Кіріспе

Саха Республикасындағы тау жүйесі, Ресей.

Становой жотасы (Станово́й хребе́т, Stanovoy khrebet;) – Алыс Шығыс федералды округінің Саха Республикасы және Амур облысында орналасқан тау жүйесі. Моңғол тілінде Сүкебаятур және Сүхбаатар, ал ағылшын тілінде Становой таулары немесе Сыртқы Хинган жотасы деп те аталады. Бұл аймақты алғаш зерттеп, ғылыми тұрғыдан сипаттаған – орыс ғалымы Александр фон Миддендорф.

Тарих

Бұл таулар 1689 жылғы (Нерчинск шарты) бастап 1858 жылғы (Айгун шарты) дейін Ресей мен Қытайдың шекарасын құрады.

Этимология

Эвенктер Джугджур, Становой және Яблоной тауларының қырларын "Джугджур" деген атпен біріктірген. Эвенк халық әңгімелерінде бұл тау жүйесі "Жердің омыртқасы" деп белгілі.

География

Саха Республикасының оңтүстік шетінде және Амур облысының солтүстік шегінде шамамен батыстан шығысқа қарай созылып жатыр. Батысында Олюкма өзені (батыс жағынан Становой таулы аймағынан бөліп тұрады) және шығысында Учур өзені (шығысында Хабаровск өлкесіндегі Джугджур жотасынан бөліп тұрады) орналасқан. Тау жотасының шығыс бөлігінің солтүстігінде Алдан жоталары, ал солтүстік-батысында Олюкма-Чара платосы жатыр. Оңтүстікке қарай Янкан – Тукурингра – Соқтахан – Джагды таулар тобы, ал оңтүстік-шығысқа қарай Майя таулары көтеріледі. Тау жотасының ең биік нүктесі – Скалистий Голец, ол "голец" типіндегі, шалқа басты тау, биктігі – .

Гидрографиялық

Становой жотасы Солтүстік Мұзды мұхиттың (Лена бассейні) суайдырын Тынық мұхиттың (Амур бассейні) суайдырынан бөліп тұрады. Жотада көптеген мұздықтар бар, олар Ленаның негізгі көздерінің бірі болып табылады. Мая және Тимптон өзендерінің бастаулары осы жотада. Зея өзенінің бастауы шығыс жағында орналасқан Токо Становик тау сілемдерінде.