Кіріспе
Кариб теңізінің туа біткен, жойылған етесіз түрі.
speciesbox
| name = Caribbean monk seal
| image = Cms newyorkzoologicalsociety1910. jpg
| image upright = 1.1
| image caption = Specimen in the New York Aquarium, 1910
| status = EX
| status system = IUCN3.1
| extinct = 1952
| status ref =
| status2 = GX
| status2 system = TNC
| status2 ref =
| genus = Neomonachus
| species = tropicalis
| authority = (Gray, 1850)
| synonyms =
Monachus tropicalis (Gray, 1850) The Caribbean monk seal is closely related to the critically endangered Hawaiian monk seal, a species which is restricted to the central Pacific Ocean surrounding the Hawaiian Islands, and the Mediterranean monk seal, another endangered species, predominantly found in the waters off of Greece.
| аты = Кариб монах етесіз түрі
| суреті = Cms newyorkzoologicalsociety1910.jpg
| сурет тік = 1.1
| сурет сипаттамасы = Нью-Йорк аквариумындағы үлгі, 1910 жыл
| статусы = EX
| статус жүйесі = IUCN3.1
| жойылған жылы = 1952
| статус анықтамасы =
| статус2 = GX
| статус2 жүйесі = TNC
| статус2 анықтамасы =
| туысы = Neomonachus
| түрі = tropicalis
| авторы = (Gray, 1850)
| синонимдері = Monachus tropicalis (Gray, 1850)
speciesbox
| name = Caribbean monk seal
| image = Cms newyorkzoologicalsociety1910. jpg
| image upright = 1.1
| image caption = Specimen in the New York Aquarium, 1910
| status = EX
| status system = IUCN3.1
| extinct = 1952
| status ref =
| status2 = GX
| status2 system = TNC
| status2 ref =
| genus = Neomonachus
| species = tropicalis
| authority = (Gray, 1850)
| synonyms =
Monachus tropicalis (Gray, 1850) The Caribbean monk seal is closely related to the critically endangered Hawaiian monk seal, a species which is restricted to the central Pacific Ocean surrounding the Hawaiian Islands, and the Mediterranean monk seal, another endangered species, predominantly found in the waters off of Greece.
Кариб монах етесіз түрі Гавай аралдарын қоршаған Тынық мұхитының орталық бөлігінде кездесетін, өте сирек кездесетін гавайлық монах етесіз түрімен және Грекия жағалауларындағы суларда негізгі ареалы бар, қорғауға алынған Жерорта теңізі монах етесіз түрімен тығыз байланысты.
speciesbox
| name = Caribbean monk seal
| image = Cms newyorkzoologicalsociety1910. jpg
| image upright = 1.1
| image caption = Specimen in the New York Aquarium, 1910
| status = EX
| status system = IUCN3.1
| extinct = 1952
| status ref =
| status2 = GX
| status2 system = TNC
| status2 ref =
| genus = Neomonachus
| species = tropicalis
| authority = (Gray, 1850)
| synonyms =
Monachus tropicalis (Gray, 1850) The Caribbean monk seal is closely related to the critically endangered Hawaiian monk seal, a species which is restricted to the central Pacific Ocean surrounding the Hawaiian Islands, and the Mediterranean monk seal, another endangered species, predominantly found in the waters off of Greece.
Сипаттама
Кариб теңізіндегі монах тұз балықтарының денесі салыстырмалы түрде ірі, ұзын және күшті болған, ұзындығы шамамен 2 метрге дейін жететін. Еркектер ұрғашылардан сәл ірі болған, бұл Жерорта теңізі монах тұз балықтарына тән ерекшелік. Басқа монах тұз балықтары сияқты, бұл түрдің де ерекше басы мен беті болған. Басы дөңгелек, кеңіне созылған тұмсықпен. Бетінде салыстырмалы түрде үлкен, кең араласқан көздері, жоғары қарай ашылатын мұрын тесіктері және ұзын, ақшыл түсті, тегіс мұрттары бар ірі мұрттық төсемдері болған. Денесімен салыстырғанда, алдыңғы қанаттары қысқа, кішкентай тырнақтарымен, ал артқы қанаттары жұқа болған. Түсі қоңыр және/немесе сұр болған, құрсақ жағы арқасынан ақшыл келген. Ересектер жас тұз балықтарға қарағанда қара түсті, ал олар қызғылт сары түсті болған. Кариб теңізіндегі монах тұз балықтарының терісінде де балдыр өсіп, оларға сәл жасыл түс бергені белгілі, бұл Гавайи монах тұз балықтарына ұқсас.
