Кіріспе

Мәтінді іздеуге арналған пайдаланушы интерфейсі әдісі, жасанды интеллект және робототехникадағы іздеу техникаларының класы.

Компьютерлік техникада, инкременттік іздеу, сондай-ақ "жедел іздеу", "өсірілген іздеу" немесе "нақты уақыт ұсыныстары" деп те аталады, мәтінді іздеу және сүзгілеу үшін пайдаланушы интерфейсімен өзара әрекеттесу әдісі болып табылады. Пайдаланушы мәтін теру кезінде, енгізілген мәтінге сәйкес келетін бір немесе бірнеше нұсқау табылып, дереу пайдаланушыға ұсынылады. Бұл жылдам кері байланыс пайдаланушыға іздеген сөзін немесе сөз тіркесін толық жазуды тоқтатуға мүмкіндік береді. Пайдаланушы ұсынылған тізімнен ұқсас нұсқаны таңдауға да болады. Инкременттік іздеу әдісі кейде іздеуді енгізу үшін диалог терезесі сияқты модальді терезені пайдаланатын интерфейстерден ерекшеленеді. Кейбір қолданбалар үшін диалог терезесінің орнына жеке пайдаланушы интерфейсі режимі қолданылуы мүмкін.

Тарих

Инкременттік іздеуді алғаш рет 1970 жылдардың соңында ITS жүйесіндегі EMACS бағдарламасында қолданған. Бұл Ричард Столлманның өзі қайта іске асырған GNU Emacs-қа енгізген көптеген маңызды мүмкіндіктерінің бірі болды. 1980 жылдары осы мүмкіндікті қамтитын басқа да танымал бағдарламаларға bash және Canon Cat кіреді. Бұл алғашқы нұсқалар ұсыныстар тізімі емес, тек бір жолдық кері байланыс ұсынды. Алғашқы кең таралған қолданысы 1992 жылдың 30 қарашасында шыққан Windows жүйесіне арналған WordPerfect 5.2-нің Speller бағдарламасында болған болуы мүмкін. Қазір WriteExpress компаниясының бас директоры Роберт Джон Стивенс, Юта штатының Орем қаласындағы WordPerfect Usability Lab-те пайдаланушылардың Windows-қа көшірілген 5.1 Speller бағдарламасын қолдануын бақылағанда, сөздікте сөз табылмай және балама сөздер ұсынылмаған кезде пайдаланушылардың адасқандай көрінгенін, тышқан курсорын бет бойынша жылжытқанын және тіпті Speller бағдарламасынан шығып кеткенін байқады. Осы құбылысқа таңырқап, ол үйіне қайтып, диванға отырып, байқағандарын әйелімен бөлісті. Стивенс шешімді кодтап шығарды: пайдаланушы редакциялау тақтасына әріптер теріп жазғанда, Speller енгізілген әріптермен басталатын сөздерді ұсынады. "Алмастыру" тақтасына іздегіңіз келетін кез келген сөзді жаза аласыз. Тақтаға әріптерді енгізу барысында, сәйкес келетін нұсқалар көрсетіледі".

Нұсқалар

Бұл мүмкіндік немесе оның түрлері Автотолықтыру, теру барысында іздеу, сүзгілеу/табу (FAYT), кезеңдік іздеу, алдын ала іздеу, кірістірілген іздеу, жылдам іздеу, сөздерді іздеу және басқа да атаулармен белгілі. Кезеңдік табу үшін қолданылатын пернетақта командалары: Ctrl/Cmd F (қалыпты табу сияқты), GNU стиліндегі / (Vim үшін де қолданылады) немесе Emacs стиліндегі C s.

Файлдар мен медиаларды іздеу

Пайдаланушы интерфейсінің бұл әдісі түрлі жағдайларда да қолданылады. Мысалы, пайдаланушы операциялық жүйенің файлдарды іздеу қабығында белгілі бір тізбекке сәйкес келетін файлдардың атауларын іздегенде осы мүмкіндікке кездесуі мүмкін. Сондай-ақ, бұл мүмкіндік медиа плеерде әннің атауы немесе орындаушысы белгілі бір тізбекке сәйкес келетін әндерді іздеу кезінде де қолданылуы мүмкін.

Пайдаланушы интерфейсі элементтерін іздеу

Тағы бір нұсқасы – пайдаланушы интерфейсінде көрінетін опциялардың немесе мәзір тармақтарының ұзын тізімдерін қарау. Мұндай нұсқаның мысалдарын Mozilla Firefox 2.0.0.14 және одан кейінгі нұсқаларындағы about:config бөлімінде, сондай-ақ TextMate 1.5.7 бундель редакторы бөлімінде кездестіруге болады. Бұл мүмкіндік Quicksilver 1.0 сияқты қосымша іске қосу құралдарында да қолданылады. Әдетте, іздеу сұранысы терілген кезде сәйкес келетін нәрселердің тізімі жасалады және тізім іздеу сұранысына сәйкес келу үшін біртіндеп тарылады.

Веб-іздестіру

2010 жылдың қыркүйегінде Google, Google іздеуі үшін Google Instant деген жаңаша іздеу мүмкіндігін ұсынды.

Ресурстарды тұтыну

Жергілікті емес сервердегі динамикалық іздеу, веб-іздеу сияқты, XMLHttpRequests (немесе оған ұқсас) өңдеуге байланысты, әрбір перне тікелей басылғанда (onkeyup) жіберілетін сұраныстардың көп болуынан, қарапайым іздеуге қарағанда көбірек желілік өткізу қабілетін және серверлік қуатты талап етеді.

Қабылдау

Интерфейс сарапшысы Джеф Раскин үстеме іздеуді жақтаушы болды. 2000 жылы жарияланған "Адамгершілік интерфейс" кітабында ол былай деп жазды: "Интерфейс инженериясы тұрғысынан қарағанда, үстеме іздеудің артықшылықтары орасан көп, ал шектеулі іздеудің артықшылықтары өте аз, сондықтан шектеулі іздеуге басымдық берілген жағдайды көре алмаймын". Бұдан кейін төмендегі ескерту келтірілді: "Іздеу үстемелі немесе қоқымдық болады". Үстеме іздеудің жеткілікті түсініктілігі төмендігі үшін сынға ұшырады, себебі оны ұсынатын мәтіндік өрістер пайдаланушы теруді бастағанға дейін оның мүмкін екендігін көрсететін визуалды белгіні ұсынбайды.