Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік Африкалық апартеидке қарсы белсенді, 1905–1992
S African anti apartheid activist, 1905–1992
Хелен Беатрис Джозеф ОМСГ (туған аты Феннелл) (8 сәуір 1905 – 25 желтоқсан 1992) – Оңтүстік Африкадағы апартеидке қарсы белсенді. Англияның Сассекс қаласында туған Хелен 1927 жылы Лондон университетінің ағылшын тілі мамандығы бойынша бітіріп, содан кейін Үндістанға аттанады, онда үш жыл бойы Хайдарабадтағы қыздарға арналған Махбубия мектебінде сабақ берді. Шамамен 1930 жылы ол Үндістаннан Оңтүстік Африка арқылы Англияға қайтады. Бірақ ол Дербанда қоныстанды, онда тіс дәрігері Билли Джозефпен танысып, үйленді, кейін ажырасып кетті.
Helen Beatrice Joseph OMSG (née Fennell) (8 April 1905 – 25 December 1992) was a South African anti apartheid activist. Born in Sussex, England, Helen graduated with a degree in English from the University of London in 1927 and then departed for India, where she taught for three years at Mahbubia School for girls in Hyderabad. In about 1930 she left India for England via South Africa. However, she settled in Durban, where she met and married a dentist, Billie Joseph, whom she later divorced.
Ерте өмір
Хелен Джозеф 1905 жылы Англияның Батыс Суссекс графтығындағы Мидхерст қаласына жақын орналасқан Эизборн қаласында Хелен Беатрис Мей Феннелл болып дүниеге келді. Хелен Джозеф орта таптан шыққан ақ нәсілді отбасыда өскен. Ол нәсілдік көзқарастар басым отбасында тәрбиеленді. 1923 жылы Хелен ағылшын тілін оқу үшін Лондон университетіне түсіп, 1927 жылы Лондон Король колледжін бітірді. Үш жыл Үндістанда оқытқаннан кейін, ол Оңтүстік Африка арқылы үйіне қайтуды жоспарлады. Дурбан портында ол Клифтон мектебінің (Дурбан) мұғалімі Дороти Стаббспен танысты, оның әкесі Гарри Стаббс мектеп директоры еді. Мисс Стаббс мектептен үйлену үшін кеткенде, әкесі бос қызмет орнын Хелен Джозефке ұсынды. Ол 1930-1931 жылдары мектепте сабақ берді. Дурбанда ол өзінен 17 жас үлкен еврей тіс дәрігері Билли Джозефпен танысып, 1931 жылы оған тұрмысқа шықты. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Әйелдердің қосымша әуе күштерінде ақпарат және әлеуметтік жәрдем офицері болып қызмет етті. Соғыстан кейін ол Билли Джозефтен ажырасты. Ол әлеуметтік жұмыскер мамандығын алды және Кейптаунда аралас нәсілді тұратын аудандағы қоғамдық орталықта жұмыс істей бастады.
Helen Joseph was born Helen Beatrice May Fennell in 1905 in Easebourne near Midhurst, West Sussex, England, the daughter of a government Customs and Excise officer, Samuel Fennell. Helen Joseph came from a middle class white family. She grew up in a racially prejudiced household. In 1923 Helen attended the University of London to study English, graduating from King's College London in 1927. After teaching in India for three years, she intended to return home via South Africa. In the port city of Durban she became friendly with Dorothy Stubbs, a teacher at Clifton School (Durban), whose father Harry Stubbs was headmaster. When Miss Stubbs left the school to get married, her father offered the vacant position to Helen Joseph. She taught at the school in 1930–1931. In Durban she met and in 1931 married Billie Joseph, a Jewish dentist 17 years her senior. She served in the Women's Auxiliary Air Force during World War II as an information and welfare officer. After the war, she divorced Billie Joseph. She trained as a social worker and started working in a community centre in a Coloured (mixed race) area of Cape Town.
