Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Канадалық кәсіпкер
Canadian businessman
Джон Редпат (1796 – 5 наурыз 1869) – шотландтық квебек кәсіпкері және қайырымдылық жасаушы. Ол Монреал қаласын, Квебектің Канададағы ең ірі және ең өркендеген қаласына айналдырған өнеркәсіптік қозғалыстың бастамашыларының біріне айналды. Редпат көптеген шотланд отбасылары үшін экономикалық қиындықтар мен ауытқу тудырған Төмендіктерді тазалау дәуірінде дүниеге келді. Сондықтан, Эдинбургта Джордж Драммондпен тас қалаушы ретінде бағалы тәжірибе алғаннан кейін, жиырма жастағы Редпат Канадаға эмиграциялады. 1816 жылы, кеме билетіне қаражаты шектеулі болған Редпат, Квебек қаласына түсіп, содан кейін Монреалға жалаң аяқпен жетті. Сол жерде ол Шотландияда алған білімін құрылыс саласында тас қалаушы болып жұмыс істеуге пайдаланды. Сол жылдың қараша айында Редпат қаладағы Сен-Поль көшесінде алғашқы майлы көше шамдарының орнатылуын көрді.
John Redpath (1796 – March 5, 1869) was a Scots Quebecer businessman and philanthropist who helped pioneer the industrial movement that made Montreal, Quebec, the largest and most prosperous city in Canada. Redpath was born during the period of the Lowland Clearances that created economic hardship and dislocation for many Scottish families. As such, after gaining valuable experience as a stonemason with George Drummond in Edinburgh, the twenty year old Redpath emigrated to Canada. In 1816, with limited funds for ship passage, the nearly penniless Redpath disembarked at Quebec City before walking barefoot to Montreal, Quebec. Once there, he used the trade he had learnt back in Scotland to gain him employment in the construction industry, working as a stonemason. In November of that year, Redpath witnessed the first installation of oil streetlamps in the city on Rue Saint Paul.
Іскерлік мансап
Бірнеше жыл ішінде Редпат өзінің ірі құрылыс бизнесін құрды. Ол Монреаль қаласының болашақ коммерциялық дамуының кілті болған Лашин каналы мен шлюздерін салу сияқты маңызды жобаларға қатысты. 1689 жылдан бастап француз колониялық үкіметі және басқа да бірнеше тараптар Лашин тасылдарынан өтуге кемелерге арналған канал салуға тырысты. 130 жылдан астам сәтсіз әрекеттерден кейін, жақында құрылған Монреаль банкінің қаржыландыруымен, Редпаттың басты рөл атқарған консорциум құрылысын аяқтады және жаңа канал 1825 жылы ресми түрде ашылды. Лашин каналы кеме тасымалын едәуір арттырып, Монреальді Солтүстік Америкадағы ең ірі порттардың біріне айналдырды. Канал бойындағы жерлер Рим-католик Сулпициан орденіне тиесілі болғандықтан, Редпат және басқа да кәсіпкерлер канал бойындағы учаскелерді сатып ала алғанға дейін тағы жиырма жыл бойы пайдаланылмады. Жерді дамытуға ашудың нәтижесінде, каналдың жағалауында судың қолжетімділігі арқасында өндіріс процесінде және машиналарды қозғау үшін бу күшін қамтамасыз етуге болатын ірі жаңа өндіріс орналастырылды. Осы өнеркәсіптер, соның ішінде Редпаттың Канададағы алғашқы қант зауытын салуы Монреальді Канаданың өнеркәсіптік астанасына айналдырды. Жон Редпаттың қайтыс болған кезде, канал арқылы жыл сайын өтетін кемелердің саны 600-дан 13 000-нан астамға дейін өсті. Джон Редпаттың Лашин каналын салудағы табысы одан әрі ірі жобаларға жол ашты, оның ішінде Томас Маккеймен серіктестік құрып, 1827 және 1828 жылдар аралығында Ридо каналы жобасының бөлігі ретінде Онтарио штатының Джонс-Фолс қаласындағы шлюздерді салуға қатысты. Сонымен қатар, Редпат Нотр-Дам базиликасын және Макгилл университетінің алғашқы ғимараттарының бір бөлігін салды. Redpath Sugar зауыты Монреальдің ірі жұмыс берушісіне айналды, бірнеше жыл ішінде Вест-Индиядан кемелермен әкелінген шамамен 7000 тонна шикі қантты өңдеді. Алғашқыда Canada Sugar Refining Co. деп аталған компания, оның ұлы Питер (1821–1894) бизнеске қосылғаннан кейін John Redpath & Son деп өзгертілді. Төрт жылдан кейін, 1861 