Кіріспе

Польша генералы, кәсіпкер және саяси белсенді Барон Дезидери Адам Члаповски (1788 жылы Тюревте дүниеге келген – 1879 жылғы 27 наурызда қайтыс болған), Dryja елтаңбасының иесі, поляк генералы, кәсіпкер және саяси белсенді болған.

Ерте өмір

Оның әкесі Йозеф Члаповский (1756 жылы туған, 1826 жылы қайтыс болған) Кошян округінің бароны болған, ал анасы Урсула Мощеньская әулетінен тегін алады. Бала кезінде оның тәрбиешісі француз иммигранты, дін қызметкері Штейнхофф болды. Ол білімін Рыжинадағы пиарлық колледжде бастап, кейін Берлинде жалғастырды.

Наполеон соғыстары

14 жасында әкесі оны Ұлы Польшада орналасқан генерал Брюзевицтің пруссиялық драгун полкіне орналастырды. Сонымен қатар, жас сарбаз Берлиндегі инспекциялық офицерлер институтында оқыды және 1805 жылы лейтенант шенімен бітірді. 1806 жылы ол Наполеон Франциясына қарсы соғысқа қатысудан босатуды сұрады. Берлин француздар басып алғаннан кейін ол Познаньға кетті. Мұнда ол Уминский басқаруымен Ұлы Польша көтерілісінен кейін жергілікті аристократия құрған император Наполеонның жүз адамдық құрмет қарауына қосылды. Осы кезеңде ол Наполеонның құрметіне ие болды, ол оны лейтенант етіп тағайындады. 1807 жылғы науқан кезінде ол генерал Фр. Антони Пауль Сульковскийдің Гнезнода құрылған 9-шы пехота полкінің (Польша Герцогтығы) [pl] вольтижер ротасында шайқасты. Цев шайқасынан кейін жартылай рота командирі ретінде Virtuti Militari орденімен және Құрмет Легионымен марапатталды. Данцигті қоршау кезінде пруссиялықтарға тұтқынға түсті. Тильзит шартынан кейін Ригадан оралғаннан кейін, 1 тамызда капитан шеніне көтеріліп, генерал Ян Генрик Дąбровскийдің адъютанты болып тағайындалды. 1808 жылдың ақпанында ол Парижге шақырылып, Наполеонның жеке офицері болды. Осы уақытта ол Париж политехникалық мектебінде әскери білімін аяқтады. Ол генерал Бертран алдында соңғы емтиханды тапсырды. Ол Наполеонмен бірге Испания және Австрия науқандарына қатысты. Регенсбург шайқасына қатысқаны үшін Империя бароны атағын алды. 1811 жылдың қаңтарында ол Императорлық гвардиясының 1-ші поляк жеңіл атқыштар полкінің эскадрильясының командирі болып тағайындалды. Ол Ресейге француз басқыншылығында және Алтыншы коалиция соғысында осы полкпен бірге қатысты. Соңғысында Дрезденде ол 19 маусымда отставкаға өтініш берді, ол қабылданды. Бұл шешімге Члаповскийдің Наполеонның Польшаға қатысты көзқарасына (Варшава Герцогтығын бейбіт келісімге алмастыру жоспарлары) және ол бастан өткерген науқандардың қиындықтарына наразылығы себеп болды. Алайда, Наполеонның ардагерлері бұл әрекетті дезертирлік деп айыптап, жағымсыз қабылдады. Ол отставкадағы полковник ретінде Парижге кетті. Наполеон тақтан басқаннан кейін ол Ұлыбританияға барып қайтты. 1815 жылы, жүз күнде, ол Париж арқылы Ұлы Польшаға оралды.