Кейінгі өмірі
1951 жылы Хелен Трансваалдық киім-кешек қоғамының медициналық көмек қоғамының хатшы-директоры лауазымына үміттенген кезде Солли Сакспен алғаш танысты. Ол кезде Сакс киім-кешек тігушілер одағының төрағасы еді. Оңтүстік Африканың қара нәсілді халқының жағдайына қатты ренжіген ол, олардың денсаулық сақтау, сөз бостандығы, нәсілдік теңдік және әйелдер құқықтары сияқты негізгі құқықтары үшін белсенділермен бірге күресті. Ол Демократтар конгресінің құрылтайшы мүшесі және 1955 жылы Клиптаунда өткен Халық конгресінде «Азаттық хартасының» қағидаларын оқыған көшбасшылардың бірі болды. Қара нәсілді әйелдердің ауыр жағдайына қайғырып, Лилиан Нгойимен бірге Оңтүстік Африка әйелдер федерациясын құруға зор үлес қосты. Ол 1956 жылғы 9 тамызда 20 мың әйелдің Преториядағы Одақ ғимаратына наразылық маршысын ұйымдастырды, олар паспорт заңдарына қарсы шықты. Осы күн бүгінге дейін Оңтүстік Африканың Ұлттық әйелдер күні ретінде тойланады.
In 1951 Helen first met Solly Sachs when she applied for the job of Secretary Director of the Medical Aid Society of the Transvaal Clothing Society. At the time, Sachs was the head of the Garment Workers' Union. Appalled by conditions for black South Africans, she fought side by side with activists to gain them greater rights, such as health care, freedom of speech, racial equality and women's rights. She was a founder member of the Congress of Democrats, and one of the leaders who read out the clauses of the Freedom Charter at the Congress of the People in Kliptown in 1955. Aghast at the plight of black women, she played a pivotal role, along with Lillian Ngoyi, in the formation of the Federation of South African Women. With its leadership, she spearheaded a March of 20,000 women on August 9, 1956, to the Union Buildings in Pretoria to protest against the pass laws. This day is still celebrated as South Africa's National Women's Day.
Елге опасыздық жасағаны үшін сотталып , үй қамауына алынды
Жозефтің мемлекетке қарсылығы байқалмай қалған жоқ, ол 1956 жылғы мемлекетке опасыздық ісі бойынша сотта айыпталушы болды. Әділет судьясы Рампф былай деді: "Бұл сотқа ұсынылған барлық дәлелдер мен анықталған фактілерге сүйене отырып, Африка Ұлттық Конгресінің мемлекетті күшпен құлату саясатын қабылдағанына немесе мұндай саясатты қолданатынына соттың көзқарасы қалыптаса алмайды, яғни, халықты мемлекетке қарсы тікелей зорлық-зомбылық әрекеттеріне дайындауға немесе оларға жағдай жасауға қатысты". Дегенмен, Джозеф 1956 жылғы желтоқсанда апартеидке қарсы белсенділігі үшін мемлекетке опасыздық жасады деген айыппен тұтқындалды. 1957 жылы Джозефке сөз сөйлеу және наразылық акциялары арқылы үкіметке қарсы шығуға тыйым салынды. Мемлекетке опасыздық ісі бойынша сотта отырғанда, Джозеф үкіметтің апартеид заңдарын бұзды деп саналған адамдарды елден шығарып, шалқая жатқан аймақтарға жерсіндіретінін білді. Ол бірнеше рет өлімнен мүжілді, жатын бөлмесіне түсірілген оқтан және үйінің қақпасына орнатылған бомбадан аман қалды. 1971 жылдың мамырында, Йоханнесбургтегі ауруханада рак операциясы жасату үшін Йоханнесбург маңындағы Норвудтағы үй қамауынан уақытша босатылды. Ол кезде ол ешқандай қылмыс жасаған емес, бірақ үйде қатарынан 3145 күн өткізген. Оның соңғы тыйым салу бұйрығы 1985 жылы, 80 жасында алынып тасталды, ол 23 жылды қамауда өткізген. Шындық және келісім комиссиясына берген мәлімдемесінде құпия қызмет операторы Пол Эразм 1978 жылдан 1980 жылдардың соңына дейін өзі мен әріптестері Джозеф ханымның үйіне тас лақтырып, терезелерін сынатып, телефон арқылы қорқытып, үйге оқ атқан, бірақ ешкімге зиян келтірмеуге тырысқан, үйіне керексіз заттарды жеткізіп, машинасына бояуды кетіретін сұйықтық құйған, сондай-ақ оған келген Энн Хьюздің машинасына да құйған деді. Апартеидтік режимнің одан қорқуы таңғажайып: "Мен сияқты шаршаған қарт әйел, қарапайым әже мемлекеттік қауіпсіздікке қалай қауіп төндіре алады?" деді Джозеф. 