Кіріспе

Компания түрі

Бізнес басқаруда, оқу ұйымы – өз мүшелерінің білімін дамытуға мүмкіндік жасайтын және үздіксіз өздігінен жаңарып отыратын компания. Бұл тұжырым Питер Сенге және оның әріптестерінің еңбектері мен зерттеулері арқылы қалыптасқан. Оқу ұйымдары қазіргі заманғы ұйымдарға туындаған қиындықтардың нәтижесінде дамиды, бұл оларға бизнес ортада бәсекеге төтеп беруге көмектеседі.

Сипаттамалары

Оқу ұйымының көптеген анықтамалары мен оқу ұйымдарының түрлері бар. Питер Сенге бір сұхбатында оқу ұйымын – өзіне қатты ұнайтын нәтижелерді шығару қабілеттерін арттыру үшін бірлесіп жұмыс істейтін адамдар тобы деп атады. Сенге «Бесінші тәртіп» кітабы арқылы оқу ұйымы тұжырымын кеңінен таныстырды. Кітапта ол келесі бес қасиетті ұсынды:

Жүйелік ойлау

Жүйелік ойлау деп аталатын жұмыстар жиынтығынан оқушы ұйым идеясы пайда болды. Оқу – тек ақпарат жинақтау ғана емес, сонымен қатар біздің дағдыларымызды ең құнды жолмен жұмыста қолдануды үйрену арқылы өнімділік қабілетін кеңейту болып табылады. Жеке шеберлік, мысалы, назарды анықтау, жеке көзқарас және шындықты объективті түрде көру және түсіну қабілеті сияқты рухани жағынан да көрінеді. Жеке оқыту қызметкерлерді оқыту, дамыту және үздіксіз өзін-өзі жетілдіру арқылы жүзеге асырылады. Таңдаулы бақылау салдарынан, санадағы модельдер адамдардың бақылауын шектеуі мүмкін. Оқушы ұйым болу үшін осы модельдерді анықтап, оларға қарсы тұру қажет. Адамдар ұстанатын теорияларға және іс жүзінде қолданатын теорияларға бейім. Оқу ортасын құруда қақтығысқа ұшыраушы көзқарасты ашық мәдениетке алмастыру маңызды.

Ортақ көзқарас

Ортақ көзқарасты дамыту қызметкерлерді оқуға ынталандыру үшін маңызды, себебі ол оқуға назар аударатын және күш-қуат беретін ортақ ұғымды қалыптастырады. Ортақ көзқарас принциптерін қолдану ұйым ішіндегі қарым-қатынас және ынтымақтастық арқылы сенімді дамытуға жағдай жасайды. Соның нәтижесінде, қалыптасқан ортақ көзқарас мүшелерді өз тәжірибелерімен және пікірлерімен бөлісуге ұялтады, осы арқылы ұйымдық оқудың тиімділігін арттырады.

Топтық оқыту

Жеке білімнің жинақталуы командалық білімді құрайды. Мұндай оқу ортасында адамдар пікір келіспеушіліктерін жасыруға немесе елемеуге қажеттілік сезінбейді, соның арқасында олардың ұжымдық түсінігі байиды. Оқу ұйымында командалар бірлесіп ойлауға үйренеді. Крис Аргирис ұйымдардың жаңа өнімдер мен процестер туралы білімді сақтап, сыртқы ортада қандай өзгерістер болып жатқанын түсінуі және ұйымның барлық мүшелерінің білімі мен дағдыларын пайдаланып, шығармашылық шешімдер табуы қажет екенін анықтады. Бұл жеке тұлғалар мен топтар арасындағы ынтымақтастық, ашық және сенімді коммуникация, сондай-ақ сенімге негізделген мәдениетті талап етеді. Мысалы, USAID даму тақырыптарына арналған бірнеше техникалық веб-платформаға ие, олардың ішінде Learning Lab, AgriLinks, DRGLinks, Edulinks және ResilienceLinks бар.

Оқушы ұйымға айналудағы қиындықтар

"Өзгерістің биі" кітабында ұйымның өзін білімді ұйымға айналдыруда қиындықтарға тап болуының көптеген себептері бар екені айтылады. Біріншісі – ұйымның жеткілікті уақыты болмауы. Фрагментация – мәселені бөліктерге бөлу. Мысалы, әрбір ұйымда бухгалтерлік есеп, қаржы, операциялар, АТ және маркетинг бөлімдері болады. Бәсекелестік – қызметкерлер бірлесіп жұмыс істемей, тапсырманы жақсырақ орындауға тырысқанда немесе бір-бірін басып өтуге ұмтылғанда туындайды. Реактивтілік – ұйымның сыртқы күштерге жауап ретінде ғана өзгерген жағдайда, ал өзгерісті алдын ала жоспарлап бастамайтындығын білдіреді. Командалық жиналыстарды ұйымдастыру кезінде дұрыс емес әдеттер кері әсер етеді. Жиналыстарға уақытында дайындалу керек, күн тәртібі жасалып, тақырыптарды талқылауға жеткілікті уақыт бөлінуі тиіс. Командалық оқытудың ең жақсы нәтижелері тәртіптілік арқылы қалыптасатындықтан, күн тәртібі болуы, ашық атмосфера құру және бір-бірін құрметтеу маңызды: сөзді кесуден аулақ болыңыз, қызығушылық танытып, жауап беріңіз.