Кіріспе
Маори халқының тайпалық топтарының ақсақалдары – кауматуа – маори қауымдастығындағы құрметті ақсақалдар, олар көп жылдар бойы өздерінің whānau-ымен байланыста болады. Оларды өз халқы тағайындайды, олар таңдалған ақсақалдардың қазіргі және болашақ ұрпақтарға білім беру және басшылық ету қабілетіне ие екеніне сенімді. Кауматуа маори tikanga-сы, тілі және тарихын жақсы біледі; олардың үлесі whānau, hapū және iwi-дің манасын сақтауға көмектеседі. Барлоу (1994) кауматуаны «отбасы, кіші тайпа және тайпаның білімдері мен дәстүрлерін сақтаушылар» деп сипаттайды. Кауматуа термині барлық ақсақалдарға қолданылғанмен, ер азамат кауматуаларды дұрысырақ koroua немесе koro деп, ал әйел азамат кауматуаларды kuia деп атайды. Кауматуа сөзі "kau" деген сөзден шыққан, ол "жалғыз", "жоқ" немесе "ата-анасыз" дегенді білдіреді, ал "mātua" – "ата-ана" деген мағынаны білдіреді; осылайша, кауматуа сөзбе-сөз "ата-анасы жоқ" дегенді білдіріп, өткен буынның ата-аналарының қалай өткенін көрсетеді.
A kaumātua is a respected tribal elder in a Māori community who has been involved with their whānau for a number of years. They are appointed by their people who believe the chosen elders have the capacity to teach and guide both current and future generations. Kaumātua have good knowledge of Māori tikanga, language and history; and their contribution ensures that the mana of the whānau, hapū and iwi are maintained. Barlow (1994) refers to kaumātua as being the "keepers of knowledge and traditions of the family, sub tribe and tribe". Although the term kaumātua is widely used to refer to all elders, male kaumātua are more correctly called koroua or koro, and female elders are called kuia. The word kaumātua comes from kau, meaning alone, without or none, and mātua, meaning parents; thus, kaumātua literally means "no parents" and reflects how the parents of older generations have passed on.
Сипаттамалары
Кауматуа ешқашан өздерінің ақсақалдық мәртебесін жарияламайды, себебі мана ережелері бұған тыйым салады; керісінше, халық ақсақалдың кауматуа мәртебесін мойындайды. Кауматуа кішіпейілділік, адалдық және ізгілікпен өмір сүреді, әдетте, whakapapa немесе tikanga сияқты нақты бір сала бойынша терең білімге ие болады және басқа салалардағы сарапшыларды жақсы біледі. Бұл құдайлық күштер қайта туған рухтарға жер бетіне оралып, туған-туыстарына ықпалды кеңес беруге мүмкіндік берді. Байланыс орналысқан соң, зерттеу мақсаттары мен нәтижелері кауматуа және басқа да тайпа ақсақалдарымен талқыланады. Зерттеу және тайпа тарапынан негізгі байланыс адамдары тағайындалады. Зерттеу бойынша байланыс адамы каиматаи хиненгаро болуы мүмкін, бірақ кауматуа әдетте тайпаны ұсынып, зерттеу әдістеріне және маори қатысушыларымен қарым-қатынасқа қанағаттанғандығы туралы пікір білдіреді.