Кіріспе

Браун Кли дөңесі – ағылшынның Шропшир графтығындағы ең биік төбе, теңіз деңгейінен жоғары. Дөңенің шаңырағында орналасқан бірнеше әуе қозғалысын бақылау радарлық мачталарын шақырымдап алыстан көруге болады. Олар Titterstone Clee Hill-дің үстіндегі мачталармен бірге жүз миль радиустағы барлық ұшақтар туралы ақпаратты жинақтайды. Жақында салынған топоскоп жергілікті маңызды орындарды көрсетеді және төбеде орналасқан.

Геология

Титтерстон Кли сияқты, Браун Кли де карбон кезеңінде пайда болған шөгінді тау жыныстарынан құралған. Ол девонның көне қабаттарымен жатқан төмендіктерден жоғары көтеріліп, берік тозуға төзімді магмалық тау жыныстарымен жабылған. Айналасының тегіс рельефі Сент-Моганс формациясының саз тастары мен құмтастарымен сипатталады. Төбенің төменгі беткейлері оның үстіндегі Клей құмтасты формациясының құмтастары мен конгломераттарынан қалыптасқан, ал екі қабаттың арасындағы шекара Жоғарғы Абдон әктасының тар жолағымен белгіленген. Бұл тау жыныстары бірге аймақтың Төменгі Қызыл Құмтасын құрайды; орта және жоғарғы "Қызыл" жергілікті жерде кездеспейді. Бұл тау жыныстары қабаттарының үстінен Төменгі және Орта Көмір қабаттарына жататын саз тастар жатыр, олардың ішінде көмір қабаттары да бар. Бұл шөгінді тау жыныстарының үстінде Абдон Бёрф және Кли Бёрф екі шыңын құрайтын долериттің шығындылары орналасқан. Қара түсті тау жынысы, жергілікті халық оны "dhustone" деп атайды, "dhu" сөзі, мүмкін, валлилік "du" сөзінен шыққан, ол "қара" дегенді білдіреді. Бұл эрозияға төзімді тау жынысы карбон кезеңінің соңында шөгінді тау жыныстарына енген, бірақ барлық үстіндегі қабаттары ұзақ уақыттан бері эрозияға ұшыраған. Төбенің шығысына және солтүстігіне қарай кең аумақты бас аймақтары картаға түсірілген.

Тарих

Клее тауларының айналасында темір дәуіріндегі бірнеше бекініс орналасқан. Норди Банкі – Браун-Клеедегі үш бекіністің сақталған жалғыз тұтас нысаны. Қалған екеуі, Абдон Бёрф және Клее Бёрф, негізінен карьерлерге құрбан болды. Норди Банкі еңіс қыраттың жоғары жағында орналасқан, оның қоршау қабырғалары үш метрге дейін жетеді. Ол б.з.д. бірінші мыңжылдықта, британдық темір дәуірінде салынған және айналасының әдемі көрінісін ұсынады. Дхустонды қазу осы аймақтың көп жылдар бойы негізгі табысы болды және ол қауіпті әрі қиын жұмыс ретінде кеңінен танымал болды, себебі долеритті өңдеу өте қиын материал. Адамдар Брайдгнорт пен Лудлоу қалаларынан Браун-Клее төбесіндегі Абдон карьеріне дейін келіп жұмыс істеді, көбінесе басқа да жұмыстармен айналысты. Абдон Клее карьерлері 1936 жылы жабылды, сол кезде аймақ өнеркәсіптікке айналды, онда бетон зауыты, Диттон Приорс қаласындағы асфальт зауыты және тас пен карьерлерді тасымалдауға арналған шағын теміржол болды. Егер жел төбеден төмен соқса, жоғарыдағы тас ұнтақтағыштың шуын тіпті Клеехилл ауылында да естіуге болар еді. Карьерлер жабылғаннан кейін көптеген жұмысшылар Браун-Клеедің екінші жағындағы Кокшутфорд карьерлеріне жұмыс істеуге кетті, бірақ ондағы дхустон Абдон жағындағыдай сапалы да, берік те емес еді, сол себепті ол карьер де көп ұзамай жабылды. Көптеген адамдар қайта оралып, екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Диттон-Прайорста құрылған теңіз жарақтары қоймасында жұмыс істеді. Карьерлер 1930 және 1940 жылдары толығымен тоқтатылды. Клее тауларының радарлық қондырғылары ұшақтарды қорғайтын болса да, бұл екі таудың өзі де бір кезде ұшақтар үшін қауіпті болды. 1981 жылы Ұлы жұма күні ашылған ескерткіш, екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Браун-Клееге құлап, қаза тапқан 23 одақтас және неміс ұшқыштарының құрметіне орнатылды, сондай-ақ 1969 жылы тауға құлаған Джет Провост ұшағының құрбандары да еске алынды. Браун-Клееге құлаған алғашқы ұшақ 1941 жылдың 1 сәуірінде неміс Junkers Ju 88 болды. Сонымен қатар, екі Веллингтон бомбалаушысы, Хокер Тайфун және кем дегенде екі Авро Ансон да осы жерге құлаған. Қазір Браун-Клееде соғыс кезінде болған құлау оқиғаларының саны Ұлыбританиядағы басқа таулардан көп деп есептеледі. Уэллингтон бомбалаушыларының бірінің қозғалтқышы мен басқа да бөліктері Бойн суының түбінде, Браун-Клееде жатыр. Саймон Эванс (1895-1940), Клеобери Мортимердің пошташы-жазушысы, оның күлі Абдон Бёрфке шашылды.