Кіріспе

Эрнест Хемингуэйдің 1926 жылы жазылған повесі – Эрнест Хемингуэйдің повесі. "Ұлы нәсілдің өліміне арналған роман" деген қосымша атаумен шыққан бұл туындыны Хемингуэй жазушылар ортасына пародиЯ ретінде пайдаланды. Бұл Хемингуэйдің алғашқы ұзын туындысы және ол Шервуд Андерсонның "Қара күлкі" романының пародиЯсы ретінде жазылған.

Қысқаша мазмұны

Солтүстік Мичиган штатында орналасқан «Жазғы бұрқақтар» романы насос фабрикасында жұмыс істейтін екі адам – Бірінші дүниежүзілік соғыс ардагері Йоги Джонсон мен жазушы Скриппс О’Нилл туралы. Екеуі де өмірлік серікті іздеп жүр, бірақ олардың идеалдары әртүрлі. Оқиға О’Ниллдің кітапханадан үйіне оралуымен басталады, ол әйелі мен кішкентай қызының кетіп қалғанын көреді. Олар «Тағдырдың қабырғаларын жөндеу оңай емес» деп түсіндіреді. Серіктес іздеп жүрген О’Нилл жұмыс істейтін мейрамханада британдық официантка Дианамен танысып, бірден оған үйлену ұсынысын жасайды. Диана күйеуіне әсер ету үшін «The New York Times Book Review» тізімінен кітаптар оқиды, соның ішінде 1920 жылдардың көптеген ұмытылған туындылары бар. Бірақ О’Нилл көп ұзамай оны тастап кетеді (ол оны алғаш кездескенде осының болатынан қорқып жүрген), оның орнына Манди атты тағы бір официанткаға қызығушылық танытады. Манди оны әдеби (бірақ, мүмкін, ойдан шығарылған) әңгімелермен қызықтырады. Йоги Джонсон көктем жақындап келгеніне қарамастан, ешбір әйелге құштарлық сезінбейтініне қайғырады, «жас жігіттің ойын махаббатқа бұрады» делінгендей. Соңында ол тек мокасин киген түпкілікті американдық әйелге ғашық болады. Ол мейрамханаға кіріп, әңгіменің соңында, соңғы тарауға жақын достық қарым-қатынас орнатқан екі түпкілікті американдықтың бірінің әйелі болып шығады. Джонсон жалаңаш әйелді көріп, «жаңа сезімге» бөленгенде импотенциясынан айығады, оны Табиғат анасына жатқызуға асығады, екеуі бірге «жаңа жерлерді іздеуге» шығады.

Жарияланым

Хемингуэй «Жазғы бұрқалар» романын баспасы Бони мен Ливеррайтпен жасасқан келісімшартынан шығу үшін жазған деген пікір кең тараған, бірақ Хемингуэй мұны жоққа шығарды. Олар оның келесі үш кітабына бірінші кезекте иелік құқығын алған, соның бірі роман болуы керек еді, ал үш кітаптың біреуі қабылданбаса, келісімшарт тоқтатылатын еді. «Жазғы бұрқалар» ромасын қабылдамау арқылы Бони мен Ливеррайт келісімшартты бұзды. Хаттарында Хемингуэй осы повесіне деген ықыласын көрсетеді. 1926 жылдың мамыр-шілде айларында Шервуд Андерсонмен хат алысып, алғашқы ұзақ туындысын жазуға себеп болғаны – Андерсонды, әріптес ретінде, нашар жұмыс жасауға ынталандырмау және «жаудан тайсалмай» жазу қажеттігі болғанын, баспа келісімшартынан шығу емес екенін айтты. «Жазғы бұрқалар» – мақтан тұтатын жазушылардың сатиралық бейнесі. Он күнде, күніне 2000 сөзден жазылған бұл туынды Хемингуэйдің әдеттегі редакциялау процесінен өткен жоқ. Хемингуэй 1925 жылдың желтоқсан айының басында қолжазбаны тапсырды, ал ай соңында одан бас тарды. 1926 жылдың қаңтар айында Макс Перкинс «Скрибнерде» Хемингуэйдің болашақ туындыларымен бірге «Жазғы бұрқалар» ромасын да басып шығаруға келісті. «Жазғы бұрқалар» сол жылдың мамыр айында «Скрибнер» баспасында жарық көрді, ал алғашқы басылым 1250 данадан тұрды.

Сыни қабылдау

Романға қарама-қарсы пікірлер айтылды, өзі де басқа жазушыларды өткір сынға алған. Бұл туынды сыншылардың көпшілігі тарапынан елеусіз қалды және сол жылы жарық көрген «Күн де шығады» кітабынан гөрі әлдеқайда маңызсыз деп есептеледі. Хемингуэйдің сол кездегі әйелі Хэдли Ричардсон оның Андерсонды бейнелеуін «жаман» деп тапты, ал Джон Дос Пассос оны қызықты деп білгенмен, жариялауға келіспеді. Ал Ф. Скотт Фицджеральд осы романды шедевр деп санады. «Жазғы ағыстарға» ғылыми тұрғыдан аз зерттеу жұмыстары арналған, себебі ол Хемингуэйдің кейінгі туындыларымен салыстырғанда маңыздырақ емес деп саналады. Американдық оқырмандар кітаптың тақырыбындағы «Ұлы нәсіл» деген сөздерді Мэдисон Гранттың «Ұлы нәсілдің құлдырауы» атты кітабына сілтеме ретінде танитын болар еді. Бұл кітап евгеникалық тарих және скандинавиялық қанның басымдығын дәлелдейтін тұжырымдарды қамтиды, ол алғаш жарық көрген кезде АҚШ және Германияда зор ықпалға ие болды (1916).