1970 жылдардың соңынан бастап Рождество күні Хелен Джозефтің үйі апартеидке қарсы күреске қатысқандар үшін "Ашық есік күні" болып өтті. Барлық серіктестер тамақ әкелді, ал сағат 12-де барлығы Роббен аралындағы тұтқындарға тостағандарын көтерді. (Роббен аралындағылар бұл дәстүр туралы білген көрінеді.) 1992 жылғы 25 желтоқсанда Джозеф ауруханада жатқандықтан, шара 11 Plantation Road, The Gardens мекенжайына көшірілді. Роббен аралындағы тұтқындар босатылғаннан кейін, қатысушылар Хеленге құттықтау айтты, ол көп ұзамай қайтыс болды.
Joseph's opposition to the State had not gone unnoticed and she was a defendant at the 1956 Treason Trial. Justice Rumpff stated, "On all the evidence presented to this court and on our findings of fact, it is impossible for this court to come to the conclusion that the African National Congress has acquired or adopted a policy to overthrow the state by violence, that is, in the sense that the masses had to be prepared or conditioned to commit direct acts of violence against the state." However, Joseph was arrested on a charge of high treason in December 1956 as a result of her anti apartheid activism. In 1957, Joseph was banned from publicly opposing the government through her speech and protests. While on trial for treason, Joseph learned that the government was forcing people out of the country and into remote areas if they were thought to have violated apartheid laws. She narrowly escaped death more than once, surviving bullets shot through her bedroom and a bomb wired to her front gate. In May, 1971, she was briefly released from her house arrest in Norwood, a Johannesburg suburb, so that she could receive cancer surgery at a hospital in Johannesburg. By then she had spent 3,145 consecutive days at home, despite never having been convicted of a crime, Her final banning order was lifted in 1985 when she was 80 years old and had spent 23 years in confinement. In a submission to the Truth and Reconciliation Commission, Paul Erasmus, a secret service operative, stated that from about 1978 till late in the 1980s, he and his colleagues had on many occasions damaged the property of Mrs Joseph by throwing stones through the windows of her house, made telephone threats, fired shots at the house but did not intend to injure any person, ordered and caused unwanted supplies to be delivered to her house, and poured paint remover over her motor car, as well as a car belonging to Ann Hughes, when the latter visited her. The apartheid state's fear of her was puzzling: "How a weary old girl, an ou tannie like me can be a threat to state security only they can say?" Joseph is quoted as saying. From the late 1970s, Christmas Day was "Open Day" at Helen Joseph's house for those involved in the anti apartheid struggle. All comrades brought food and at 12 noon everyone raised their glasses to those imprisoned on Robben Island. (Apparently the Robben Islanders were aware of the ritual.) On 25 December 1992, Joseph was in hospital and the venue moved to 11 Plantation Road, The Gardens. Robben Island's prisoners had been released, and those present raised their glasses to Helen, who died shortly after.
