Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Варендорф (нем. Warendorf, Вестфалия тілінде: Warnduorp) – Германияның Солтүстік Рейн-Вестфалия жеріндегі қала және Варендорф ауданының орталығы. Қала бүгінде жақсы сақталған ортағасырлық қалалық орталығымен, ат спортымен және велосипед тебуге қолайлы жағдайларымен әйгілі. Аймақта велосипедтер көлік құралы ретінде кең таралғандықтан, қала сыртындағы басты жолдардың бойында да көптеген велосипед жолдары салынған.
Warendorf (, Westphalian: Warnduorp) is a town in North Rhine Westphalia, Germany, and capital of Warendorf District. The town is best known today for its well preserved medieval town centre, for horse riding, and the opportunities it provides for cycling. Bicycles are such a common means of transport in the area that many cycle paths have been built, even alongside main roads outside the town.
Тарих
Варендорфтың шығу тегі мен атауы ежелгі саксон корольдік сарайына, «жағалаудағы ауыл» (Warintharpa) деген мағынаға ие болған ежелгі саксондық патшалық сарайына саяхаттайды, ол шамамен 700 ж.б.д. пайда болған болуы мүмкін. 1197 және 1201 жылдар аралығында Варендорф қала мәртебесіне ие болды. Осы кезеңде, бұрыннан бар болған және «Ескі шіркеуге» (St. Laurentius) қарасты болған қауымның қасында, қала орталығының батысында «Жаңа шіркеу» (Marienkirche) бар жаңа, екінші қауым құрылды. Варендорфтың негізі қаланғандығы туралы ортағасырлық жазбалар мен Мюнстердегі бірнеше жазбалар мен құжаттар жоғалып кеткен. Бұл құжаттардың барлығы анабаптистер билігі тұсында жойылған. Епископ Герман II фон Каценленбоген (1173–1202 жылдары епископ болған) да қаланың негізі қалануына үлес қосты. 1224 жылы Варендорф алғаш рет цивитас, яғни азаматтық және муниципалдық қауымдастық ретінде танылды. Варендорфтың байлығы артып, Мюнстер мен Ольде арасындағы тиімді орналасуының арқасында маңызды сауда орталығына айналды. Сонымен қатар, Варендорф зығыр өндірісі мен сатудан пайда тапты. Бай азаматтар базар алаңында және Эмсштрассе (Emsstrasse) мен Остштрассе (Oststrasse) көшелерінде қоныстанды. Бүгінгі күні бұл аудандар Варендорф қаласының ең көрнекті бөліктері болып табылады. Ал халықтың кедей бөлігі қарапайым, топырақ едені бар үйлерде тұрды. Мұндай жағдайлар жұқпалы аурулар мен сырқаттарға әкеп соқты. 1404 жылы Варендорфта үлкен өрт болды, оның салдарынан 600 үймен қатар «Ескі шіркеу» (St. Laurentius) және барлық мүлігімен бірге қала әкімдігі де қирады. 1533 жылы анабаптистер қозғалысы Варендорф және Мюнстерде тарады. Бұл қозғалыс 1534 жылғы қазан айында бір аптаға қала билігін басып алды, бірақ епископ Франц фон Вальдектың шағын әскерімен тоқтатылды. Анабаптистердің төрт елшісі және Варендорф анабаптистерінің жетекшілері өлім жазасына кесіліп, базар алаңында қылышпен жазаланды. Елшілердің денелерін қаланың төрт қақпасына қойып, қорқыту мақсатында көрсетті. Осыдан кейін Варендорф қала құқығынан айырылып, 1542 жылы оны қайта алды. Жергілікті кеңеске еркін сайлау 1556 жылы епископ Франц фон Вальдектың ізбасары тұсында алғаш рет өтті. Анабаптистер қозғалысы 17 ғасырға дейін қала мен шіркеу үшін ешқандай қауіп тудырмастан, жасырын түрде жалғасты. 1627 және 1632 жылдар аралығында Отыз жылдық соғыс кезіндегі діни шайқастарда қала құқығынан айырылды. «Fettmarkt» туралы алғашқы мәлімет 1657 жылға жатады. Бұл шара бүгінгі күнге дейін блохалар жәрмеңкесі мен мал базары бар маңызды ойын-сауық орталығы болып табылады. 1741 жылы тағы бір үлкен өрт шықты, оның салдарынан «Жаңа шіркеу» (Marienkirche) және 332 үй қирады. Көптеген саудагерлер басқа жерлерге көшуге мәжбүр болғандықтан, Варендорф экономикалық зиянға ұшырады. 1802 жылы Варендорф Пруссияның билігіне көшті. Бұрын гүлденген қала кедейленіп қалды. 1826 жылы Варендорфтағы Вестфалия мемлекеттік асыл тұқымды фермасын құрудан кейін Пруссия асыл тұқымды басқару қызметі іске қосылды. 1887 жылы Мюнстер – Варендорф – Реда-Виденбрюк темір жолы ашылды. 1937 жылы Варендорфтың солтүстігінде казармалар салынды. Қазіргі таңда осы казармаларда неміс армиясының спорт мектебі орналасқан. 1975 жылдың 1 қаңтарында муниципалитеттерді реформалау жүргізілді. Бұл реформа Эйнен және Милте қауымдастықтарын, сондай-ақ Фрекенхорст қаласын Варендорф қаласына біріктірді. Сондай-ақ осы реформа кезінде Варендорф және Бекум аудандарын біріктіру арқылы үлкен Варендорф ауданы (ауданы) құрылды. Варендорф аудандық үкіметтің орнына айналды.
