Жеймс Семпилл: Шотландиялық саяхатшы және дипломаттың өмірі
James Sempill
Джеймс Семпилл (1566-1626): Шотландиялық сарай саяхатшысы, дипломат. Мария Стюарттың төрт серігінің бірінің ұлы, король Джеймс VI-мен бірге өсті. Тарих, генеалогия.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сэр Джеймс Семпилл (1566–1626) – шотланд ақсұлуы және дипломат.
Sir James Sempill (1566–1626) was a Scottish courtier and diplomat.
Ерте өмір
Джеймс Семпилл – Белтрис иелігіндегі Джон Семпиллдің және Шотландия королевасы Мэридің төрт серігінің бірі, Мэри Ливингстонның үлкен ұлы еді. Семпилл Джеймс VI-мен бірге Джордж Бьюкененнің Стирлинг сарайында, Мар графинясы Аннабелл Мюррейдің қадағалауымен өсті. Ол білімін Сент-Эндрюс университетінде аяқтады және дәрежесіне байланысты «Мырза» немесе «Мастер» деген атақтарды қолданды. Ол сондай-ақ отбасылық иелігінің атымен «Белтрис» деп те танылды. Семпилл Джеймс VI-ге «Базиликон Дорон» атты еңбегін дайындауға көмектесті. Ол Кирк шіркеуінің пасторы Эндрю Мелвиллмен жақсы қарым-қатынаста болды және Мелвиллге «Базиликон Доронның» мазмұнын алдын ала көрсетіп, қызу пікір-таластарға себеп болды. Джеймс Мелвилл арқылы мәтін Фиф синодына жетті. Кейін Семпилл 1606 жылы Эндрю Мелвилл Лондон мұнарасына қамауға алынғанда оны қолдады. Трохригтің Роберт Бойд Семпиллді епископтардың қарсыласы деп есептеді.
James Sempill was the eldest son of John Sempill of Beltrees, and Mary Livingston, one of the "Four Marys", companions of Mary, Queen of Scots. Sempill was brought up with James VI under George Buchanan at Stirling Castle in the royal household supervised by Annabell Murray, Countess of Mar. He completed his education at the University of St. Andrews, and used the title "Mr." or Master on account of his degree. He was also known as "Beltrees" from his family estate. Sempill assisted James VI in the preparation of his Basilikon Doron. He was on good terms with the Kirk minister Andrew Melville, and caused a furore by showing Melville the contents of Basilikon Doron in advance. Via James Melville the text reached the synod of Fife. Sempill later supported Andrew Melville in 1606 when he was committed to the Tower of London. Robert Boyd of Trochrig considered Sempill an enemy of the bishops.
Шотландиялық дипломат
Семпилл 1591-1600 жылдары Англиядағы елші болды және 1600 жылы Рождество күні рыцарь атағын алды. Лондонда корольдің тағы бір шотланд қызметкері, Джеймс Хадсон, 1599 жылдың наурыз айында Семпилдің жастығы мен тәжірибесіздігі туралы айтты. Хадсон Семпилдің «жұмысқа жарамсыз, біліксіз, тек ғалым» екенін жазды. 1599 жылдың тамызында Джеймс VI-ның ағылшын сарайындағы кеңесшісі Роджер Астон «Белтрис қарапайым және адал адам еді, ал оның әпкесі, Блайтсвудтан шыққан сэр Джордж Элфинстонның қызы арқылы, ол жақсы қызметтер атқара алады» деп жазды. Хадсон 1599 жылдың қыркүйегінде ағылшын мемлекеттік хатшысы сэр Роберт Сесилге тағы да хат жазып, Семпилдің жақсы мінез-құлқын мақтады және оның әжесінің ағылшын екенін айтты. Хадсон Семпилдің «егер лайықты болса, нағыз Лорд Семпилл болар еді» деді. Семпилл Сесилге хабарламалар жіберді, ал ағылшын тіліндегі хаттарда оны «99» шифрымен таныстырды. 