Жеке өмір
1956 жылдың 31 желтоқсанында мен биік ағаштардың арасындағы шағын үйіме көшіп келдім, өзімнің үйім болғаныма қуандым, – деді Жозеф 1986 жылы берген сұхбатында. Үй Фанни даңғылының 35-ші нөмірінде орналасқан. 1956 жылдың желтоқсанында оған көшу – сенім мен оң пікірдің көрінісі болды, себебі Хелен сол күндердің бірінде тұтқындалып, мемлекетке опасыздық жасады деген айып тағылып, төрт жыл сотталуы мүмкін еді. Хелен Джозеф Норвудта тұруды таңдауының себебі, оның екі серігі – Оклендтегі Брам Фишер мен Гарденс ауданындағы Вайолет Вайнберг жақын жерде тұрған болуы мүмкін деген болжам бар. Оның таңдауының себебі қандай болмасын, ол 1992 жылы қайтыс болғанға дейін осы мекенжайдан әділетсіздікке қарсы күресін жүргізді. Осы кезеңде ол төрт рет тыйым салынды, төрт рет түрмеге қамалды, және оның өмірі полицияның қудалауымен ұзаққа созылды, оның көп бөлігі үй қамауында өтті. Хеленнің өзінің балалары болмады, бірақ ол түрмеде немесе жер аударылған серіктерінің балаларына жиі көмектесті. Көптеген белсенділер оны ана ретінде қарастырды және көп жыл бойы Аналар күнінде оны құттықтады. 1992 жылы Оңтүстік Африка Англикан шіркеуінің жай мүшелеріне ерекше қызметтері үшін берілетін ең жоғары наградасы – Симон Кириней орденімен марапатталды. Сол жылы ол АХК-ның «Иситваландве/Сеапаранкве» медалін алды. Клифтон мектебі (Дурбан) Хелен Джозефтің есімімен кітапханасын атады, ол Оңтүстік Африкаға алғаш келген кезде сол жерде оқытқан. Кітапханада арнайы тапсырыспен салынған портрет ілулі тұр. Хелен Джозефтің есімімен аталған орындарға Квазулу-Наталдағы Гленвудтағы бұрынғы Давенпорт көшесі, Йоханнесбургтегі Хелен Джозеф ауруханасы, Родс университетінің студенттер жатақханасы (Грэмстаун), сондай-ақ Рустенбург және Йоханнесбургтегі көшелер жатады. 2021 жылдың 8 сәуірінде Google оның 116 жылдық туған күнін Google Doodle арқылы атап өтті.
"On 31 December 1956, I moved into my little cottage with the tall trees, delighted to have a home of my own " – Joseph was quoted as saying in 1986. The cottage was 35 Fanny Avenue, and moving into it in December 1956 was an act of faith and optimism, as Helen had been arrested just days before that, charged with treason, and faced trial for four years. It is tempting to speculate that Helen Joseph chose to live in Norwood because two of her fellow comrades, Bram Fischer in Oaklands, and Violet Weinberg in The Gardens, lived nearby. Whatever the reason for her choice, she would conduct her struggle against injustice from this address until her death in 1992. During that period she was banned four times, jailed four times, and saw her life become a long saga of police persecution, much of it spent under house arrest. Helen had no children of her own, but frequently stood in for the children of comrades in prison or in exile. She was viewed as a mother in the eyes of many activists, and for many years, they celebrated her on Mother's Day. having been admitted to the Order of Simon of Cyrene in 1992, the highest honour the Anglican Church of Southern Africa bestows on lay members providing outstanding service. She was awarded the Isitwalandwe/Seaparankwe Medal by the ANC in the same year. Clifton School (Durban) named a library after Helen Joseph, who taught there when she first came to South Africa. The library contains a specially commissioned portrait. Places named after Helen Joseph include former Davenport Road in Glenwood, KwaZulu Natal, the Helen Joseph Hospital in Johannesburg, a student residence at Rhodes University, Grahamstown, and roads in Rustenburg and Johannesburg. On April 8, 2021, Google celebrated her 116th birthday with a Google Doodle.
Жарияланған еңбектер
Хелен Джозеф. Йоханнесбург: Маскеу Миллер Лонгман. 1995 жыл.
Helen Joseph. Johannesburg: Maskew Miller Longman. 1995. .