Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Букингемшир және Гертфордширдегі өзен, Англия.
River in Buckinghamshire and Hertfordshire, England
Шахмат өзені – Чилтерн тауларында Чешамның жанынан басталып, Букингемшир және Гертфордшир арқылы 18 шақырым (11 миль) қашықтыққа ағып, Рикмансвортта Кольн өзенімен қосылады. Шахмат, Кольн және Гаде өзендері Үш өзен ауданының атына ие болуына себепкер болды.
The River Chess is a chalk stream that rises near Chesham in the Chiltern Hills, and flows for 11 mile (18 km) through Buckinghamshire and Hertfordshire to its confluence with the River Colne in Rickmansworth. The Chess, along with the Colne and Gade, gives rise to the name of the district of Three Rivers.
Этимология
Атау Чешем қаласынан кері жасалу арқылы пайда болды.
The name arose by back formation from the town of Chesham.
Өзен ағысы
Шахмат өзенінің құламасы бар, ал ұзындығы 18 шақырымды (11 миль) құрайды. Оны Чилтерн тауларының борлы сулы қабаттарында сақталған жер асты суларымен толықтырады және ол үш бұлақтан бастау алады: Вейл бұлағы, Бьюри тоғайы және Чешамның солтүстігіндегі Педнорға жақын Миссенден жолының бойында. Өзен қаланың астындағы құбырлар арқылы ағып, содан соң Уотерсайд арқылы оңтүстік-шығысқа қарай ағып өтеді. Өзен Латимер үйінің жанындағы Капабилити Браун салған саябақтың астынан және Латимер ауылына жақын 1-ші ғасырға жататын римдік вилланың орнынан өтеді; Ченистің солтүстігінде; Фрогмордағы жақсартылмаған су шалғындары мен Сарраттың батысындағы Саррат түбіндегі сулы шөптер арқылы ағады. Шахмат өзені Соулсбридж-Лейн арқылы М25 тас жолының астынан өтеді, содан кейін Лудвотер жеке тұрғын үйлер ауданынан өтеді, оның аты осы жерде тарихи түрде өзенмен байланысты болған. Бұл жерден төмен өзен 18-19 ғасырларда қағаз өндіру үшін қуат пен сумен қамтамасыз еткен бірнеше қолданыстан шыққан су диірмендерінен өтеді. Рикмансвортта ол қаланың шығысынан Колн өзеніне қосылады. Өзен жағалауларының көп бөлігі қоғамдық қолжетімділікке ие емес, тек өзеннің шағын бөліктеріне ғана қол жеткізуге болады. Оның тек төменгі ағысында ғана жүзуге болады.
The River Chess fall is , and its length is 11 mile (18 km). It is fed by groundwater held in the chalk aquifer of the Chiltern Hills and rises from three springs which surface as Vale brook, from Bury Pond, and alongside the Missenden Road near Pednor just to the north of Chesham. It flows within culverts beneath the town before flowing in a southeasterly direction through Waterside. The river flows below parkland landscaped by Capability Brown at Latimer House and the site of a 1st Century Roman villa close to the village of Latimer; to the north of Chenies; through unimproved water meadows at Frogmore and the watercress beds at Sarratt Bottom to the west of Sarratt. The Chess flows under the M25 motorway at Solesbridge Lane, before passing through the private housing estate of Loudwater, whose name was historically associated with the river at this point. Below this the river passes several disused water mills which supplied power and water for paper manufacture during the 18th and 19th Centuries. At Rickmansworth it joins the River Colne to the east of the town. The river banks are mostly not public rights of way, and only small stretches of the river are accessible. It is navigable only in its lower reaches.
Құрғақшылық
Өзен 2004-2006 жылдар аралығында және 2011-2012 жылдары шамамен екі жыл бойы судың күрт жетіспеушілігінен зардап шекті. Бұл, ұзақ мерзімді орташадан төмен жауын-шашынның салдарынан болды. Қысқы жауын-шашын жер асты суларын қайта толықтыру үшін ерекше маңызды. Дегенмен, 2012 жылдың сәуір және маусым айларындағы ең көп жауын-шашын, жер асты сулары деңгейі әдетте төмендейтін кезде, олардың біртіндеп көтерілуіне жағдай жасады. Осының нәтижесінде, 2012 жылдың шілдесіне қарай Чесс өзенінде жақсару белгілері байқалды. 2005 жылғы өзеннің құрғауы кезінде жергілікті жұртшылық Нэстле компаниясының Powwow Water бөтелкеге құю үшін суды тым көп мөлшерде алуының маңызды себеп болғанын айтты. Расында, су алу тоқтатылып, өзен біршама қалпына келгеннен кейін, өзен төсегі тым көп өсімдіктермен жабылды. 2012 жылы еріктілер көптеген өсімдіктерді алып тастағанша, өзеннің толыққанды қалпына келуі қиын болды. 2005 жылы кеңесші Джастин Фулфорд лицензияны кеңейтуге қарсы күресті, себебі ол жергілікті ортаға зиян келтіретінін мәлімдеді.