1599 жылдың тамызында Джеймс Семпилл Дэвид Фулис орнына Лондонға жіберілді және Джеймс VI үшін «сыйлықты» жинау үшін жіберілді. Ол осы ақшаның 400 фунт стерлингін королеваның зергерлік бұйымдары үшін Джордж Гериотқа тапсырды. Леди Килдардың шотланд қызметшісі Диксон Семпилдің көңіліне түсіп, ол Лорд Адмиралмен кешкі ас кезінде корольдің ағылшын тағына таласуына қолдау білдіргенін айтты. Ол 1600 жылдың қаңтарында лорд Уиллоубиге Энтони Бэкон мен Эссекс графынан келген хаттарды жеткізген сияқты. 1600 жылдың сәуір айында Шотландияға оралғанда Данияның Аннасы одан Елизаветаның өзі туралы не айтқанын сұрады, ал ол бастапқыда басқалардың мәліметтеріне сүйене отырып, оған сенбеді. Жас ханзада Генридің дипломатияға қатысуы туралы әзіл айтылды. Семпилл Данияның Аннасы мен Австрияның эрцгерцогы Альберт VII арасындағы хат алмасудың құпиясын білді. Ол Лейттегі ағылшын адамы Эдмунд Эшфилдтің ұрлануынан кейін болған талқылауларға қатысты. 1601 жылы ол Францияға жіберілді және қазан айында Диппеден Лондонға Леннокс герцогымен бірге сапарлады. 1601 жылдың қарашасында Нортгемптон графы Мар графына жазған хатында Лондонда корольдің адамы Джеймс Гамильтон Франсис Говардты, Килдар графинясын, Леннокс герцогын және Семпилді қоздырды, олар «бір аспап сияқты, бірі соққанда екіншісі дыбыстайды». Шотландияға оралғаннан кейін, 1602 жылдың сәуір айында Данияның Аннасы одан Роберт Сесилге жазған хатында өзін атауын сұрады. Ол Семпилге Гогардың сэр Томас Эрскині Франция мен Англияда тараған өзіне қарсы жала сөздердің авторы болғанын айтты. Эрскин патшаны Англияға хат жазумен айналыстырды, ол осы хаттардың мазмұнын білгісі келді және мүмкін болса, оларды тоқтатып алған болар еді. Ол хан сарайындағылардың бірінен Мар графының мансабын құрту туралы ұсыныс алды, егер ол Леннокс герцогын әлсірететін болса, ол оны қалай істеу керектігін білді және Семпилдің бұл құпияны сақтауын қалады. Семпилл Сесилдің хаттың осы бөлігін кесіп алып, өртеп жібергенін үміттенеді. Семпилл Сесилге 1602 жылдың мамырында тағы да хат жазды. Мари Стюарт, Мар графинясы өзінің ағасы Леннокс герцогына хат жазып, Мар графының Шотландиядағы басты қарсыласы екеніне шағымданды. Сэр Томас Эрскиннің олардың қиындықтарына және Франция мен Англияда герцогқа қарсы жала сөздерге кінәлі екенін айтты. 1603 жылдың 3 ақпанында Джеймс оған шетелде және отандық қызметтері үшін, сондай-ақ дипломатиялық келіссөздерді адал жүргізгені үшін Шотландия королевасы Мэриге тиесілі зергерлік бұйымды сыйға берді. Зергерлік бұйымның бір бөлігінде алмас, екінші бөлігінде рубин, ал олардың айналасында алмас пен рубинмен әшекейленген тақташа (брошь) болды. 1626 жылы Пейслиде Белтристің Джеймс Семпилі қайтыс болды.
