Кіріспе

Маргарет Драммонд (шамамен 1475 – 1501) – Шотландияның 1-ші лорды Джон Драммондтың қызы және Шотландия королі Джеймс IV-нің сүйіктісі. Оның Леди Маргарет Стюарт есімді қызы болған. Маргарет Драммондтың қазасы туралы әдемі, ұзаққа созылған аңыз көпке дейін айтылып келеді.

Патшамен қарым-қатынасы

Оның патшамен қарым-қатынасының ұзақтығы көп талқыланды. Ол, әрине, 1496-97 жылдары Джеймс IV-нің сүйіктісі болған, және мүмкін, тіпті 1495 жылдан бері де солай болған. Мұрағаттарда оның 1496 жылдың 3 маусымынан бастап Стирлинг қамалында, ал 30 қазаннан 1497 жылдың наурызына дейін Линлитгоу сарайында тұрғаны көрсетілген. Оның болуын, және бәлкім, корольдік үйлердегі тағы бір сүйіктіге жасалған ұқсас келісімді испан елшісі Педро де Аяла байқаған. Аяла кейін Джеймс IV туралы былай деп жазды: "Мен келгенде, ол бір әйелді үлкен салтанатпен сарайда ұстап отырды. Ол оны уақыт-уақыттап көріп тұратын. Кейін ол оны әкесінің үйіне жіберіп, оған үйлендірді. Ол тағы бір әйелмен де солай істеді, ол әйелден оның ұлы дүниеге келді". Патшаның өмірінде көптеген сүйіктілері болған, алайда бұл қарым-қатынас Мэрион Бойд немесе Джанет Кеннедимен болғаннан қысқа болған сияқты. 1496 жылдың жазында Маргарет Драммонд Стирлинг қамалында, Ландидің әйелі, Элизабет Форрестердің қамқорлығында тұрды. Оның жүрегі туысы Роберт Ланди Балгони қамалының иесі және күзетшісі болды. 1496 жылдың 3 маусымында Маргарет бөлмесіне Стирлингте жаңа төсек сатып алынды. Леди Ланди Маргареттің шығындарын басқарды. Джеймс IV Леди Ландимен "таблицалар" ойынын ойнады, ол тақтаның бір түрі. Сол кезде Стирлингке жіберілген дәмдеуіштер мен тәттілер, әдетте, оған арналған болды. Сол уақытта қамал Джон мен Уолтер Мерлиунның жаңа тұрғын үй салу жұмыстары жүрген құрылыс алаңы болды, ол кейін "Корольдің ескі ғимараты" деп аталды. Маргарет Линлитгоуға көшіп, сэр Дэвид Кингхорнның қамқорлығына берілді. Оған Эдинбургтен жаңа киімдер жіберілді. Маргарет Стирлингке қайта оралды, және Леди Ланди оны 11 күн бағып ұстағаны үшін 10 шотланд фунты алды, содан кейін ол 1497 жылдың наурыз айының соңында үйіне қайтты.

Отбасы

Маргарет пен Джеймс IV-тің Маргарет Стюарт есімді қызы болды, ол "Леди Маргарет" деп танылды. Бала кезінде ол Эдинбург қалашығында сэр Патрик Крайтон мен оның әйелі Катрин Тьюрингтің қамқорлығында тұрды, оның күтушілерінің бірі Эллен Мор болды. 1505 жылдың ақпан айында ол Гильям деген дауылпазбен би сабақтарын бастады. Оның киімдері туралы жазбалар бар, оның ішінде 1506 жылдың маусымында қоңыр немесе қызыл қоңыр матадан тігілген, барқытпен шектелінген көйлек, тафтемен астарланған барқыт жеңдері, атлас кірпе немесе юбка, бас киім және мойын орамалы, "крисп" түріндегі шапан мен шашына арналған ленталар болды. Ол бірінші рет Джон Гордонға, Лорд Гордонға, ал екінші рет Иннерпефрейдің сэр Джон Драммондқа үйленді.

Өлім жағдайы

1502 жылы Маргарет Драммонд, оның әпкелері Евфема мен Сибилла Драммонд қамалында тұрып, тамақтан уланғаннан қайтыс болғандығы мәлім. Кенеттен ауырып қайтыс болған тарихи тұлғаға қатысты улану туралы айғақтарға күдікпен қарау қалыпты жағдай, бірақ осы жағдайда үш адам бір тамақтан кейін қысқа мерзім ішінде қайтыс болғандықтан, замандастардың пікірін қабылдаған жөн. Үш әпке Дунблан соборында бірге жерленген, олардың қабірлерін әлі күнге дейін алтарьдың алдында көруге болады. Бұл сол кезде үлкен күдік тудырмады, себебі тамақ гигиенасының талаптары жоғары болмаған, және кездейсоқ тамақтан улану кез келген дәуірде кездесе береді. Оның өлімінен кейін король оның жаны үшін дұға оқытты және олардың қызын күтуді жалғастырды.

Қылмыс теориясы

Маргарет Драммондты ағылшын агенттері немесе шотланд дворяндығындағы ағылшыл жақтастар өлтірді деген болжам бар. Көптеген адамдар Джеймс IV-нің Драммондты жасырын үйленуге жоспарлап немесе бұрыннан үйленгенін айтады, ал оның өлімі корольге Англияның Генрих VII мен Йорк Елизаветасының қызы, ағылшын ханшайымы Маргарет Тюдорға үйленуге мүмкіндік беру немесе оны мәжбүрлеу үшін қажет болды. Дунблан соборындағы оның қабіріндегі (жақында орнатылған) тақташада ол корольмен «жеке үйленген» деп есептелгені және оны ағылшын некесін қолдаған шотланд дворяндары өлтіргені жазылған. Сонымен қатар, ақын Уильям Данбар сипаттаған «Гүлдің және Қызыл гүлдің үйленуі» 100 жылдан кейін Тақтар одағына әкелді, себебі бұл олардың Шотландиядан шыққан ұрпағы Джеймс VI-ға Елизавета I қайтыс болғаннан кейін Англия тағына талап етуге мүмкіндік берді. Егер Джеймс IV Маргарет Тюдордың орнына Маргарет Драммондқа үйленген болса, онда Тақтар одағы болмаған болар еді және Шотландия тәуелсіз ел болып қалуы мүмкін еді. Бұл идея көптеген тарихи романдар мен танымал тарихтарда кеңінен талқыланған. Дегенмен, шын тарихшылар бұл теорияға күмәнмен қарайды. Оның өлімі, бұл кезде көптеген адамдардың өліміне себеп болатын тамақтан уланудан болуы мүмкін. Джеймс IV-ті Маргарет Тюдорға үйленуге мәжбүрлеу қажет болды деген пікір күмәнді. Шотландия Англиядан әлсіз және кедей ел болғандықтан, Стьюарттар үшін бейбітшілік өте маңызды болды. Маргарет Драммонд 1501 жылы қайтыс болғанға дейін некеге қатысты келіссөздер жүргізіліп келді. 1497 жылғы Корнуолл көтерілісінен кейін Генрих VII Солтүстік шекарадағы бейбітшілікті сақтау үшін Джеймс IV-пен одақтасуға тырысты.