Кіріспе

Британдық ғылыми фантастика жазушысы

Ян Макдональд (1960 жылы туған) – британдық ғылыми фантастика жазушысы, қазір Белфаст қаласында тұрады. Оның туындыларында нанотехнология, посткиберпанк әлемі және қарқынды әлеуметтік және технологиялық өзгерістердің Батыс емес қоғамдарға тигізетін әсері сияқты тақырыптар көтеріледі.

Ерте өмір

Иан Макдональд 1960 жылы Манчестерде шотландтық әке мен ирландтық анасынан дүниеге келді. Бес жасында Белфастқа көшіп, содан бері сол жерде тұрып келеді. Ол 1968-1999 жылдар аралығындағы қақтығыстардың бәрін бастан өткерді, және Солтүстік Ирландияны ежелгі мәдениетке таңылған постколониалдық қоғам ретінде түсіну арқылы оның көзқарасы қалыптасты.

Мансап

Макдональд 22 жасында жергілікті Белфаст журналына алғашқы әңгімесін сатты және 1987 жылы толық уақытты жазушы болды. Ол сонымен қатар Солтүстік Ирландияда теледидар саласында консультант ретінде жұмыс істеді, Солтүстік Ирландияның «Сезам шеберханасы» өндірісіндегі «Сезам ағашы» бағдарламасына сценарийлер жазды. Макдональдтың тұңғыш романы – «Desolation Road» (1988), оқиғасы алыс болашақтағы Марста, Марстың шөліндегі оазистің маңында дамыған қалада өтеді. 2001 жылы «Арес экспресс» атты жалғасын жариялады. 1995 және 2000 жылдар аралығында жарық көрген «Чага» (АҚШ-та «Эволюция жағалауы» деп аталады) және «Кириня» романдары, «Тенделеоның тарихы» повесімен бірге «Чага сагасын» құрайды. Бұл сага Жерге әкелінген шетелдік флораның әсерін көрсетеді, сонымен қатар Африкадағы ЖИТС дағдарысын талдайды. Басты кейіпкер – Ульстер журналисі Габи МакАслин. Ол Африка пейзажын сырттан бақылап, «ҰҰ карантин аймағының» Кения мен кениялықтарға қандай әсер ететінін көреді. Габи мен оның қызының оқиғасы «Кириня» романында жалғасады. «Тенделеоның тарихы» кітабында Ұлыбританияға қашып, кейіннен Кенияға қайтарылып, жат елдік статусынан айырылған жас кениялық қыздың тағдыры баяндалады. Макдональдтың «Құдайлар өзені» (2004) романы 21 ғасырдың ортасындағы Үндістанда өтеді. Ол BSFA сыйлығын жеңіп алды және Хьюго сыйлығына, сондай-ақ Артур Кларк сыйлығына ұсынылды. «Brasyl» (2007) романы 18 және 21 ғасырлардағы Лузофондық Оңтүстік Америкада өтеді. Ол BSFA сыйлығын жеңіп алды және Хьюго сыйлығына, сондай-ақ Уорвик жазу сыйлығына ұсынылды. Макдональд 2011 жылы «Planesrunner» романымен «Everness» сериясын бастады. 2014 жылғы сұхбатында ол: «Мен SF кітаптарын қайта-қайта жазып, қаншалықты табысты болсам да, соған тоқтап қалуды қаламаймын. Мен жыл сайын дамитын экономика туралы кітаптар жазуды жалғастырғым келмейді. Өзімді сол тұзаққа түсіп қалғандай сезіндім» деді. Ол «Everness» сериясының екі жалғасын жазды: «Біл менің жауым» (2012) және «Күннің патшайымы» (2014). Макдональд 2015 жылы жоспарланған ғылыми-фантастикалық дуологияның бірінші томын – «Луна: Жаңа Ай» романын жариялады. Бұл роман Айтағындағы өнеркәсіпті бақылайтын бес қуатты отбасының айналасындағы қауіпті интригаларды көрсетеді. Макдональд оны «Game of Domes» және «Ғарыштағы Даллас» деп атады. «Луна: Вольф Мун» романы 2017 жылдың наурызында, ал үшінші роман – «Луна: Айдың көтерілуі» 2019 жылдың наурызында жарық көрді. Макдональд бұрын «The Fifth Dragon» повесін, «Луна» романына преквелді, 2014 жылы «Reach for Infinity» антологиясында жариялаған. Макдональдтың «Time Was» романы, екі адам туралы уақыт саяхатындағы махаббат хикаясы, 2018 жылдың сәуірінде жарық көрді.