The origin and name Warendorf date back to the ancient Saxon royal court of Warintharpa (“the village on the embankment”), which was most likely already formed in 700 BC. Between the years of 1197 and 1201 Warendorf became a town. During this time, among the already established parish, which belonged to the “old church” (St. Laurentius), a new, second parish with the “new church” (Marienkirche) was formed just west of the town centre. The medieval records of the founding of Warendorf are missing, along with several records and documents in Münster. These were all destroyed during the rule under the Anabaptists. Bishop Hermann II von Katzenelnbogen (Bishop 1173–1202) also contributed to the founding of the town. In 1224 the first recorded mention of Warendorf as a civitas, which is a civil and municipal community, was made. The wealth of Warendorf grew increasingly and developed more and more into an important trading town, since it is situated favourably between Münster and Oelde. Apart from that Warendorf profited from the production and selling of linen. The wealthy citizens settled on the market square and in the streets, Emsstrasse and Oststrasse. Still today these areas of the town are most prominent in the townscape of Warendorf. In contrast, the poorer part of population lived in simple houses with dirt floors. These bad living conditions lead to the epidemics and illnesses. In 1404 there was a great fire in Warendorf, during which along with 600 houses also the “old church” (St. Laurentius) and the town hall with all its inventory were destroyed. In 1533 the Anabaptist movement spread in Warendorf and also in Münster. This movement took over rule in the town for one week in October 1534, until it was ended by a short occupation by Bishop Franz von Waldeck. Four Anabaptist apostles and the Warendorf Anabaptist movement leaders were sentenced to death and were executed by a sword on the market square. As a deterrent the bodies of the “apostles” were laid on the four gates into the town. As a result of this, Warendorf lost its town rights and regained them again in 1542. Free elections of the local council were first held in 1556 under Bishop Franz von Waldeck's successor. The Anabaptist movement continued up into the 17th century in the background without any serious danger for the town or church. Between 1627 and 1632 loss of the town rights occurred during religious battles of the Thirty Years' War. The first mention of the “Fettmarkt” dates back to 1657. This event remained an important funfair with a flea market and livestock market still today. In 1741 another great fire broke out, which resulted in the destruction of the “new church” (Marienkirche) and 332 houses. Because many tradesmen had to move further, and so Warendorf suffered economic loss. In 1802 Warendorf came under the Prussian sovereignty. The once blossoming town impoverished. In 1826 the establishment of the Westphalian state stud farm in Warendorf was succeeded by the Prussian stud administration. In 1887 the railroad line Münster – Warendorf – Rheda Wiedenbrück was opened. In 1937 barracks were built just north of Warendorf. Today, the sport school of the German army is also located in these barracks. On 1 January 1975, a reformation of the municipalities was carried out. This reformation integrated the communities of Einen and Milte, and the town of Freckenhorst into the town of Warendorf. Also during this reformation, the larger district of Warendorf (district) was formed by combining the districts of Warendorf and Beckum. Warendorf became seat of the district government.
География
Варендорф Мюнстерланд аймағының шығысында, Емс өзенінің жағасында орналасқан. Вестфалияның жазық аймағының бұл бөлігі ауыл шаруашылығымен сипатталады. Далалардың, жайылымдардың, кішкентай орман мен тік қоршаулардың алуан түрлігіне байланысты, бұл аймақты көбінесе саябаққа теңейді. Ең жақын ірі қала – Мюнстер, ол Варендорфтан батысқа қарай орналасқан. Аймақтағы басқа да ірі қалалар – Оснабрюк, шамамен солтүстікке қарай, Билефельд, шамамен шығысқа қарай, және Хамм, шамамен оңтүстікке қарай.
Warendorf is situated on the Ems river in the eastern part of the Münsterland area. This area of the Westphalian Lowland is characterized by agriculture. Because of its varying landscape of fields, pastures, small forests and hedgerows, people compare this area to a park. The closest large city is Münster, which is located west of Warendorf. Other large cities in the area are Osnabrück, approx. to the north, Bielefeld, approx. to the east, and Hamm, approx. to the south.
Өнер және мәдениет
Варендорф бірнеше халықаралық шараларға төңкерілді, мысалы, әлемдік парашют спорты чемпионаты, ат спорты жарыстары және ұлттық жүзу чемпионаты. Варендорфтың ерекше жылдық шарасы – 15 тамыздағы Құдай ана Марияның көтерілу мерекесі (Mariä Himmelfahrt).
Warendorf has hosted several international events, such as the world skydiving championships, riding events, and the national swimming championships. A notable annual event in Warendorf is the celebration on 15 August of the Feast of the Assumption of the Blessed Virgin Mary (Mariä Himmelfahrt).
Спорт
Солтүстік Рейн-Вестфалияның "Landgestüt" (ат шаруашылығы) және ат спорты бойынша Ұлттық Олимпиада комитеті Варендорф қаласында орналасқан. Германия Қарулы күштерінің спорт мектебі, Германия армиясының дене шынықтыру орталығы да Варендорф қаласында орналасқан.
North Rhine Westphalia's "Landgestüt" (stud farm) and the National Olympic Committee for horse riding are both located in Warendorf. The Bundeswehr Sports School, the German armed forces physical education center, is also located in Warendorf.