Кіріспе

Варендорф (нем. Warendorf, Вестфалия тілінде: Warnduorp) – Германияның Солтүстік Рейн-Вестфалия жеріндегі қала және Варендорф ауданының орталығы. Қала бүгінде жақсы сақталған ортағасырлық қалалық орталығымен, ат спортымен және велосипед тебуге қолайлы жағдайларымен әйгілі. Аймақта велосипедтер көлік құралы ретінде кең таралғандықтан, қала сыртындағы басты жолдардың бойында да көптеген велосипед жолдары салынған.

Тарих

Варендорфтың шығу тегі мен атауы ежелгі саксон корольдік сарайына, «жағалаудағы ауыл» (Warintharpa) деген мағынаға ие болған ежелгі саксондық патшалық сарайына саяхаттайды, ол шамамен 700 ж.б.д. пайда болған болуы мүмкін. 1197 және 1201 жылдар аралығында Варендорф қала мәртебесіне ие болды. Осы кезеңде, бұрыннан бар болған және «Ескі шіркеуге» (St. Laurentius) қарасты болған қауымның қасында, қала орталығының батысында «Жаңа шіркеу» (Marienkirche) бар жаңа, екінші қауым құрылды. Варендорфтың негізі қаланғандығы туралы ортағасырлық жазбалар мен Мюнстердегі бірнеше жазбалар мен құжаттар жоғалып кеткен. Бұл құжаттардың барлығы анабаптистер билігі тұсында жойылған. Епископ Герман II фон Каценленбоген (1173–1202 жылдары епископ болған) да қаланың негізі қалануына үлес қосты. 1224 жылы Варендорф алғаш рет цивитас, яғни азаматтық және муниципалдық қауымдастық ретінде танылды. Варендорфтың байлығы артып, Мюнстер мен Ольде арасындағы тиімді орналасуының арқасында маңызды сауда орталығына айналды. Сонымен қатар, Варендорф зығыр өндірісі мен сатудан пайда тапты. Бай азаматтар базар алаңында және Эмсштрассе (Emsstrasse) мен Остштрассе (Oststrasse) көшелерінде қоныстанды. Бүгінгі күні бұл аудандар Варендорф қаласының ең көрнекті бөліктері болып табылады. Ал халықтың кедей бөлігі қарапайым, топырақ едені бар үйлерде тұрды. Мұндай жағдайлар жұқпалы аурулар мен сырқаттарға әкеп соқты. 1404 жылы Варендорфта үлкен өрт болды, оның салдарынан 600 үймен қатар «Ескі шіркеу» (St. Laurentius) және барлық мүлігімен бірге қала әкімдігі де қирады. 1533 жылы анабаптистер қозғалысы Варендорф және Мюнстерде тарады. Бұл қозғалыс 1534 жылғы қазан айында бір аптаға қала билігін басып алды, бірақ епископ Франц фон Вальдектың шағын әскерімен тоқтатылды. Анабаптистердің төрт елшісі және Варендорф анабаптистерінің жетекшілері өлім жазасына кесіліп, базар алаңында қылышпен жазаланды. Елшілердің денелерін қаланың төрт қақпасына қойып, қорқыту мақсатында көрсетті. Осыдан кейін Варендорф қала құқығынан айырылып, 1542 жылы оны қайта алды. Жергілікті кеңеске еркін сайлау 1556 жылы епископ Франц фон Вальдектың ізбасары тұсында алғаш рет өтті. Анабаптистер қозғалысы 17 ғасырға дейін қала мен шіркеу үшін ешқандай қауіп тудырмастан, жасырын түрде жалғасты. 1627 және 1632 жылдар аралығында Отыз жылдық соғыс кезіндегі діни шайқастарда қала құқығынан айырылды. «Fettmarkt» туралы алғашқы мәлімет 1657 жылға жатады. Бұл шара бүгінгі күнге дейін блохалар жәрмеңкесі мен мал базары бар маңызды ойын-сауық орталығы болып табылады. 1741 жылы тағы бір үлкен өрт шықты, оның салдарынан «Жаңа шіркеу» (Marienkirche) және 332 үй қирады. Көптеген саудагерлер басқа жерлерге көшуге мәжбүр болғандықтан, Варендорф экономикалық зиянға ұшырады. 1802 жылы Варендорф Пруссияның билігіне көшті. Бұрын гүлденген қала кедейленіп қалды. 1826 жылы Варендорфтағы Вестфалия мемлекеттік асыл тұқымды фермасын құрудан кейін Пруссия асыл тұқымды басқару қызметі іске қосылды. 1887 жылы Мюнстер – Варендорф – Реда-Виденбрюк темір жолы ашылды. 1937 жылы Варендорфтың солтүстігінде казармалар салынды. Қазіргі таңда осы казармаларда неміс армиясының спорт мектебі орналасқан. 1975 жылдың 1 қаңтарында муниципалитеттерді реформалау жүргізілді. Бұл реформа Эйнен және Милте қауымдастықтарын, сондай-ақ Фрекенхорст қаласын Варендорф қаласына біріктірді. Сондай-ақ осы реформа кезінде Варендорф және Бекум аудандарын біріктіру арқылы үлкен Варендорф ауданы (ауданы) құрылды. Варендорф аудандық үкіметтің орнына айналды.

География

Варендорф Мюнстерланд аймағының шығысында, Емс өзенінің жағасында орналасқан. Вестфалияның жазық аймағының бұл бөлігі ауыл шаруашылығымен сипатталады. Далалардың, жайылымдардың, кішкентай орман мен тік қоршаулардың алуан түрлігіне байланысты, бұл аймақты көбінесе саябаққа теңейді. Ең жақын ірі қала – Мюнстер, ол Варендорфтан батысқа қарай орналасқан. Аймақтағы басқа да ірі қалалар – Оснабрюк, шамамен солтүстікке қарай, Билефельд, шамамен шығысқа қарай, және Хамм, шамамен оңтүстікке қарай.

Өнер және мәдениет

Варендорф бірнеше халықаралық шараларға төңкерілді, мысалы, әлемдік парашют спорты чемпионаты, ат спорты жарыстары және ұлттық жүзу чемпионаты. Варендорфтың ерекше жылдық шарасы – 15 тамыздағы Құдай ана Марияның көтерілу мерекесі (Mariä Himmelfahrt).

Спорт

Солтүстік Рейн-Вестфалияның "Landgestüt" (ат шаруашылығы) және ат спорты бойынша Ұлттық Олимпиада комитеті Варендорф қаласында орналасқан. Германия Қарулы күштерінің спорт мектебі, Германия армиясының дене шынықтыру орталығы да Варендорф қаласында орналасқан.