Кіріспе

Аргентиналық футболшы

Ариэль Арнальдо Ортега (4 наурыз 1974 жылы туған) – Аргентинаның бұрынғы кәсіби футболшысы, шабуылдаушы жартылай қорғаушы. Оның лақап аты "Эль Буррито" ("Кішкентай есек"), сондықтан оны "Буррито Ортега" деп атайды. Ариэль Ортега алғаш рет 1991 жылғы 14 желтоқсанда "Ривер Плейт" клубында ойнады және 1996 жылға дейін, содан кейін 2000–02, 2006–08 және 2009–11 жылдары қайта оралды. Ортега сонымен қатар испандық "Валенсия", түрік "Фенербахче" және итальяндық "Парма" мен "Сампдория" клубтарында да ойнады. Аргентина құрамасының бұрынғы ойыншысы Ортега өз елі үшін 1994, 1998 және 2002 жылғы әлем чемпионаттарында өнер көрсетті. Ол сондай-ақ 1996 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында күміс жүлде жеңіп алған команда құрамында болды. 1998 жылы Интертото кубогында KRC Harelbeke командасына қарсы ойнады.

Аргентинада басталған

Ол өзінің кәсіби футбол карьерасын 1991 жылы Аргентинаның "Ривер Плейт" клубында бастады. Ол клуб сапында 1991, 1993, 1994 және 1996 жылдары Primera División жеңімпазы, ал 1996 жылы Copa Libertadores кубогын жеңіп алды. 1996 жылы "Ювентусқа" қарсы өткен "Интерконтинентальды кубок" финалында жеңіліске ұшырады.

Еуропа

Ортега 1996 жылы Аргентинадан кетіп қалды. Ол «Валенсия» сапында бір жарым маусым ойнағаннан кейін 1998 жылы «Сампдориямен» 23 миллиард итальян лирасына (8 миллион фунт стерлинг) келісімшарт жасасты, Хуан Себастьян Веронды алмастырды. Клуб «Серия B»-ға түскеннен кейін Ортега «Парма АС» клубына қосылды, ұлттық құрамадағы және бұрынғы клубтық әріптесі Эрнан Креспопен қайта қауышты, Веронды тағы да алмастырды, ол «Лациоға» кеткен еді. «Парма» «Сампдорияға» 28 миллиард лира (9,4 миллион фунт стерлинг) төледі. Бірақ келесі маусымда ол Аргентинаға «Ривер Плейт» клубымен оралды, Креспоның 12 миллиард лиралық трансферлік ақысын төлеу үшін. (Лациоға төленген трансферлік ақының 10%) Клаудио Хусаин да клубқа қосылды. «Ривер Плейт» Ортеганың тіркеу құқығының 50% -ын 5,5 миллион долларға сатып алды. Ал «Парма АС» Италия үкіметіне ұсынған жылдық есебінде Ортега 11 миллиард лираға сатылғандығы көрсетілді.

Фенербахче және тыйым салу

2002 жылдың мамыр айында «Фенербахче» Ортеганы «Ривер Плейттен» 7,5 миллион АҚШ долларына (оның ішінде 2,5 миллион АҚШ доллары «Пармаға» төленді) сатып алды. «Фенербахче» сонымен қатар оның суреттерін пайдалану құқығын тағы 1,5 миллион АҚШ долларына иеленді. Ортега 4 жылдық келісімшартқа қол қойды. Ол команданың маңызды ойыншыларының бірі болды, 14 матчта 5 гол соқты. 2003 жылдың сәуірінде «Фенербахче» ФИФА-ға шағымдануға мәжбүр болды, себебі Ортега 2003 жылдың 12 ақпанынан бері халықаралық шақырудан оралмады. Ол алкоголизмге қарсы емделуді бастағанға дейін қайта оралмады. 2007 жылдың қаңтар айында «Ривердің» Мар-дель-Платадағы маусым алдындағы дайындығы барысында, және ол керемет ойыннан кейін бір күн өткен соң, ол тағы бір алкогольдік жағдаймен баршаны таң қалдырды. Содан кейін «Ривер Плейт» дәрігерлері жаттықтырушыға Ортеганың Буэнос-Айреске қайтып, емделуін жалғастыруын ұсынды. Кейін жаттықтырушы Даниэль Пассарелла Ортеганы қайта шақырды, ол қайта оралуға дайын екенін мәлімдеді. 2007 жылдың 15 наурызында «Либертадорес» кубогының 2007 жылғы матчында «ЛДУ Китоға» қарсы ойында Ортега «Ривердің» қосалқы құрамында болды, бірақ ойнау мүмкіндігіне ие болмады. Алайда, үш күннен кейін, лига матчында «Куилмеске» қарсы екінші таймда алаңға шығып, қарсыластың қорғанысын бұзуға көмектесті, есеп 0:0 болған кезде. Ортега 93-ші минутта қолымен гол соғып, «Риверге» жеңіс сыйлады. Диего Симеоне «Ривердің» бас жаттықтырушысы болғаннан кейін, Ортеганың қорғауы азайды деген қауесет тарады. Ол «Клаусура 2008» титулын жеңген команданың маңызды бөлігі болғанына қарамастан, Симеоне оны келесі маусымға қоспады, себебі Ортега бірнеше рет жаттығуға келмеген және алкоголизмге байланысты жағдайлар болған. Аргентина нарығының қысқы терезесіндегі дау-дамайлардан кейін, ол «Насьональ B» лигасының «Индепендьенте Ривадавия» клубына жалға берілді, онда бір жылдық келісімшартқа қол қойылды. Келісімшарттың бір шарты – аптасына екі рет Чилидегі алкоголизмге қарсы емдеу орталығына бару. 2009 жылдың 1 мамырында «Индепендьенте» басшылығы оны босатып жіберді. Клуб оның келісімшартын мерзімінен бұрын тоқтатуға шешім қабылдады. Ортега «Ривер Плейттен» жалға алынған еді. «Ривер Плейтке» қайтып келген алғашқы ойынында, 25 шілде 2009 жылы, ол Канаданың Эдмонтон қаласында Англияның «Эвертон» клубына қарсы өткен ойында керемет соққымен гол соғып, «Риверге» 1:0 есебімен жеңіс сыйлады. 2009 жылғы «Апертурада» Ортега «Чакарита Жуниорсқа» қарсы керемет гол соқты, нәтижесінде «Ривер Плейт» 4:3 есебімен жеңіске жетті. Турнирдің соңында ол «Эстудиантеске» қарсы соңғы минутта теңестіру голын соқты. 2010 жылғы «Клаусурада» Ортега «Ривердің» алғашқы екі матчына қатысты, бірақ тағы да алкогольдік рецидивке ұшырап, келесі он ойынды өткізіп алды. 13-ші турда «Ньюэллс Олд Бойзға» қарсы қайта оралды. 2011 жылы ол «Дефенсорес де Бельграноға» жалға берілді. 2012 жылдың 8 сәуірінде «Fox Sports Argentina» журналисі Хуан Хосе Бускалия Ортеганың 2012 жылдың маусым айында Чилидің «Унион Сан-Фелипе» клубына қосылатынын растады.