жылы, Редпаттың күйеу баласы Джордж Александр Драммонд (1829–1910) да компанияға қосылды. Өзінің өнеркәсіптік кәсіпорындарынан басқа, Редпат Монреаль экономикасына үлкен пайда әкелген көптеген бизнеске инвестиция салды. Ол өзінің қант зауытына қызмет ететін жүк кемелеріне қоса, Монреаль буксирлік компаниясына да инвестиция салды. Ол Монреаль телеграф компаниясы мен Монреаль өрттен сақтандыру компаниясын қаржыландыруға көмектесті, сонымен қатар екі компанияның да директоры болды. Ол Квебек провинциясының шығыс аймақтарының экономикасын дамытуға да үлкен қаражат жұмсады, оның ішінде Капель мыс кен орындарына, Белведер тау-кен және балқыту компаниясына, Рокленд тақта компаниясына, Беар Крик көміріне және Мельбурн тақта компаниясына инвестициялар жасады.
A man of integrity with a prodigious work ethic and a keen business sense, within a few years Redpath was running his own sizeable construction business. He was involved in major projects such as the construction of the Lachine Canal and locks that proved key to future commercial development of the city of Montreal. Beginning in 1689, attempts were made by the French Colonial government and several others to build a canal that would allow ships to bypass the treacherous Lachine Rapids. After more than 130 years of failure, with funding from the recently formed Bank of Montreal, the consortium, of which Redpath was a major part, was successful in its construction and the new canal officially opened in 1825. The Lachine canal substantially increased shipping, turning Montreal into one of the largest ports in North America. Because the land along the canal belonged to the Roman Catholic Sulpician Order it remained unused for another twenty years until Redpath and other businessmen were finally able to purchase plots along the canal. As a result of the land being opened to development, on the canal's banks came the construction of large new manufacturing plants, drawn there because of the ready source of water from the canal that could be used in the production process and provide the steam power to drive machinery. It was these industries, including Redpath's construction of the first sugar refinery in Canada, that made Montreal the industrial metropolis of Canada and by the time of his death, John Redpath witnessed traffic go from 600 small vessels passing through the canal each year to more than 13,000 large ships. John Redpath's success in building the Lachine Canal led to further major projects including his partnering with Thomas McKay, to construct the locks at Jones Falls, Ontario, on the giant Rideau Canal project between 1827 and 1828. In addition, Redpath built the Notre Dame Basilica and some of the first buildings at McGill University. The Redpath Sugar refinery proved to be a major Montreal employer, within a few years annually processing approximately 7,000 tons of raw sugar imported from the West Indies aboard Redpath owned ships. Originally called the Canada Sugar Refining Co., after his son Peter (1821–1894) joined the business the company's name was changed to John Redpath & Son. Four years later in 1861, Redpath's son in law George Alexander Drummond (1829–1910) also joined the company. In addition to his own industrial enterprises, Redpath invested in numerous businesses that greatly benefited the Montreal economy. In addition to his own cargo vessels to serve his sugar refinery, he had investments in the Montreal Towboat Company. He also helped finance the Montreal Telegraph Company and the Montreal Fire Assurance Company, serving as a director of both companies. He also committed substantial funds to develop the economies of Quebec's Eastern Townships, including investments in the Capel Copper operations, the Belvedere Mining and Smelting Company, Rockland Slate Company, Bear Creek Coal, and Melbourne Slate Co.
