Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Итальяндық кастрат (1710-1783)
осы тегі бар басқалар
Italian castrato (1710 1783)
others with this surname
Гаэтано Майорано (12 сәуір 1710 – 31 қаңтар 1783) – итальяндық кастрат және опера әншісі, Каффарелли сахналық атымен танымал болған. Фаринелли сияқты, Каффарелли де Никола Порпораның шәкірті болды.
Gaetano Majorano (12 April 1710 – 31 January 1783) was an Italian castrato and opera singer, who performed under the stage name Caffarelli. Like Farinelli, Caffarelli was a student of Nicola Porpora.
Ерте өмір және тәрбие
Каффарелли Вито Майорано мен Анна Форнелланың ұлы, Гаэтано Кармин Франческо Паоло Майорано Битонто қаласында дүниеге келді. Оның ерте өмірі туралы мәліметтер нақты емес. Оның сахналық аты – Каффарелли, бала кезінде оған музыка сабақтарын берген Каффаро деген ұстазының есімінен алынған деседі, ал кейбіреулер оны меценат Доменико Каффародан алғанын айтады. Оның өзінің кастрациялануын қалағанына куәліктер бар. Он жасында әжесіне тиесілі екі жүзімдіктің кірісі оған, заңды құжат бойынша, грамматиканы және, әсіресе, музыканы оқу үшін берілді: «Ол оған зор бейімділік танытты, өзін кастрациялап, евнух болуды қалады». Ол Никола Порпораның шәкірті болды. Аңыз бойынша, Порпора жас Каффареллиді алты жыл бойы бір ғана жаттығудан жұмыс істетіп, соңында былай деді: «Кетің, ұлым: Мен сені одан әрі үйрете алмаймын. Сен Еуропадағы ең ұлы әншісің».
Caffarelli was born Gaetano Carmine Francesco Paolo Majorano to Vito Majorano and Anna Fornella in Bitonto. His early life is uncertain. His stage name, Caffarelli, is said to be taken from an early teacher Caffaro who taught him music in childhood, others say it was taken from a patron, Domenico Caffaro. There is evidence that he personally desired to be castrated. When aged ten, he was given the income from two vineyards owned by his grandmother, according to the legal document, so that he could study grammar and, especially, music: "to which he is said to have a great inclination, desiring to have himself castrated and become a eunuch". He became the pupil of Nicola Porpora. According to legend, Porpora kept the young Caffarelli working from one sheet of exercises for six years, and then eventually declared: "Go, my son: I have no more to teach you. You are the greatest singer in Europe".
Мансап
1726 жылы карнавалда 15 жасында ол Римде алғаш рет Доменико Сарроның «Вальдемаро» операсында үшінші әйел рөлін орындап, «Каффареллино» сахналық атымен таныстырылды. Оның даңқы 1730 жылдары Италия бойынша жылдам тарады, ол Венецияда, Туринде, Миланда, Флоренцияда өнер көрсетті, содан кейін Йоханн Адольф Хассенің «Кайо Фабрицио» операсындағы үлкен табысы үшін Римге оралды. Лондондағы уақыты аса сәтті болмады, себебі Фаринелли туралы естелік әлі де күшті болды, бірақ 1737–38 маусымда Король театрында Джованни Баттиста Пескеттидің «Арсацио» пастичиосы мен Гендельдің «Фарамондо» операларында рольдер ойнады, сонымен қатар Гендельдің «Серсе» операсының атақты «Ombra mai fù» ариясын орындады. Кейінірек ол Мадридте (1739), Венада (1749), Версальде (1753) және Лиссабонда (1755) жұмыс істеді. Франциядағы карьерасы, оны Людовик XV шақырған болатын, дуэльде ақынды ауыр жарақаттағаннан кейін күрт тоқтатылды, ол бір жылдан соң ұятпен кетіп қалды. 1734 жылы әнші Неапольдің патшалық капелласында қызметке кірді, ал келесі жиырма жыл бойы ол жиі Сан-Карло театрында өнер көрсетті. Неапольде ол Перголези, Порпора, Хассе және Леонардо Винчи үшін ән шырқады, тіпті Глюктің «Ла Клеменца ди Тито» операсында басты рөлді ойнады. 1756 жылдан кейін ол аз ғана ән шырқады, бірақ 1770 жылы Чарльз Берни оны естіп, оның «өнер шеберлігі мен әдемілігіне» жоғары баға берді. Әрқашан патшалық отбасылардың сүйіктісі және үлкен гонорар алатын бірінші санаттағы кастрат болған Каффарелли көп байлық жинады және өзіне Неаполь мен Калабрияда герцогтық пен әсерлі иеліктерді сатып ала алды. Ол салған сарайына «Amphion Thebas, ego domum» («Амфион Фива қаласын салған, мен бұл үйді») деген жазу қосты. Бірақ, ол жергіліктілердің әзіл-қалжыңдарына тап болды, себебі біреулер осы жазуға «ille cum, tu sine» («олмен, сенсіз») деп мазақтап қосты.
