Кіріспе
Сүтқоректілер түрі Америкалық пигмейлік шырша (Sorex hoyi) – Солтүстік Аляскада, Канадада және АҚШ-тың солтүстігінде, оңтүстікке қарай Аппалач тауларына дейін таралған кішкентай шырша. Оны алғаш рет 1831 жылы табиғатты зерттеуші Уильям Кейн Джорджиан шығанағында, Пэрри саундында тапқан. Бұл жануар Солтүстік Американың солтүстік қылқан және жапырақты ормандарында кездеседі. Ол әлемдегі екінші ең кішкентай сүтқоректі саналады, бірақ оның дене мөлшеріне қарағанда өте жоғары тәбеті бар. Жылдам метаболизміне байланысты, ол үнемі тамақтануға қажетті. Ол ылғалды топырақ пен шіріген жапырақтарды аралап, тамақ іздейді.
The American pygmy shrew (Sorex hoyi) is a small shrew found in Northern Alaska, Canada, and the northern United States, south through the Appalachian Mountains. It was first discovered in 1831 by naturalist William Cane in Georgian Bay, Parry Sound. This animal is found in northern coniferous and deciduous forests of North America. It is believed to be the second smallest mammal in the world, but has an extremely large appetite for its size. Due to its fast metabolism, it needs to eat constantly. It digs through moist soils and decaying leaf litter for food.
Сипаттама
Америкалық пигмей - Солтүстік Америкаға тән ең кішкентай сүтқоректі және әлемдегі ең кішкентай сүтқоректілердің бірі, Еуразиядағы этрус шымшығынан сәл ғана үлкен. Оның денесі құйрығының 2 см-ін қоса алғанда шамамен ұзын, ал салмағы шамамен . Оның терісі жаз айларында әдетте қызғылт немесе сұрғылт қоңыр, ал қыста ақшыл сұр түсті болады. Кездігі әдетте ашық сұр түсті. Бұл жануар жылына екі рет түлейді, бір рет жаздың соңында, екінші рет көктемде. Оның тар басы, сүйір мұрыны және мұрттары бар. Көздері кішкентай және жақсы жасырылған. Аң аулау үшін негізгі сезімдері - есту және иіс сезу.
Филогения
Sorex hoyi бастапқыда Microsorex туысына жатқызылған, бірақ Sorex туысының кіші туысы ретінде қарастырылды, кейіннен қосымша зерттеулер жүргізілген соң өзгертілді. Америкалық пигмей шырғалақ – Soricomorpha қатарының және Soricidae тұқымдасының құрамына кіреді. Оның ең жақын туыстары – түтінді шырғалақ (S. fumeus) және ірі тісті шырғалақ (S. macrodon). Осы туыс миоценнің соңында пайда болған деп саналады.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Пигмейлік шыршылар Солтүстік Американың боралды аймақтарында кеңінен таралған. Олар Алясканың солтүстігінен бастап өседі. Олардың рационында негізінен ақуыз болады. Тірі қалу үшін пигмейлік шыршы күн сайын өзінің салмағынан үш есе көп тамақ жеуі керек, яғни күндіз-түні 15-30 минут сайын аң аулауы тиіс; тамақсыз толық бір сағат өткізу – сөзсіз өлімге алып келеді. Осындай жоғары метаболизмге байланысты, пигмейлік шыршы бірнеше минуттан артық ұйықтамайды, себебі ол үнемі тамақ іздеумен болады.
Өмір циклі мен көбеюі
Пигмейлік шырғалақтың көбею циклі туралы көп мәлімет белгілі емес. Олар жыл бойы жұптасады, бірақ қарашадан наурызға дейін тууға бейімділік байқалады. Жүктілік мерзімі шамамен 18 күнге созылады деп есептеледі. Аналықтары бір рет жылына үштен сегізге дейін бала туады. Балалардың неше күндік шақта емшектен айырылатыны нақты белгісіз, бірақ 18 күндік болғанда олар көбінесе толыққанды жетіліп, әдетте 25 күндік шақта тәуелсіз болады. Сүтқоректілер болғандықтан, анасы балаларын сүтпен қоректендіреді. Пигмейлік шырғалақтың ең ұзақ өмір сүру мерзімі белгісіз, бірақ ол шамамен 16–17 айды құрайды деп саналады.
Мінез-құлық
Пигмейлік шыршылар азық іздеу үшін топырақ пен жапырақ сынықтарын қазып, басқа жануарлар жасаған туннель желілерін пайдалана алады. Олар ұзақ уақыт бойы ұйықтамай немесе демалмай, күні-түні демалыс пен белсенділікті кезектестіреді, бірақ түнгі уақытқа бейімділігін көрсетеді. Олардың иіс сезу және есту қабілеттері өткір, бұл оларға жем табуға көмектеседі. Қауіптенгенде немесе қорқып қалғанда, шыршылар өткір сыңғырлап, жасырынуға тырысады. Шыршылар жүзуге де жарайды, сондықтан бұлақ балығының жемі болып табылады. Пигмейлік шыршылар үнемі қозғалыста болады, ал тұтқындалғандары қақпаның сым торымен жоғары көтеріліп, кері жүретіні байқалған.
Физиологиясы
Жоғары метаболизміне байланысты, пигмей-құйрық жыл бойы белсенді болып, тоқырауға немесе қыстамаға түспейді. Құйрықтар қардың астынан өтіп, тамақ табуға қабілетті, бұл қысқы қар олардың жолын тоспайтынын көрсетеді. Көбінесе ендік пен құйрықтың дене мөлшері арасында тікелей байланыс болғанымен, американдық пигмей-құйрық осы ереженің ерекшелігі болып табылады. Өте кішкентай болғандықтан дене жылуын үнемі жоғалтса да, энергияны өндіру үшін оған үлкен құйрыққа қарағанда аз тамақ қажет.