Оның кәсіби шеберлігінің нәтижесінде, 1833 жылы Редпат Монреаль банкі директорлар кеңесіне мүше болып сайланды, және ол бұл лауазымды 36 жыл бойы сақтап қалды. Канадада әрқашан халық саны өте аз болды, ал 19 ғасырдың басындағы даму кезеңінде бұл аз халық бизнес үшін шектеулі қаржылық ресурстар бар екенін білдірді. Ірі бизнес дамуы әлі де Лондон қор биржасынан қаржыландыруға тәуелді болғандықтан, Редпат Канаданың өзінің капитал нарығын дамытудың ұзақ процесін бастау қажеттігін түсінді. Сондықтан ол Монреаль инвестициялық қауымдастығының жақтаушысы болды, ол Монреаль қор биржасының алдағысы болды. Шотландиялық жұмысшы табынан шыққан Редпат Англиядағы аристократиялық билік құрылымына күмәнмен қарады және Роберт Болдуин сияқты басқа канадалықтар сияқты Англияны ана ел ретінде қарастырмады. Канадалық колониядағы бизнес өкілдерінің көптеген шағымдарын британдық билік назарға алмады, және жағдай төменгі Канада өндірушілерін жақсы қаржыландырылған британдық компаниялардан қорғайтын тарифтерді жою туралы Лондон үкіметінің шешімінен кейін шыдай алмайтын болды. Ұлыбританиядағы осы күшті күштермен күресудің қымбат екенін және дерлік мүмкін емес екенін түсінген Редпат, Канадаға инвестиция салған басқа да кәсіпкерлермен бірге, жағдайды өзгерту үшін Канададағы аннексия қозғалысын қолдады. Бұл топ Канада провинцияларын АҚШ-қа қосу идеясын ұсынды, бұл идея бұрын да талқыланған болатын. Американдық революцияға себеп болған әділетсіз салықтар мен тарифтер болды, және аннексия қозғалысы қысқа ғасырлық болғанымен, Редпат, Джон Молсон, Луи Жозеф Папино және Александр Галт сияқты ықпалды адамдардан күшейген қолдау Ұлыбритания билігін 1854 жылғы Канада-Америка өзара іс-қимыл шартына өзгерістер енгізуге мәжбүр етті.
As a result of his business acumen, in 1833 Redpath was invited to serve on the board of directors of the Bank of Montreal, a position he would hold for 36 years. Canada has always had a very small population and in the developing years of the early 19th century, that small population meant there was limited financial resources for business to draw upon. Because major business development was still dependent upon funding from the London Stock Exchange, Redpath understood the need for Canada to begin the long process of developing its own capital markets. As such, he was a promoter of the Montreal Investment Association, the forerunner of the Montreal Stock Exchange. Coming from the Scottish working class Redpath had an inherent mistrust of the aristocratic power structure in England and did not view England as the mother country as other Canadians such as Robert Baldwin did. Numerous complaints by business officials in the Canadian colony were ignored by the British authorities and the situation became intolerable when the government in London decided to abolish tariffs that protected Lower Canada producers from the established and well financed British companies. Understanding that fighting these powerful forces in Britain was costly and nearly impossible, along with other businessmen who had invested in Canada, Redpath lent his support to the Annexation Movement in Canada in an effort to leverage the situation. This group promoted the idea of the Canadian Provinces joining the United States, an idea that had been touted on prior occasions. It had been unfair taxes and tariffs that led to the American Revolution and while the Annexation Movement was short lived, the growing support for such an idea, particularly from powerful men like Redpath, John Molson, Louis Joseph Papineau, and Alexander Galt, caused the British authorities to make changes that resulted in the Canadian–American Reciprocity Treaty of 1854.
