Кіріспе

1934–1945 жылдар аралығындағы Германия армиясының жауынгерлік құрамы

1-ші жаяу әскер дивизиясы (1. Infanterie Division) – нацистік Германияның Вермахты әскерінің құрамында Екінші дүниежүзілік соғыста көзге түскен жаяу әскер дивизиясы. Бұл дивизия Рейхсвердің алғашқы жаяу әскер дивизияларының бірі болған.

Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын

1-ші жаяу әскер дивизиясының штабы бастапқыда 1934 жылдың қазан айында «Артиллерия жетекшісі 1» (Artillerieführer I) атты жасырын код астында құрылды. Оның алғашқы штаб-пәтері Кенигсберг қаласында орналасқан. 1935 жылдың 15 қазанында бұл құрама 1-ші жаяу әскер дивизиясы болып қайта аталды. 1936 жылдың 3 ақпанында дивизия Инстербургке қайта орналастырылды. Бастапқыда дивизияның құрамында 1 (Кенигсберг), 22 (Гумбинен) және 43 (Инстербург) жаяу әскер полктері, сондай-ақ 1 (Кенигсберг) артиллерия полкі болды. Дивизия Рейхсвер дәуіріндегі 1-ші жаяу әскер полкінен құрылды, негізінен Шығыс Пруссиялық кадрлардан жиналды және қара және ақ түсті дивизиялық белгілерімен көрсетілген, берік пруссиялық ішкі мәдениетті қабылдады. 1934 жылдың 1 қазанынан 1935 жылдың 1 қазанына дейін дивизия командирі Георг фон Кюхлер болды, ол кейіннен 1939 жылдың қыркүйегінен бастап 1-ші жаяу әскер дивизиясы бағынышты болған армия деңгейіндегі қолбасшы болды. Кюхлер 1935 жылдың 1 қазанында Вальтер Шротпен, ал ол 1938 жылдың 1 қаңтарында Иоахим фон Корцфлайшпен алмастырылды. 1939 жылдың 17 тамызында 1-ші жаяу әскер дивизиясы Польшаға басып кіруге дайындық аясында жұмылдыру шараларын бастады. Дивизия Варшаваға қарай XXVI армия корпусының (1939 жылдың 1 қазанына дейін «Водриг армия корпусы», Альберт Водригтің басқаруымен) құрамында, 3-ші армияға (Георг фон Кюхлер) бағынышты күйде жол тартты. Дивизияның қолбасшысы генерал Иоахим фон Корцфлайш болды, ал штаб бастығы және логистика басшысы майор Йоханнес Стеффлер және капитан Кристиан Мюллер еді. Ол бірнеше күн бойы қатты қорғалған Млава қаласының маңында (Млава шайқасы) польшалық күштермен шайқасты, содан кейін Буг және Нарев өзендерін кесіп өтті. 1939 жылдың 8 қыркүйегінде 1-ші және 12-ші жаяу әскер дивизиялары Остров-Мазовецк аймағын басып алды. 28 тамызда армия корпусының оккупациялық міндеттерін қайта ұйымдастыру аясында 1-ші жаяу әскер дивизиясы өз серігі 11-ші жаяу әскер дивизиясымен бірге Германия басып алған солтүстік Франция және Виши Франциясы арасындағы демаркация сызығына орналастырылды. 18 сәуірге дейін дивизия штабы да сол жерге көшірілді. 1-ші жаяу әскер дивизиясының жағдайында бұл 1-ші және 43-ші гранадер полктеріне, сондай-ақ 22-ші фюзельер полкіне әкелді.