15 ғасырдағы Дания ханшайымы, Шотландия королевасы Маргарет

Кіріспе

15 ғасырдағы Дания ханшайымы; Шотландия королевасы

Данияның Маргарет (23 маусым 1456 – 14 шілде 1486) 1469 жылдан 1486 жылға дейін Шотландия королевасы болды, король Джеймс III-ке үйлену арқылы. Ол Дания, Норвегия және Швеция королі Кристиан I мен Бранденбургтың Доротеясының қызы еді.

Өмір

Маргарет Данияда Дания, Норвегия және Швеция королі Кристиан I мен королева Доротеяның отбасында дүниеге келді. Оның өсіп-жеткені туралы көп мәлімет жоқ. Төрт жасында шотланд принці Джеймсқа үйлену туралы әңгімелер тарады. 1468 жылы Маргарет Шотландияның Джеймсіне үйленуге келісім берді, бұл Шотландияның Данияға Гебрид аралдары мен Мэн аралы үшін төлеген салық бойынша туындаған дауды тоқтату мақсатында жасалды. Бұл неке Франция королі Карл VII-нің ұсынысымен ұйымдастырылды. 1469 жылдың шілдесінде, 13 жасында ол Холируд аббаттығында Джеймс III-ке тұрмысқа шықты. Олардың некесі Шотландияның барлық қарызын жойды. Королева Маргарет шотланд заңдарына сәйкес, ең жоғары мүлік бөлігін алды – оның неке шарты бойынша патшалық кірістердің үштен бірі, сонымен қатар Линлитгоу сарайы мен Дун қамалы да берілді. Ол киім мен зергерлік бұйымдарға қызығушылық танытты және әрқашан сол заманғы соңғы сәндермен киінгенімен белгілі болды. 1473 жылы ұлы Джеймс дүниеге келгеннен кейін, ол Уитхорнға қажылық сапар жасап, содан кейін корольге Фолкленд сарайында қосылды. Ол ұлы Джеймске дания тілін үйреткен болуы мүмкін. Маргарет Шотландияда халыққа жақын патшайым болды және әдемі, мейірімді және есті деп сипатталды. Маргарет пен Джеймс III арасындағы қарым-қатынас бақытты болған жоқ. Ол күйеуіне онша жақсы қарамаған және оның монарх ретіндегі мәртебесіне құрмет көрсеткенімен, тек бала туу үшін оған жақын болған. Оның ұлы Маргареттің саяси фракциялардың бірінің жетекшісі, Джон Рамзи, 1-ші лорд Ботуэлл улап өлтіргенін айтады. Оның жеке бөлмесі мен гардеробының қызметкерлері – Эндрю Балфур, Колдуэлл және Сандрис Вардроп (Гардеробтың Сандерсі) Эдинбургтегі саудагерлер мен дүкен иелерінен, соның ішінде Изобель Уильямсон, Томас Яре және Сэнди Тьюрингтен маталар мен терілер сатып алды. Оның аяқ киімдерін "соутер" деп аталған Худ жасады. Стирлингтегі тері сатушы қолғаптар жасады. 1473 және 1474 жылдары жасалған киімдерге көк барқыттан және қызыл атластан жасалған көйлектер, плащтар, жасыл дамаскиден жасалған киіз, атқа мінуге арналған көйлек, ермектің ішінен атласпен тігілген "асқазан", "бас киімдер" (шаш торлары), "түрреттер" (жамылғылар), барқытпен жиектелген жағалар мен мойын орамалдары кірді. Сондай-ақ, оның жеке бөлмесіндегі алты қызға да көйлектер сатып алынды. Оның ішкі киімдерінің арасында алтын және қызыл матадан жасалған белбеулер де болды. Маргареттің зергерлік бұйымдарының ішінде алтынмен әшекейленген әсем тізбектер мен сәлемдемелер, қалцедоннан жасалған мойын орамалы, оның ішінде мүскі иісі бар құты, інжу-маржаннан жасалған "фрет" (шаш тор), аққу мойындығы, тоғыз асыл тас салынған кішкентай қалта және лаванда қалтасы болды. Ол удан қорғану үшін қолданылатын акула тісінен жасалған "жылан тілі" мен алтынға орнатылған бір мүйізді мүйіздің бөлігін де сақтады, бұл тамақты сынау үшін пайдаланылған болуы мүмкін. Оның қолында "падокс тасы" бар сақина, сондай-ақ уға қарсы дәрі ретінде бағаланған бақа тасы болды. Ол алтын жапырақтарды жабыстыруға арналған кітапты, қызыл түсті кереует перделерін және қарағайлар мен бір мүйізді бұзаулармен кестеленген жамылғыны да иеленді. Оның "М" әрпінен жасалған, алмазбен әшекейленген және үлкен інжу-маржанмен безендірілген салтанатты медальоны болды.

Margaret was born in Denmark to King Christian I and Queen Dorothea of Denmark, Norway and Sweden. Not much is known about her upbringing. By the time she was four years old there were talks about her marriage to the Scottish Prince James. In 1468 Margaret was betrothed to James of Scotland as a means to stop a feud regarding the debt Scotland owed Denmark over the taxation of the Hebrides and Isle of Man. The marriage was arranged on the recommendation of king Charles VII of France. In July 1469, at the age of 13 she married James III at Holyrood Abbey. Upon their marriage all of the Scottish debt was cancelled. Queen Margaret was given the largest jointure allowed by Scottish law in her marriage settlement – one third of the royal revenues, together with Linlithgow Palace and Doune Castle. She was interested in clothes and jewellery, and known for always being dressed in the latest fashions of the time. Following the birth of her son James, in 1473 she went on a pilgrimage to Whithorn and then rejoined the king at Falkland Palace. She may have taught her son James to speak Danish. She became a popular queen in Scotland and was described as beautiful, gentle, and sensible. The relationship between Margaret and James III was not described as a happy one. Reportedly, she was not very fond of her husband and had sexual intercourse with him only for procreation, though she did respect his position as a monarch. A story told by her son claims that Margaret was killed by poison given to her by John Ramsay, 1st Lord Bothwell, leader of one of the political factions. Fabrics and fur were bought by her chamber and wardrobe servants, Andrew Balfour, Caldwell, and Sandris Wardrop (Sanders of the Wardrobe), from merchants and shopkeepers in Edinburgh including Isobel Williamson, Thomas Yare, and Sandy Turing. Shoes were made by Hud, described as a "souter". A skinner in Stirling made leather gloves. Garments made in 1473 and 1474 include gowns of blue velvet and red satin, cloaks, a kirtle of green damask, a riding gown, "stomaks" made of satin lined with ermine, "bonnets of tire", "turrets" (veils), tippets and collars of velvet trimmed with fur. Gowns were also bought for the six gentlewomen of her chamber. An inventory of a chest or "kist" and a coffer called a "gardeviant" from Stirling Castle containing some of the jewels of Margaret of Denmark was made in 1488 following the battle of Sauchieburn. The contents included belts of cloth of gold and crimson fabric with gold fittings. There were rosaries and gold chains, a collar of chalcedony with a pendant including a container of musk perfume, a pearl "fret" (a hair net), a swan collar, a small bag with nine unset precious stones, and a bag of lavender. There was a serpent tongue (a fossilized shark's tooth thought to be a safeguard against poison) and a piece of a unicorn horn set in gold, probably used to assay food at meals. She also owned a ring set with a "paddock stone", a toadstone also valued as an antidote to poison. There was a book of gold leaf for gilding, and purple bed curtains and a counterpane embroidered with thistles and unicorns. She had a pendant fashioned as her initial "M" set in diamonds with a great pearl.