Саяси мансап және қайырымдылық
Бизнестен басқа, қайырымдылық және қоғамдық қызмет Редпаттың өмірінде маңызды рөл атқарды. Ол 1840 жылдан 1843 жылға дейін Монреаль қалалық кеңесінің құрамында отырды. Осы кезеңде ол 1842 жылдың 13 мамырында Драммонд көшесі болып белгіленген жерді берді және көшені екінші әйелі Джейн Драммондтың (1816-1907) құрметіне атады. Көше кейде ойлап қалушылардың айтуынша, генерал Гордон Драммондтың (туыс емес) есімімен аталмаған. Редпат Монреаль бас ауруханасы сияқты қайырымдылық ұйымдарының директоры болды. Ол протестанттық өнеркәсіп және пана үйінің негізін қалаушылардың бірі және Канада шетелдік миссионерлік қоғамы мен француз канадалық миссионерлік қоғамына үлкен үлес қосты. Редпат 1833 жылғы британдық колонияларда құлдықты жою туралы заңды қолдады және Монреальдегі "ақ құлдық" саудасына қарсы күресу үшін үкіметтен көмек сұраған шағын топқа жетекшілік етті, Монреальдегі Магдалена бейімханасымен бірлесіп, зәру жағдайдағы иммигрант әйелдерге көмектесті, олар күштеп проституцияға итермеленген. Білімі шектеулі болғанына қарамастан, Редпат білімді жақтады. Ол Монреальдегі Пресвитериан колледжін және Монреаль механика институтын, қазіргі Атвотер кітапханасын құруға көмектесті. Джон Редпат Макгилл университеті үшін құрылған алғашқы қорға да демеушілік жасады. Оның ұлы Питер де университетте математика кафедрасын құрды, сонымен қатар университеттің Redpath мұражайын және Redpath кітапханасын салдырды.
Beyond business, charity and community service played a large role in Redpath's life. He was sat on Montreal City Council from 1840 until 1843. During this time, he ceded the land which became Drummond Street on May 13, 1842, and named the street after his second wife, Jane Drummond (1816 1907). The street was not named after General Gordon Drummond (no relation), as is sometimes thought. Redpath was also a director of such charitable institutions as the Montreal General Hospital. He was one of the founders of the Protestant House of Industry and Refuge and a major donor to the Canada Foreign Missionary Society and the French Canadian Missionary Society. Redpath was a supporter of the 1833 law that abolished slavery in the British colonies and served as the head of a small group that lobbied for government assistance to fight Montreal's "white slavery" traffic, working with the Magdalen Asylum in Montreal to aid impoverished immigrant women forced into prostitution. Having had limited education, Redpath was a strong advocate of learning. He helped establish The Presbyterian College, Montreal and the Montreal Mechanics Institute, now the Atwater Library. John Redpath was also a benefactor of the first endowment fund established for McGill University. His son Peter also endowed a Chair of Mathematics at the university as well as building the university's Redpath Museum and Redpath Library.
Жеке
Редпат алғаш рет 1818 жылдың 19 желтоқсанында Канаданың Монреаль қаласында Онтарио штатының Гленгарри ауданының тумасы Джанет Макфиге үйленді. Олардың жеті баласы болды, бірақ ол 1834 жылы қайтыс болды. Келесі жылы, 11 қыркүйекте, Канаданың Кингстон қаласында 20 жасар, Шотландияда туған Джейн Драммондқа үйленді, және олардың он баласы болды. Редпат Монреальге қарайтын, Маунт-Рояль тауының етегіндегі үлкен отбасылық үй салды. Ол бұл үйді Десривьерлер отбасынан сатып алды, олар болашақта Макгилл университетіне айналатын сенімділерге қарсы ұзақ сот процесін ұтырып алған еді. Бұл аймақ әлі де Redpath атын сақтап келеді: rue Redpath, croissant Redpath, place Redpath. 1869 жылы қайтыс болғаннан кейін Редпат Монреальдегі Маунт-Роял зиратында жерленді.
Redpath was first married, on December 19, 1818, in Montreal, Canada, to Janet McPhee, a native of Glengarry, Ontario, and they had seven children before her death in 1834. The following year, on September 11 in Kingston, Canada, he married 20 year old Scottish born Jane Drummond, and they had ten children. Redpath built a large family home overlooking Montreal on the slopes of Mount Royal, having purchased it from the Desrivières family who had lost a long court case against the trustees of what was to become McGill University. The area still carries the Redpath name: rue Redpath, croissant Redpath, place Redpath. Following his death in 1869, Redpath was interred in the Mount Royal Cemetery in Montreal.
Мұра
2019 жылдың мамыр айында Торонтоның ақыны-лауреаты Альберт Мориц 1858 жылы Джон Редпат жазған өлеңнен төрт тармақ алып, жаңа өлең құрады.
In May 2019, Toronto's poet laureate, Albert Moritz, composed a new poem that reused four lines from a poem John Redpath composed in 1858.