткір юморі және "өте зор жеке сүйкімділігі" үшін кеңінен құрметке ие болды және көпшілікке ұнады. Актердің британдық қауымдастығындағы көптеген достарының арасында Эдмунд Гулдинг, Эрик Блор, Рональд Колман, Клайв Брук, Мерл Оберон, С. Обри Смит, Дэвид Нивен, Базил Ратбоун, Сэр Седрик Хардвик және Брайан Аерн болды. Басқа достарына Реймонд Масси, Род Ла Рок, Вильма Банки, Кей Фрэнсис, Мэри Астор, Ирвинг Тальберг, Норма Ширер, Джоан Кроуфорд, Мелвин Дуглас, Бетт Дэвис және Грейс Мур кірді. Маршалл танымал және жақсы көрілгенімен, өмірінің көп бөлігінде депрессияға ұшырады. Бос уақытында ол әсіресе сурет салуды ұнататын.

Неке және отбасы

Маршалл бес рет үйленген, үш рет ажырасқан. 1914 жылы ол «Хедмастер» фильмінде Молли Мейтлендпен (нағыз аты-жөні Хилда Ллойд Босли) бірге ойнады; келесі жылы олар үйленді. Бес жылдан кейін ол алғаш рет Эдна Бестпен бірге көзге түсті, ол оның ең көп сахнадағы серігі болды; олар бірге үш фильм түсірді («Кезеңтізбек», «Майкл мен Мэри» және «Адал жүрек»). Маршалл мен Бест 1928 жылдың қараша айында ажырасқаннан кейін үйленді (олар бұрынғы үш жыл бойы бірге тұрған). 1931 жылы Бест MGM компаниясымен жасасқан пайдалы келісімшартты бұзып, Джон Гилбертпен бірге «Парижтің көлеңкесі» фильмінің түсірілімінен бас тартып, Нью-Йоркке Маршаллға кетті, ол сол жерде пьесада ойнап жатқан еді. Баспасөз сұрағына жауап берген ол: «Голливуд ренжісе кешіріңіз, бірақ Эдна мен мен бір-бірімізге ғашықпыз және бірге болғымыз келеді» деді. Олар қызына көмектесу үшін күтімшіні алып келді. Біраз уақыттан кейін Бест пен кішкентай Сара Лондонға оралды, ал Маршалл тағы да фильмдерге шақырулар алды. Олар бір-бірін көру үшін сапарларын жалғастырды. 1933 жылдың соңында актриса Филис Барри Маршалл мен Клодетт Колбертпен Гавайиден оралғаннан кейін шай ішті, олар «Төрт қорқынышты адам» фильмін түсірген. Ол Маршаллдың «Менің әйеліме ұқсайтыныңды айтып, менің үнемі сөйлеуімді талап еткенін» есіне алды. Маршалл 1934 жылдың басында «Риптайдты» түсіріп жатқанда, Бестпен болған мәселелері мен арманды ауырудың күшеюіне байланысты көп ішіп жүргені хабарланды. (Режиссер Гулдинг пен әріптесі Норма Ширер оны спиртті ішімдіктерді шектеуге сәтті көндірді.) Содан кейін Гулдинг оны Глория Свонсонмен таныстырды. 1940 жылы күйеуінен ұзақ ажырасып, басқа біреуге үйленгісі келген Бест Маршаллдан ажырасты, себебі ол оны тастап кеткен (ол Голливудта, ал ол Ұлыбританияда тұрды). Ол дерлік бірден қайтадан үйленді, ол киножұлдыз Розалинд Расселдің қарындасы болды. Отау құрудан екі жыл бұрын Расселдің жақында ажырасқан бұрынғы күйеуі, ән жазушы Эдди Брандт, Маршаллға қарсы 250 000 долларлық сүйіспеншіліктен айырылу туралы сотқа шағымданып, оны әйелін ұрлаған деп айыптады. Кейін Брандт баспасөзге ол актермен соттан тыс 10 000 долларға келісімге келгенін айтты. Маршалл бұл мәлімдемені жоққа шығарды. 1947 жылы Расселл одан Мексикада ажырасты. Олар жақсы қарым-қатынаста бөлісті. Ажырасу себебін түсіндірмей, ол сол кездегі баспасөзге: «Мен Бартқа ешқандай жамандық айтпаймын. Ол мен таныған ең сүйкімді адамдардың бірі» деді. Ол төртінші әйелі, бұрынғы Зигфелд қызы және актриса Патрисия «Бутс» Мэллоримен 1947 жылдан 1958 жылы қайтыс болғанға дейін үйленді. Олар 1947 жылдың тамызында үйленді, ал Найджел Брюс куәгер ретінде болды. 16 ай аурудан кейін Мэллори 45 жасында тамақ ауруынан қайтыс болды. Маршалл оның өліміне қатты қайғырып, екі айдан кейін пневмония мен плевритке шалдықты. 1960 жылы 25 сәуірде ол 70 жасқа толғанда Ди Энн Кахманнға үйленді. Ол екі рет ажырасқан, 38 жастағы дүкеннің сатып алушысы болды. Олар оның өліміне дейін үйлене берді. Маршаллдың Эдна Бесттен Сара және Ли Расселден Энн деген екі қызы болды. Сара Маршалл ата-анасы мен ата-бабаларының ізімен актерлік кәсіпке қадам басып, 1960 жылдары «Жұлдызды жол», «Солтүстікке қарай», «Перри Мейсон», «F Troop» және «Дэниел Бун» сияқты көптеген танымал телешоуларда ойнады. Герберт пен Сара Маршалл 1951 жылы Дж. Б. Пристлидің «Инспектор келеді» пьесасының телеверсиясында бірге ойнады. Оның кіші қызы Энн Маршалл (көбінесе Энни деп атайды) көп жылдар бойы Джек Николсонның жеке көмекшісі болып жұмыс істеді. Оның кем дегенде төрт өгей баласы болды, екеуі Бестпен және екеуі Мэллоримен некеде болған. Оның немересі Тимоти М. Борн, Сара Маршаллдың жалғыз баласы, тәуелсіз кино продюсері. Борн 2009 жылы «Көрінбейтін жақтау» (The Blind Side) кинофильмін түсіріп, «Оскар» сыйлығын жеңіп алды.

