Кіріспе

Далалық аурухана – уақытша аурухана немесе жылжымалы медициналық бөлімше, олар қауіпсіз, тұрақты мекемелерге тасымалдауға дейін оқиға орнында зардап шеккендерге көмек көрсетеді. Бұл термин бастапқыда әскери медицинада (мысалы, Мобильді армиялық хирургиялық аурухана немесе MASH) қолданылған, бірақ апаттар мен басқа да төтенше жағдайларда пайдаланылатын баламалы күтім орындарын сипаттау үшін де қолданылады. Далалық аурухана – медициналық қызметкерлердің жылжымалы медициналық құрал-жабдықтарымен және көбінесе үлкен шатыр сияқты панасымен (қазіргі заманда кейде үрлейтін конструкция) жабдықталған, оны зардап шеккендердің орнына жылдам орнатуға болады. Қалалық жағдайда далалық аурухана көбінесе оңай қолжетімді және жақсы көрінетін ғимаратқа (ресторандар, мектептер, қонақүйлер және т.б.) орналастырылады. Әуедегі құрылымдар үшін жылжымалы медициналық құрал-жабдық әдетте стандартты контейнерге салынады, ал контейнердің өзі пана ретінде пайдаланылады. Далалық аурухана әдетте уақытша медициналық пункттен үлкен, бірақ тұрақты әскери ауруханадан кіші болады. Женева конвенциялары сияқты халықаралық гуманитарлық құқық дәрігерлерге, жедел жәрдем машиналарын, аурухана кемелерін немесе Қызыл Крест, Қызыл Жарты Ай немесе Халықаралық Қызыл Крест және Қызыл Жарты Ай қозғалысына қатысты басқа белгілерді көрсететін далалық аурухана ғимараттарына шабуыл жасауға тыйым салады. Бұл денсаулық сақтау мекемелеріне қасақана шабуыл жасау немесе оларға зиян келтіру (әсіресе соғыс немесе қарулы қақтығыс кезінде) соғыс қылмысы болып табылады. Далалық ауруханалар аурулардың және пандемиялардың пайда болуы кезінде де жиі кездеседі. Соңғы пандемия, COVID-19, әлемнің көптеген елдерінде, әсіресе дамып келе жатқан елдерде далалық ауруханалар құрылуына әкелді.

Намибия

Намибия қорғаныс күштері өзінің қорғаныс денсаулық сақтау қызметі дирекциясы арқылы мобильді далалық аурухананы пайдаланады. Ол 2013 жылдың наурыз айында Германия үкіметімен Намибияға сыйға берілді. Бастапқыда ол БҰҰ-ның екінші деңгейлі ауруханасы болған, бірақ қазір бірінші деңгейге жаңартылды. Далалық аурухана контейнерлерден және шатырлардан құралған, күніне қырық амбулаториялық пациентті қабылдауға және жиырма науқасты жатқызуға қабілетті. Онда екі жансақтау бөлімі, зертханалар, рентген кабинеті және мобильді оттегі концентраторы бар. Стоматологиялық бөлім күніне 20 пациентке көмек көрсетеді және төрт операция жүргізілуі мүмкін. Оның өз мобильді логистикалық қолдау бөлімі бар, ол ас үйлерінен, су тазартқыштардан, су резервуарларынан, дәретхана және душ контейнерлерінен, генераторлардан, сондай-ақ канализация және қоқыс тастау құрылғыларынан тұрады. COVID-19 пандемиясы кезінде аурухана елдің жағдайға жауап беруіне көмектесу үшін Хосея Кутако халықаралық әуежайына орналастырылды.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ Әскери-медициналық департаментінде "далалық аурухана" термині, дислокацияға дайын медициналық мекемеге арналған жалпы атау ретінде қолданылады. Алайда, 1906 жылдан бері, ұсақ үзілістермен, департамент "Далалық ауруханалар" деп аталатын нақты ұйымдастырылған бөлімшелерге ие болды. Мысалы, 10-шы Далалық аурухана сияқты нөмірленген бөлімшелердің штаттық кестесі мен жабдығы, мүмкіндіктері және қолданылу доктринасы бар, олардың барлығы уақыт өте келе өзгеріп келді. Оқырмандар жалпы американдық далалық аурухананы нақты нөмірленген XX-шы Далалық ауруханамен шатастырмауға тиіс, өйткені екеуінің де орны ауыстырылмайды. Эвакуациялық аурухана, мобильді әскери хирургиялық аурухана (MASH), жауынгерлік қолдау ауруханасы (CSH), Далалық аурухана және нөмірленген жалпы аурухана – бәрі де далалық ауруханалар болып табылады, бірақ MASH, CSH, жалпы аурухана немесе Далалық аурухана бір-бірімен алмастырылмайды. АҚШ Әскери-теңіз медицина және хирургия бюросында (BUMED) Армияның "далалық ауруханасына" балама ретінде "Экспедициялық медициналық мекеме" (EMF) танылады. EMF негізінен жағалаудағы экспедициялық амфибиялық операциялар кезінде теңіз жаяу әскерлеріне қолдау көрсетуге бағытталған, өйткені теңіз жаяу әскерлерінің өздерінің медициналық қызметкерлері жоқ және медициналық қолдау үшін Әскери-теңіз күштеріне сенеді. EMF сонымен қатар жағалаудағы Әскери-құрылыс батальондарын (SeaBees) да қолдайды. Әскери-теңіз күштерінде арнайы ауруханалық кемелердің саны аз, ал ұшақ тасымалдаушылар және үлкен палубалы десант кемелерінде жақсы жабдықталған медициналық мекемелер бар, бірақ теңіз жаяу әскерлері ілгерілеген сайын осы платформалардың тиімділігі төмендейді. EMF-тің кішірек және мобильді нұсқасы – Экспедициялық медициналық бөлімше (EMU).

Швейцария

COVID-19 пандемиясы барысында Швейцарияның қарулы күштері Швейцариядағы азаматтық ауруханаларға көмек көрсету үшін жұмылдырылды. Басқа елдерде де ұқсас шаралар қолданылды.