Қараша көтерілісі

Қараша көтерілісі басталғанда, ол қайтадан формасын киіп, шекарадан өтіп, поляк көтерілісші әскеріне баяндады. Ол батыл және қызықты шабуыл жоспарын жасады, оның ішінде Литваның Брест қаласын басып алу кірді, бірақ көтерілістің диктаторы Йозеф Хлопицкий, қорғаныс тактикасын басымдыққа қойғандықтан, оны мақұлдамады. Тек Хлопицкий қызметтен алынғаннан кейін ғана Хлаповский бригада командирі болып тағайындалды. Ол Грохов шайқасына қатысты, онда поляк жаяу әскері шегінгеннен кейін орыс жаяу әскерін тоқтатып, кавалерия шабуылын басқарды. Содан кейін, шешімсіз генерал Антанас Гелгеудас басшылығымен, ол Литваға жасалған экспедицияға қатысты, оның барысында бригадир-генерал шеніне көтерілді. Бірнеше шағын жеңіске қарамастан, Гильгудтың Хлаповскийдің Вильнюске жылдам шабуыл жасау жоспарларына қатысты ұзақ шешім қабылдамауы, Ресейдің ірі күштері келгенге дейін, экспедицияның жеңіліске ұшырауына себеп болды. Ұлттық кеңестің шешімімен Хлаповский дивизия генералы шеніне көтеріліп, Литвадағы жоғарғы қолбасшылыққа бекітілді, бірақ ол уақытында жетпеді (Хлаповский бұл туралы тек Пруссияда білді). Бөлім Пруссия-Ресей шекарасын кесіп өтуге мәжбүр болды, онда Пруссия азаматы болған Хлаповский бір жылға түрмеге кесілді. Оның мүлігі тәркіленбеді, жазасы ірі айыппұлға ауыстырылды. Ол Штеттин бекінісінде жазасын өтеді, онда «Егіншілік туралы» оқулығын жазды.

Ұтылмаған көтерілістен кейін

Бостандыққа шыққан соң ол Түрвіяға оралды. Ол бұрынғы бағыныстысы Кароль Марцинковскиймен саяси байланыста болды. 1838–1845 жылдары ауыл шаруашылығы мақалаларын жариялаған «Ауыл шаруашылығы және өнеркәсіптік нұсқаулық» журналында жұмыс істеді. Ол Түрвія иелігінде көптеген шәкірттер тәрбиелеу үшін ауыл шаруашылығы университеті құруды көздеді. Олардың арасында Максимилиан Жакковский сияқты белсенділер болды. Ол сондай-ақ Przegląd Poznański және жексенбілік мектептің негізін қалаушы және баспашысы болды. Өзінің қызметі барысында ол органикалық жұмыстың негізін қалады, осылайша германизацияға қарсы тұрды. Ол Познань базары мен Ғылыми көмек қоғамы, сондай-ақ несиелік қоғамдар сияқты кәсіпорындарды қолдады. Ол ұлттық парламент мүшесі болды. Галисия экономикалық қоғамының корреспондент мүшесі (1846–1879). Ұлы Польша көтерілісі кезінде ол өзінің округінде көтерілісші әскерлерді ұйымдастырды. Ұлттар көктемінің құлдырауынан кейін Ұлы Польшада ол Пруссия парламенті Жоғарғы палатасының мүшесі болды. Оның қатаңдығы мен католиктік көзқарастары кейбір либералдарды жігерлендіргенімен, оның жетістіктері оны Ұлы Польша қоғамдастығына үлкен әсер еткен, кеңінен құрметке ие тұлғаға айналдырды. 1879 жылдың 27 наурызында қайтыс болды, оны Рябин қаласында жергілікті шіркеудің жанында жерледі. 1899 жылы оның ұлы Казимеж әкесінің күнделіктерін жариялады. 2014 жылдың 25 сәуірінен бастап генерал-майор Дезидери Члаповски Ведриндегі құрлық әскерлерін оқыту орталығының қамқоршысы болды. Генерал Польшада далалық ағаш отырғызуды да қолдады, бұл оның иелігінің экономикалық табысына ықпал етті және әлі күнге дейін осы аймақтағы ауыл шаруашылығына қолайлы [5] [6]. Оның ауыл шаруашылығы және табиғи мұрасын сақтау үшін 1992 жылы және 2014 жылы оның Түрвіядағы қожалығы айналасында ландшафт паркі құрылды. Оның ерекше мақсаты – «( ) жоғары табиғи, ландшафттық, ғылыми, дидактикалық және мәдени құндылықтарға ие егістік ортасындағы егіс жүйесін сақтау».