Marshall was married five times and divorced three. In 1914, he appeared with Mollie Maitland (whose real name was Hilda Lloyd Bosley) in The Headmaster; the following year, they were married. Five years later, he first appeared with Edna Best, who became his most frequent stage co star; they also made three films together (The Calendar, Michael and Mary and The Faithful Heart). Marshall and Best were married in November 1928, following their respective divorces (they had been cohabiting for the previous three years). In 1931, Best broke a lucrative contract with MGM and walked off the filming of The Phantom of Paris with John Gilbert in order to be with Marshall in New York, where he was performing in a play. In response to a press inquiry, he said: "I'm sorry if Hollywood is annoyed, but Edna and I happen to be in love with each other and we want to be together." They would bring a nanny to help look after their daughter. At some point, Best and young Sarah returned to London while Marshall received more film offers. They continued making trips to see each other. In late 1933, actress Phyllis Barry had tea with Marshall and Claudette Colbert after they returned from Hawaii, where they had been filming Four Frightened People. She remembered that Marshall "insisted on my talking all the time because he said I sounded just like his wife". By the time Marshall was filming Riptide in early 1934, he reportedly was drinking heavily due to his problems with Best and increased phantom pain. (Director Goulding and co star Norma Shearer successfully convinced him to curb his consumption of alcohol.) Not long after, Goulding introduced him to Gloria Swanson. In 1940, after a long separation from her husband and wanting to marry someone else, Best divorced Marshall on grounds of desertion (he lived in Hollywood, and she lived in Britain). She remarried almost immediately. a sister of film star Rosalind Russell. Two years prior to their marriage, Russell's recently divorced ex husband, songwriter Eddy Brandt, initiated an alienation of affection suit for $250,000 against Marshall, whom he accused of stealing his wife. Brandt later told the press that he and the actor settled out of court for $10,000. Marshall publicly denied this claim. In 1947, Russell divorced him in Mexico. They parted on amiable terms. Instead of explaining the reasons for her divorce, she told the press at the time: "I will never say anything against Bart. He is one of the most charming people I have ever known." He was married to his fourth wife, former Ziegfeld girl and actress Patricia "Boots" Mallory, from 1947 until her death in 1958. They were wed in August 1947, with Nigel Bruce acting as best man. After a 16 month illness, Mallory died of a throat ailment at age 45. Marshall was deeply troubled by her death and had to be hospitalised for pneumonia and pleurisy less than two months later. He married Dee Anne Kahmann, his final wife, on 25 April 1960 when he was almost 70 years old. She was a twice divorced, 38 year old department store buyer. They remained married until his death. Marshall had a daughter Sarah by Edna Best and another daughter Ann by Lee Russell. Sarah Marshall followed her parents and grandparents into the acting profession, appearing in many of the most popular television shows of the 1960s, including Star Trek, The Twilight Zone, Perry Mason, F Troop and Daniel Boone. Herbert and Sarah Marshall acted together in a television version of J. B. Priestley's play An Inspector Calls in 1951. His younger daughter, Ann Marshall (often called Annie), worked for many years as Jack Nicholson's personal assistant. He also had at least four step children, two from his marriage to Best and two from his marriage to Mallory. His grandson Timothy M. Bourne, Sarah Marshall's only child, is an independent film producer. Bourne was the executive producer of the Academy Award winning film The Blind Side (2009).

