Кіріспе
19 ғасырдағы христиан діни кітапшасы
"Сүтшінің қызы" – 19 ғасырдың басында жарық көрген 52 беттік христиан діни кітапшасы. Ол кеңінен таралып, үлкен әсер етті. Кітап Элизабет Уолбридждің діни тәжірибесін баяндайды, кітап оның есімімен аталған.
Элизабет Уолбридж
Элизабет Уоллбридж, Джозеф Уоллбриджтің қызы, Англияның Уайт аралындағы Аретон қауымында дүниеге келді, өмір сүрді және қайтыс болды. Оның ата-анасы ізгі, бірақ қарапайым және кедей болды, ал олардың балалары ерте жастан үй шаруашылығына жұмысқа орналастырылды. Осы оқиғаның авторы - Rev. Легх Ричмонд, сол дәуірдің діни жазушысы, Брадингтің Англия шіркеуінің жақын маңдағы приходының пасторы. Кітаптағы мәліметтерге сәйкес, мисс Уоллбридж 26 жасқа дейін әлемдік нәрселерге ден қойды. Ол ешқашан адалсыздық жасаған жоқ, бірақ еркіндікке құмар, мақтанқор, өзімшіл және дінсіз болды. Дегенмен, ол уағыз тыңдағаннан кейін өмірі өзгерді және өте діндар болды. Ол ерекше ой-қиялымен, жақсы есте сақтау қабілетімен, бірнеше діни классикалық шығармаларды меңгергендігімен және ауруының салдарынан бос уақыты болғандықтан, уақытын және күшін Киелі кітапты оқуға арнады, оны өте жақсы білді. Мисс Уоллбридж бір жарым жылға созылған аурудан кейін, 30 мамыр 1801 жылы 31 жасында қайтыс болды. Ауру кезінде Ричмонд оны жиі барып көріп, әңгімелесті, осы әңгімелер оған кітап жазуға шабыт берді.
Кітаптың діни мәні
Оның рухани тәжірибесі, қарқындылығын есептемегенде, өте қалыпты және шектен тыс емес еді. Оның айтуынша, оның діни тәжірибесі мұңды да, күйреңдеген де емес, тартымды әрі шатты болды. Ол өте қиын жағдайлармен сирек кездесетін батырлықпен, көңіл謙虚лікпен, өзіне қызмет етумен және Раббысына деген тың сеніммен күресті. Осы қарапайымдылық, оның тәжірибесінің күші мен қалыптылығы оған осыншалықты кең таралған ықпал етті.
Her religious experience was not morbid nor morose but winsome and cheerful. She met her serious difficulties with rare heroism, humility, altruism and unwavering faith in her Lord. It is this simplicity, the strength and normal character of her experience which gave it such extensive influence.
Жарияланым және танымалдылық
"Сүт шаруасының қызы" алғаш рет 1814 жылы Діни трактаттар қоғамы және сол жылы Бостондағы Жаңа Англия трактаттар қоғамы тарапынан басылып шығарылды. 1825 жылы Ұлттық қоғам оны №9 трактат ретінде жариялады және осы әңгіменің кем дегенде жарты миллион данасын таратып, Америкада оны таратудың басты құралы ретінде пайдаланды. 1828 жылы, алғаш рет жарық көргеннен кейін 14 жыл өткен соң, оның тиражы 19 тілде төрт миллионнан асты, ал оны оқығандардың мыңдаған адамдары дінге келді деп есептелді. Оның танымалдығы бірнеше онжылдық бойы артып, көптеген тілдерде он миллионнан астам данасы таратылды делінеді. Кейбір жазушылар "Сүт шаруасының қызы" басқа ұқсас басылымдардан гөрі кеңірек таралғанын және үлкен әсер еткенін айтады. Діни трактаттар қоғамының тарихын, Латтерворт баспасын және балалар әдебиетін зерттейтін жақында жарық көрген кітаптың бір тарауы "Сүт шаруасының қызына" арналған. Оқиғаның сәттілігі көптеген адамдарды Арретонға қажылыққа шақырып, Сүт шаруасының қызының қабірін, соның ішінде Виктория патшайымның қабірін көруге итермеледі. Мисс Уолбриджтің пастор Ричмондпен сөйлескен кезде отырған қарапайым креслосы сақталды және 1836 жылы Америкаға жіберілді, онда ол Америка трактаттар қоғамына тапсырылды. Бүгінде бұл кресло Америка трактаттар қоғамының архивінің бір бөлігі ретінде Техас баптистерінің тарихи жинағында сақтаулы. Оның құрметіне Арретон мен Апс Хит арасындағы басты жол бойында шіркеу салынды. Қазір жабылып, тұрғын үйге айналдырылған, бірақ оның негізі әлі де жолдан көрінеді. 1859 жылы америкалық суретші Джаспер Фрэнсис Кропси "Сүт шаруасының қызының үйі" атты картинасын жазды.
Қазіргі заманғы ықпалы
Кітап қазір кеңінен танымал емес, бірақ оның қысқа мәтіні түрлі антологиялар мен басылымдарда көптеген рет қайта басылды. Сүтшінің қызының ең танымал ескерткіші бүгінде оның туған ауылы Аретондағы, Сент-Джордж шіркеуінің қорымшасында Уоллбриджтің қабіріне жақын орналасқан, сол аттас паб (мешіт).