The river suffered from a severe lack of water for approximately two years between 2004 and 2006 and again in 2011 and 2012. Well below average rainfall over long periods was a contributory factor. Winter rainfall is particularly important for replenishing ground water. However, the exceptional rainfall in April and June 2012 allowed the ground water to slowly rise at a time of the year when ground water levels usually start to fall. Consequently, levels in the river Chess were showing signs of improvement by July 2012. Local speculation during the river drought of 2005 was that over extraction for bottling, by Nestlé's Powwow Water was a significant contributing factor. Indeed after extraction had stopped, and the river recovered somewhat, the bed was now so overgrown it was a struggle for the river to fully recover until much of the growth was removed by volunteers in 2012. In 2005 Councillor Justine Fulford campaigned to prevent the extension of the licence on the grounds that it was damaging to the local environment.
Жабайы табиғат
Шахмат алқабы Чилтерн таулы ерекше табиғи сұлулық аймағының (AONB) бір бөлігін қамтиды, онда сазды өзендерге және Чилтерн төбелеріне тән жабайы табиғат мекендейді. Ол үкіметтің Ұлыбританияның биологиялық әртүрлілік сақтау жоспарында тізілген бірнеше маңызды түрлерді қолдайды. Су құсқыры сияқты сүтқоректілер, жасыл құс, сұр балық, сұр қасқыр, кішкентай құс, көкбаяу, үнсіз қарға, еуропалық тасқұрт, су рельсі және балықшыл құс сияқты құстар, сондай-ақ су құсқыры, қызғылт түсті болат, қымыз, су мені ұмытпаңыз және бұтақты қамыс сияқты флора өседі. Тұщы су балықтарының ішінде қоңыр форель, көк балық және бұқа балық кездеседі. Балық популяциясын қолдау үшін омыртқасыздар мен жәндіктердің, оның ішінде май құсқышының да түрлерінің көп болуына байланысты. Қоршаған орта агенттігі норктарды жоюды және ортаны жақсартуды біріктіріп, осы құлдырауды тоқтатуға тырысады. 2005 жылы жүргізілген зерттеулер су құсқырының саны 2001 жылғы деңгейдің 18%-ына дейін қалпына келгенін көрсетті. Алайда, жергілікті ақ тырнақты рактердің жағдайы одан да қиын, себебі олар американдық сигнал рагінің зиянына ұшырады. Бұрын аквакультура саласы үшін импортталған сигнал рагі, форель шаруашылықтарына әртараптандыру және жаңа нарықтарды пайдалану мүмкіндігі ретінде қарастырылды. Бірақ, олардың қашқындық қабілетіне байланысты, сигнал рагі жақын маңдағы өзен жүйелеріне таралып, Ұлыбританияның оңтүстік өзендерінің көп бөлігіне тарады. Сигнал рагі рак ауруын таратады, оған олар төзімді, бірақ жергілікті ақ тырнақты рактер төзе алмайды. Нәтижесінде, Ұлыбритания өзендерінен жергілікті рактер бірте-бірте жойылды. Шахмат өзенінде ақ тырнақты рактер 1990 жылдардың ортасынан бері кездеспейді. Шахмат өзенінде жапон түйеқұрты, Гималай балсамы және апельсин балсамы сияқты бірнеше инвазивті шетелдік өсімдік түрлері де өседі. Бірақ, барлық импорттың салдары осылайша ауыр болмайды. Балық шаруашылықтарынан және форель балық аулаудан қашып келген тағы бір түр – аяз көк форель, ол 20 ғасырдың басында Шахмат өзеніне енгізілген деп есептеледі. Одан бері олар Ұлыбританияда өзін-өзі қамтамасыз ететін сирек популяциялардың бірін құрды. Шахмат өзенінің ағысының бір бөлігі Чешам ағынды суларын тазарту станциясынан тазартылған ағынды сулардың нәтижесінде пайда болады, бұл құрғақ жағдайда маңызды рөл атқарады. Ауа райы нашарлаған кезде станцияда су тасып, тазартылмаған ағынды сулар өзенге құйылады. 2014 жылы 5 айға созылған су тасқыны өзен сапасына елеулі зиян келтірді. Станцияға келіп түсетін су ағынының артуын шешу үшін жаңарту жұмыстары аяқталды.