Глория Свонсонмен қарым-қатынасы

1930 жылдардың басында Голливудтың әлеуметтік ортасында Маршаллдың «Жаннаттағы қиындық» фильмінің әріптестері Кей Фрэнсис пен Мириам Хопкинспен қарым-қатынаста болғаны туралы көп әңгіме тарады. 1934 жылдың қаңтарында Маршалл әлі Бестке үйленген күйінде актриса Глория Свонсонмен сезімтал қарым-қатынас бастады, ол олардың араласуын өзінің естеліктерінде – «Свонсон туралы Свонсон» (1980) кітабында баяндады. Ол Маршаллды алғашқы кездесуде «жақсы мінезді, жылы жүзді, қоңыр көзді, қырық жастағы әдемі ер адам» деп сипаттады, даусының «естіген ең әдемі музыкалық дауыстардың бірі» болғанын айтты. Свонсон актердің «сенуге келмейтіндей мейірімді» және «жақсы адам» екенін, оның өзі мен балаларын «толығымен баурап алғанын» жазды. Ол оған үнемі махаббат хаттары жазып, қаладан кеткенде сағат сайын романтикалық телеграммалар жіберіп тұрды. (Осы жеке құжаттардың көп бөлігі қазір Техас университетінің Остиндегі Гарри Рэнсом орталығының мұрағатында Глория Свонсонның қағаздары ретінде сақталады.) Газеттер мен кино әуекостар журналы оның Свонсонмен араласуын кеңінен талқылады, ол оны жасыруға көп әрекет етпеді. 1936 жылдың қарашасында Свонсон Маршалл Эдна Бестен ажыраспайтынын түсінген соң оны тастап кетті. Олардың «беделсіз ғашық» екенін айтса да, ол оның әдеттегідей икемді мінезі, адамдарды қасақана ренжітуден тартынғаны және кішкентай қызынан айырылғаны үшін кінә сезінуі салдарынан ажырасу талабын қоймайтынына сенді. «Ол ауыр жағдайға бетке баспас үшін әрқашан ішімдікке жүгінетін», – деді ол еске түсіре келе. Эмоциялық ажырасып кеткеніне қарамастан, алты рет үйленген Свонсон өмірінің соңында: «Герберт Маршалл сияқты маған ешқашан осылай сенімді және толыққанды сүйген ешкім болған емес» деп жазды. Олардың қарым-қатынасы басталғалы бірнеше ай өткен соң Маршалл Нью-Йорктегі Эль-Марокко мекемесінде болған жанжалдан кейін БАҚ назарына ілікті. Бір фотограф жұбайлардың бірге тамақтанып отырған суретін түсірді. Маршалл Свонсонның фотографқа ашуланғанын көргенде, Рей кейіннен сол кезде жарияланбаған толықтырулар жасады. Оның айтуынша, Маршалл сценарист Свонсонның декольтесіне көз тіккенін байқағаннан кейін Саундерсті «адам емес жануар» деп атаған. Оқиға туралы жарияланған мақалаларда Маршаллдың протез аяғы туралы жиі айтылды, бұл туралы бұған дейін баспасөзде өте сирек еске алынған.

In the early 1930s, Marshall was commonly rumoured within Hollywood social circles to have had affairs with both his Trouble in Paradise co stars Kay Francis and Miriam Hopkins. In January 1934, Marshall, while still married to Best, began a serious affair with actress Gloria Swanson, who recounted their relationship in her memoirs, Swanson on Swanson (1980). She described Marshall at the time of their first meeting as "a handsome man in his early forties with a gentle face and soft brown eyes", who had "one of the most perfect musical voices I had ever heard". Swanson also wrote that the actor was "sweet beyond belief" and "a nice man", who "utterly charmed" her and her children. He constantly wrote her love notes, and when she was out of town, he sent her romantic telegrams almost hourly. (Many of these personal documents now reside at the University of Texas at Austin's Harry Ransom Center archives, as part of the Gloria Swanson Papers.) Newspapers and film fan magazines widely discussed his affair with Swanson at the time, which he made little attempt to keep secret. In November 1936, Swanson left him once she accepted that he would not divorce Edna Best to marry her. Although insisting they were "madly in love," she believed that he would not demand a divorce because of his typically docile nature, reluctance to deliberately hurt people, and guilt over his separation from his young daughter. "He would always turn to alcohol rather than face a painful scene," she remembered. Despite an emotional parting, near the end of her life Swanson, who was married six times, wrote: "I was never so convincingly and thoroughly loved as I was by Herbert Marshall." A few months into their relationship, Marshall became a subject of media gossip after a confrontation at El Morocco in New York City. A photographer snapped pictures of the couple dining together. When Marshall saw that Swanson was annoyed by the photographer, Wray later added details unreported at the time. According to her, Marshall referred to Saunders as a "bestial bastard" after the screenwriter ogled Swanson's décolletage. Articles about the incident commonly mentioned Marshall's prosthetic leg, which had only very rarely been talked about in the press up to that point.