Халықаралық мансап

1994 жылғы әлем чемпионатына қосылды. Оның негізгі құрамдағы дебюті 1994 жылғы 3 шілдеде Аргентинаның Румыниядан жеңіліп, турнирден шығуымен болды. Сондай-ақ, ол 1995 жылы Аргентина құрамасымен Король Фахд кубогының финалына жетті және 1996 жылы Атлантада өткен Олимпиада ойындарында күміс жүлде жеңіп алды. Ортегаға 1998 жылғы ФИФА әлем чемпионатында #10 нөмірі берілді, онда ол команданың ойыншысын алмастырушы рөлін атқаруы күтілді, және бұл оның жұлдыз ретінде алғашқы әлем чемпионаты болды. Турнирдің басында жақсы ойын көрсеткеніне қарамастан, ол турнирдің үздік ойыншысы деп есептелді. Бірақ Ортега Голландияға қарсы ширек финалда алаңнан қуылды. Ол голландиялық қақпашы Эдвин ван дер Сарды басымен ұрып, пенальти алаңында құлағаннан кейін оған қарсы шыққанда екінші сары карточка алды, ал бірінші сары карточкасын осы құлау үшін алған болатын. Ортега алаңнан қуылғаннан кейін көп ұзамай Деннис Бергкамп жеңіс голын соқты, есеп 2–1 болды, Аргентина турнирден шығарылды. Ортега 2002 жылғы әлем чемпионатының құрамында да болды. Швецияға қарсы соңғы матчта ол пенальти соққысын мүлтіді, бірақ Гернан Креспо оны голға айналдырды, дегенмен нәтиже Аргентинаның топтан шыға алмауына әкеп соқты. 2009 жылдың 24 қыркүйегінде ол Аргентина ұлттық құрамасына қайта шақырылды, бірақ Аргентина чемпионатында алған жарақатынан кейін Ганаға қарсы жолдастық ойынды өткізіп қалды. 2010 жылдың сәуірінде, Аргентина құрамасында дебют жасағанына 17 жыл өткен соң, Ортега тағы шақырылды, бұл жолы Гаитиге қарсы. Диего Марадонаның құрамасындағы барлық ойыншылар Аргентинаның бірінші лигасынан шақырылған. Ол 5 мамырда негізгі құрамда ойнады.

Ойын стилі

Өте шығармашылық ойыншы және тамаша техникалық қабілетке ие Ортега жылдамдығымен, шағылысу қабілетімен, допты жүргізуімен, сондай-ақ тоқсан соққыларын орындау шеберлігімен, доппен түрлі тәсілдер қолдануымен, епті дене қимылдарымен және жоғарыдан соққылармен кеңінен танымал болды. Ол өзінің қарыштама кезеңінде әлемдегі ең үздік допты жүргізушілердің бірі саналды. Көбінесе шабуылдаушы жартылай қорғаушы ретінде ойнаған Ортега, көру қабілеті мен пас беру шеберлігінің арқасында тиімді ойын жасаушы болды, бұл оған жастық шағында Марадонамен салыстырылуына себеп болды. Өзінің шеберлігімен қатар, Ортега мінезімен де белгілі болды және мансабы бойында өзінің мүмкіндіктерін толыққанды пайдаланбағаны үшін сындарға ұшырады.

Клуб

+ Клубтар, маусымдар және жарыстар бойынша ойындар мен голдарКлубМаусымЛигаҰлттық кубокКонтинентальБасқаЖалпыДивизионОйындарГолдарОйындарГолдарОйындарГолдарОйындарГолдарОйындарГолдарRiver Plate1991–92Primera División141–––1411992–93275–71–3461993–942947340–4081994–95257–81–3381995–96237–223–45101996–97166–30–196Жалпы1343073445–18539Valencia1996–97La Liga127–––1271997–98Süper Lig145–60–205Newell's Old Boys2004–05Primera División245—––2452005–06296—70–366Жалпы5311—70–6011River Plate2006–07Primera División184—30–2142007–08264—92–356Independiente Rivadavia (солтүстік)2008–09Primera B Nacional254—––254River Plate2009–10Primera División223—20–2432010–11161—–—161Жалпы8212—142–9614All Boys (солтүстік)2010–11Primera División120—––120Def. Belgrano (солтүстік)2011–12Primera B Metropolitana27410––284Жалпы саны4801091641001210597126