In Carnival 1726, aged 15, he made his debut at Rome in Domenico Sarro's Valdemaro, singing the third female role, and listed with the stage name “Caffarellino.” His fame spread rapidly throughout Italy during the 1730s, with performances at Venice, Turin, Milan, Florence, before returning to Rome for a great success in Johann Adolf Hasse's Cajo Fabricio. His time in London was not particularly successful, public memory of Farinelli being too strong, but at the King's Theatre during the 1737–38 season he created roles in Giovanni Battista Pescetti's pasticcio Arsace and Handel's Faramondo, in addition to the title role in Handel's Serse, singing the famous aria "Ombra mai fù". In later years he worked at Madrid (1739), Vienna (1749), Versailles (1753), and Lisbon (1755). His career in France, to which he had been invited by Louis XV, was suddenly cut short after he badly wounded a poet during a duel, and he left in disgrace after only one year. In 1734 the singer had taken up a post at the royal chapel of Naples, and over the next twenty years, he often performed at the Teatro di San Carlo. At Naples he sang for Pergolesi, Porpora, Hasse, and Leonardo Vinci, not to mention starring in Gluck's La Clemenza di Tito. After 1756 he sang little, though in 1770 Charles Burney heard him and praised his "expression and grace." Always a favourite of royal families and a first rate castrato who could command vast fees, Caffarelli made a large fortune, and was able to buy himself a dukedom and impressive estates in Naples and Calabria. On a palazzo he built he added the superscription "Amphion Thebas, ego domum" ("Amphion built Thebes, I this house"). However, he fell foul of local wit when some wag mockingly added to this "ille cum, tu sine" ("he with, you without").
Кейіпкер
Каффарелли сахнада да, сахнадан тыс жерлерде де болсын, болжамсыздығымен және темпераменттің көрінісімен танымал болды. Сахнада ол әріптестерінің не істеп жатқанына қарамастан, өзі қалаған нұсқаларын орындаған, олардың солистік өнерлерін еліктеп, кейде сол кезде көрермендермен әңгімелескен. Сахнадан тыс жерде оның жауырыны мен қатал мінезі, тіпті аз ғана себеппен дуэльге дайын тұруына әкелді. Мұндай әрекеттері үй қамауына және шабуыл жасағаны үшін, сондай-ақ қойылым кезіндегі дұрыс емес мінез-құлқы үшін түрмеге қамалуына соқтырды. Ең әйгілі жағдай – 1745 жылы Хасседің «Антигоно» операсы кезінде ол примадоннаны толыққанды жеңілдікке түсірді. Алайда, тағы да атышулы, жарық мінезді Гендельмен ол бейбіт қарым-қатынаста болған сияқты, мүмкін композитор оның еңбегі үшін төлеген үлкен ақшаның арқасында. Сонымен қатар, уақыт Каффареллиді жұмсартты. Өмірінің соңғы жылдарында ол қайырымдылыққа көп қаржы бөлді, ал Берни әншімен кездескенде оның әдептілігіне таң қалды. Ол Неапольде қайтыс болды.
Caffarelli was notorious for his unpredictability and displays of temperament, both on and off stage. On stage, he is reputed to have sung his own preferred versions irrespective of what his colleagues were doing, mimicking them while they sang their solos and sometimes conversing with members of the public in their boxes during that time. Offstage his pugnacity and fierce demeanour led to his willingness to fight duels under little provocation. Such behaviour led to spells of house arrest and imprisonment for assault and for misconduct during performances. Most infamously he completely humiliated a prima donna during a performance of Hasse's Antigono in 1745. On the other hand, with Handel, also a famously fiery character, he seems to have been able to coexist on a peaceable basis, perhaps due to the fantastic sums of money the composer paid him for his work. Time, furthermore, seemed to soften Caffarelli. In the latter years of his life, he donated extensively to charity, and when Burney met the singer then he was impressed by his politeness. He died in Naples.
Дауыс және бедел
Каффареллидің дауысы меццо-сопрано еді, кең диапазонмен және жоғары тесситурамен. Оның ән айтқанын естігендер оны сол заманғы ең ұлы әнші ретінде тікелей бәсекелесі Фаринеллиден кейін ғана санайтын. Дегенмен, Фаринелли өзінің концерттік мансабын 32 жасында аяқтады, ал Каффарелли елуден асып, одан да кейін өнер көрсетіп тұрды. Мансабының соңында да Бёрни оның "тамаша әнші" болғанын айтты. Оның ұстазы Порпора (Бёрнидің сөзіне сүйенсек) Каффареллидің шектен тыс мақтандығын жек көретін, бірақ оны "Италия тудырған ең ұлы әнші" деп атады. Фридрих Мелхиор Гримм оның қасиеттерін былай қорытындылады:
Caffarelli's voice was that of a mezzo soprano, with an extensive range and a high tessitura. Those who heard him sing ranked him only behind his direct competitor Farinelli as the finest singer of that time. Farinelli, however, ended his public career at just 32, while Caffarelli kept performing well into his fifties and over. Even at the end of his career, Burney thought that he had been "an amazing fine singer". His teacher, Porpora, who (according to Burney) loathed Caffarelli's overweening arrogance, nonetheless claimed that he was "the greatest singer Italy had ever produced". Friedrich Melchior Grimm summed up his qualities:
"Каффариелло" деген лақап атымен Каффарелли Чезаре Стербини жазған Россинидің "Севильский шаштарушы" операсының либреттосында еске алынады. Ол 2-ші актіде қатал мінезді доктор Бартолоның бағалауынша, бұрынғы опера мәдениетінің ұлылығын бейнелейтін әнші ретінде ерекшеленіп тұрады.
With the nickname "Caffariello," Caffarelli is brought up in the libretto for Rossini's opera The Barber of Seville written by Cesare Sterbini. He is singled out in Act 2 by the stuffy Dr. Bartolo as a singer who exemplified the greatness of the operatic culture of the past.