The Chess Valley is partly within the Chiltern Hills Area of Outstanding Natural Beauty (AONB), with wildlife characteristic of chalk streams and chiltern hills. It supports several key species listed in the Government's UK Biodiversity Action Plan. Mammals such as the water vole, birds including the green sandpiper, grey heron, grey wagtail, little egret, osprey, mute swan, European stonechat, water rail and kingfisher, flora such as water crowfoot, purple loosestrife, hemp agrimony, water forget me not and branched bur reed. Freshwater fish, found include specifically the brown trout, grayling and bullhead. To support the fish population there is a rich diversity of both invertebrates and of insects, including the mayfly. and the Environment Agency, combining mink control with habitat improvement to try to halt this decline. In 2005 a survey found that the water vole population had recovered to 18% of its 2001 levels. A less positive story is that of the native white clawed crayfish, which has suffered at the hands of another American import, the signal crayfish. Originally imported by the aquaculture industry, the signal crayfish was seen as a way for trout farms to diversify and exploit new markets. However, due to their expert, escapologist nature, signal crayfish soon escaped into surrounding river systems and quickly spread throughout the majority of the UK's southern river system. Signal crayfish have carried crayfish plague, to which they are resistant, but the native white clawed crayfish is not. The result has been the gradual eradication of native crayfish from the UK's rivers. In the case of the Chess, white clawed crayfish have been extinct since the mid 1990s. The Chess is also home to a number of invasive alien plant species including Japanese knotweed, Himalayan balsam and Orange balsam. Not all imports have quite such a catastrophic effect. Another escapee into the Chess from fish farms and trout fisheries is the rainbow trout, thought to have been introduced to the Chess in the early 20th century. They have since gone on to establish one of a handful of self sustaining populations in the UK. Some of the flow of the Chess results from the outflow of treated sewage from Chesham Sewage Treatment Works, which is material during dry conditions. During heavy rainfall, overflow at the works results in untreated sewage being released to the river. In 2014, a release persisting 5 months occurred, with substantial effects on river quality. Upgrade works to address the increased flow into the works have subsequently been completed.
Шахмат құрмасы
Тарихи тұрғыдан алғанда, Чесс өзенінің таза, әкқұмды суы және құнарлы жері су құрттарын өсіруге өте қолайлы болды. Виктория дәуірінде Чейшем мен Рикмансвортта өркендеген бұл өндіріс Лондон қаласын жаңа салынған Метрополитен теміржолы арқылы қамтамасыз етті. Бүгінде су құрттары өсірілетін жалғыз орын – Сарраттағы Мур-Лейн. Ал қазір шаруашылық өз жұмысын жалғастыру үшін жер асты суларын пайдаланады.
Historically, the clear chalk stream water of the River Chess, together with the fertile land, was ideal for growing watercress, and this industry which flourished in both Chesham and Rickmansworth in the Victorian era supplied London, being transported on the newly constructed Metropolitan Railway. Today the only working watercress beds are at Moor Lane, Sarratt. and to continue operation the farm now uses well water.
Шахмат аңғарының серуендеуі
Шахмат алқабы жолы шамамен 10 миль (16 км) ұзындықты құрайды және Чешем, Чорливуд және Рикмансворт метрополитен желісі станцияларымен байланысады, бұл келушілерге жолдың бір бөлігін немесе толығымен жүріп өтуге мүмкіндік береді. Жолды екі бағытта да жүруге болады және оның бағыты нақты көрсетілген. Жолдың көп бөлігі жаяу жүргіншілерге арналған қоғамдық жолдардан өтеді, бірақ жолдарда қысқа бөлімдер де кездеседі.
The Chess Valley Walk is approximately 10 mile (16 km) long and links with the Metropolitan line stations of Chesham, Chorleywood and Rickmansworth, giving visitors the chance to walk either part or the entire route. The route can be followed in either direction and is clearly way marked. Most of the route is on public footpaths, but there are short sections on roads.