Кіріспе

Бутия түбегі (/b//uː//θ//i//ə/; бұрын Бутия Феликс, Инуктитут Kingngailap Nunanga) – Канаданың Нунавут аймағындағы солтүстік Арктикадағы ірі түбек, Сомерсет аралының оңтүстігінде жатыр. Солтүстік бөлігі – Мурчисон мүйісі, материктік Канаданың ең солтүстік нүктесі болып табылады.

География

Беллот бұғазы (Икирахак) жарты аралды Сомерсет аралынан солтүстікке қарай бөліп тұрады. Бэббидж шығанағы және оңтүстіктегі Абернети шығанағы шығыс жағалауда орналасқан. Талойоак қауымы жарты аралдың оңтүстігінде және бұл жарты аралдағы жалғыз маңызды елді мекен. Пейсли шығанағы мен Вроттесли шығанағы (Пейсли шығанағы мен Беллот бұғазының арасында) батыс жағалауда жатыр. 1999 жылы Нунавут бөлінісіне дейін Бутия түбегі мен жақын орналасқан Мелвилл түбегі, сол кездегі Солтүстік-Батыс территорияларындағы Франклин округіне қарасты Канаданың құрлық бөлігінің жалғыз бөліктері болды. Франклин округінің қалған бөлігі Арктика архипелагының ішінде орналасқан.

Геология және палеонтология

Жарты аралда ерте ордовик кезеңінің тау жыныстары шоғырланған, олардың үстінен кейінгі ордовик және силур кезеңдерінің тау жыныстары анықталған (орта ордовик кезеңінің тау жыныстары көрінбейді). Осы қабаттардан 28 туысқа жататын 37 түрдің 1000-нан астам конодонт қазбалары жиналды. Туыстардың ішінде Теридонтус, Кордилодус, Россодус, Вариабилоконус, Семиаконтиодус, Дрепаноистодус, Парапандеродус, Ульриходина, Акодус, Колаптоконус, Полиплакогнатус, Птераконтиодус, Милакулум және Фосфаннулус бар. Конодонт аймақтары ерте және кейінгі ордовик кезеңдерінде ерекшеленеді.

Барлау

Джон Росс 1829 жылдан бастап төрт жыл бойы мұзға байланысты ең шығыс нүктесінде тоқтауға мәжбүр болды. Ол оны өзінің демеушісі, сэр Феликс Буттың құрметіне атады. Росс үлкен инуит халқымен кездесті, оларды "қар шатырларында" (яғни, иглуларда) өмір сүретіндей деп сипаттады және оның "Солтүстік Хендон" картинасында бейнеледі. Ларсен бұл бұғазды үлкен кемелер үшін тым сайлау деп есептеді және жел бағыты өзгергенде оның кемесі мұз қалыңдықтарының астында қалуға айналды деді. Қайтып келе жатып Ларсен Сомерсет аралының солтүстігінен өтті.