Sempill was Ambassador to England in the years 1591 1600 and was knighted on Christmas Day 1600. Another Scot employed by the King in London, James Hudson, referred to Sempill's youth and inexperience in March 1599. Hudson wrote that Sempill was "a raw piece to employ and one unskilful, only a scholar." Roger Aston, an English courtier of James VI, wrote in August 1599 that "Beltries was plain and honest, and by the means of Sir George Elphinstone (of Blythswood) whose sister he married, he may do good offices." Hudson wrote again to Sir Robert Cecil, the English Secretary of State in September 1599, praising Sempill's good nature, and mentioning that his paternal grandmother was English. Hudson added that Sempill would be "the true Lord Sempill if he had his due." Sempill sent newsletters to Cecil, and in English correspondence he was known by the cipher "99". In August 1599 James Sempill was sent to London to take the place of David Foulis and collect the "gratuity" for James VI, a sum of money which Elizabeth I of England sent to Scotland to support James VI. He delivered £400 sterling of this money to George Heriot for the queen's jewels. A Scottish servant of Lady Kildare named Dicksoun ingratiated himself with Sempill, and said she had spoken in favour of the king's succession to the English throne at dinner with the Lord Admiral. He seems to have carried letters from Anthony Bacon and the Earl of Essex to Lord Willoughby in January 1600. On his return to Scotland, in April 1600, Anne of Denmark asked him what Elizabeth had said about her, and she disbelieved him at first, based on the reports of others. A joke was made about young Prince Henry's involvement in diplomacy. Sempill was privy to correspondence between Anne of Denmark and Albert VII, Archduke of Austria. He became involved in the discussions following the kidnap of Edmund Ashfield by English agent at Leith. In 1601 he was sent to France, and accompanied the Duke of Lennox from Dieppe to London in October. In November 1601 the Earl of Northampton wrote to the Earl of Mar that in London the king's agent James Hamilton stirred up Frances Howard, Countess of Kildare, the Duke of Lennox, and Sempill, who 'like an organ, sowndes when the other blowes'. Back in Scotland, in April 1602 Anne of Denmark asked him to mention her in a letter to Robert Cecil. She told Sempill that Sir Thomas Erskine of Gogar had been the author of slanders against her which were current in France and England. Erskine kept the King busy writing to England, and she wished she knew what these letters were about, and would have intercepted them if she could. She had had an offer from a courtier to destroy the career of the Earl of Mar if she undermined the Duke of Lennox, which she knew how to do, and understandably wanted Sempill to keep this secret. Sempill hoped Cecil would cut off this part of the letter and burn it. Sempill wrote to Cecil again in May 1602. Marie Stewart, Countess of Mar had written to her brother the Duke of Lennox complaining he was the Earl of Mar's main opponent in Scotland. Sir Thomas Erskine was blamed for their trouble, and slanders against the Duke in France and England. On 3 February 1603 James gave him a jewel which had belonged to Mary, Queen of Scots for his good service abroad and at home, and faithful conduct of diplomatic negotiations. The jewel was a carcatt (necklace chain) with a diamond in one piece and a ruby in another, with a tablet (locket) set with a carbuncle of a diamond and ruby, set around with diamonds. James Sempill of Beltrees died at Paisley in 1626.
Отбасы
Оның әйелі Эгидия немесе Гейлис Эльфинстон, Блитсвудтың Джордж Эльфинстоны мен Марион Скоттың қызы болды. Олардың екі ұлы – кіші Роберт Семпилл және жасынан қайтыс болған Джордж, сондай-ақ бес қызы болды. Олардың ішінде Марион Ардкингластың Колин Кэмпбеллға, ал Маргарет Макфарлейннің Уолтер Макфарлейнға үйленді.
His wife was Egidia or Geillis Elphinstone of, daughter of George Elphinstone of Blythswood and Marion Scot. They had two sons, Robert Sempill the younger and George (who died young), and five daughters, of whom Marion was married to Colin Campbell of Ardkinglass, and Margaret to Walter Macfarlane of Macfarlane.