Егемендік және экология
Тарихи деректер бұл түрдің құрлықтағы демалыс орындарында үлкен әлеуметтік топтарда, әдетте 20-40 жануар, бірақ кейде 100-ге дейін жиналатынын көрсетеді. Топтар жас және өмірлік цикл кезеңдеріне қарай ұйымдастырылған болуы мүмкін. Олардың рационы балық және шабақтардан тұрған болуы мүмкін. Басқа нағыз түлендер сияқты, Кариб монахы түлені де құрлықта қимылсыз болып келген. Адамдардан қорқып, агрессиясыз, бірақ қызығушылық танытушы мінезін адам аулаушылар өз пайдасына қолданды.
Ұрықтандыру және ұзақ өмір сүру
Кариб теңізіндегі монах тұңғыштарының бала туу маусымы ұзаққа созылған, бұл субтропикалық және тропикалық жерлерде тіршілік ететін аяқжүректерге тән ерекшелік. Мексикада көбею маусымы желтоқсанның басында ең жоғары деңгейге жетеді. Басқа монах тұңғыштары сияқты, бұл түрдің де балаларын емізу үшін төрт қайырылатын сүт безі болған. Кариб теңізіндегі монах тұңғыштарымен екінші рет кездесу Хуан Понсе де Леонның Құрғақ Тортугас аралдарын ашуымен байланысты. 1513 жылдың 21 маусымында Понсе де Леон аралдарды ашқанда, ол азық-түлік іздеу тобына жағаға түсуге бұйрық берді, онда ол кісілер он төрттей жайбажайып тұңғыштарды өлтірді. Колониялық дәуірде Гваделупа, Алакран аралдары, Багама, Педро Кейс және Кубада тұңғыштардың табылғаны және аң ауланғаны туралы бірнеше жазбалар бар. 1688 жылға дейін қант плантацияларының иелері плантация машиналарын майлау үшін май алу мақсатында әр түні жүздеген тұңғыштарды өлтіретін аңшылар жіберді. 1707 жылғы мәліметтерде балықшылар шамдарды жағу үшін май алу үшін жүздеген тұңғыштарды сойып өлтіргені айтылады. Экспедиция аймақта бар болғаны төрт күн болса да, қырық екі мысал өлтіріліп, алынып кетті; экспедицияның екі жетекшісі Батыс әлемінің мұражайларына жіберілді. Тұңғыш 1897 жылы тұтқынға алынып, 1903 жылы қайтыс болды, ол тұтқындықта бес жарым жыл өмір сүрді.
Құрып кету
ХХ ғасырдың бірінші жартысында Кариб теңізіндегі монах тюлендерін көру жиілеген сирек болды. 1908 жылы Тортугас аралдарында бір кезде қыжылдаған тюлендердің шағын тобы байқалды. 1922 жылдың наурыз айында Флорида штатының Ки-Уэст қаласының жанында бір тюлен өлтірілді. 1926 және 1932 жылдары Техас жағалауында Кариб теңізінің монах тюлендері байқалды. Адамдар өлтірген соңғы тюлен 1939 жылы Педро Кайс аралдарында өлтірілді. 1949 жылдың қараша айында Ямайканың Кингстон қаласынан оңтүстікке қарай орналасқан Дрункен-Манс-Кейде тағы екі тюлен көрінді. Кариб теңізіндегі монах тюлендерінің жойылуына екі негізгі фактор себеп болды. Кариб теңізіндегі монах тюлендерінің жойылуына себепші болған ең басты фактор – 18 және 19 ғасырларда олардың майы үшін тынымсыз аң аулау және өлтіру болды. Кариб теңізінде тюлен өнімдеріне деген шексіз сұраныс аңшыларды жүздеген тюлендерді қырқып тастауға итермеледі. Кариб теңізіндегі монах тюлендерінің жайлы мінезі және адамдардың алдында қашқысы келмеуі оларды өлтіруді өте оңай етті. Кариб теңізіндегі монах тюленін сақтап қалуға бағытталған консервациялық шаралар өте аз болды; 1967 жылы ол жойылып бара жатқан түрлер тізіміне енгізілген кезде, ол бұрыннан-ақ жойылған болуы мүмкін.