Кіріспе
1944 жылы тұтқындарды тасымалдауға арналған пойыз.
Нацистердің шағын пойызы – 1944 жылдың қыркүйек айының басында Брюссельдегі Сен-Жилл түрмесінде ұсталған саяси тұтқындар мен одақтас авиаторларды Германиядағы лагерьлерге тасымалдау мақсатындағы пойыздың кең таралған атауы.
Рөл
Пойыз Брюссельдегі Сен-Жилл түрмесінде ұсталған саяси тұтқындар мен одақтас әуешілерді Германиядағы лагерьлерге тасымалдау мақсатында болды. Оның миссиясын бельгиялық теміржолшылар тоқтатты, олар пойыздың қозғалысын осылай ұзаққа созды, нәтижесінде қалаға жақын келген одақтастармен немістер бұл жоспардан бас тартты. Олар Брюссельдегі Клейн-Айланд / Ла-Петти-Иль станциясында саяси тұтқындарды (бірақ одақтас әскери тұтқындарды емес) босатты, ал пойызды Германияға әскерлерді қайтару үшін пайдаланды. "Адамдық пойыз" деген атау шартты, себебі немістер де, әсіресе бельгиялық теміржолшылар да пойыздың қайда екенін әрқашан білген.
Сипаттама
Поездың өзінде Германияның СС әскерлері Брюссель-Миди теміржол станциясында құраған отыздай жүк вагоны болды. Пойыз 1944 жылдың 2 қыркүйегінде таңертең ерте кетуге жоспарланған еді, бірақ теміржолшылар оны кешкі сағат беске дейін кешіктірді. Әрі қарай кешіктіру тактикасы салдарынан, пойыз сол күні кешке тек Мехеленге дейін жетіп, су толықтыру үшін Мюзенге бұрылды. Келесі күні таңертең Мюзен станциясынан шыққанда, тағы да проблемалар (көбінесе саботаж салдарынан) туындады және пойыз ақырында жексенбі күні таңғы сағат 10:15-те Клайн Айланд / Ла Петитте Айлеге оралды. Тағы да (қасақана) шатасу тудырып, пойыздың локомотиві ажыратылды және қолайлы ауыстыру табылған жоқ. Әртүрлі лауазымды тұлғалармен, оның ішінде Қызыл Крестпен келіссөздер жүргізілгеннен кейін саяси тұтқындар сағат 12:30-да пойыздан босатылды, ал немістер сол түстен кейін пойыздан өз әскерлеріне өткізді. Пойыз сол күні кешке Шаербекке дейін ғана жетті, содан кейін ол сол жердегі теміржол ауласына кірді. Осы шатасудың салдарынан бірнеше вагон, соның ішінде соғыс тұтқындарын тасыған вагон да рельстен шығып, тасталып кетті. Түн бойы тұтқындар шағын топтарға бөлініп қашып кетті.
The train had been scheduled to leave in the early morning of Saturday 2 September 1944 but was delayed by railway workers until nearly five o'clock in the afternoon. Further delaying tactics resulted in the train only getting as far at Mechelen that evening and then diverting to Muizen for water replenishment. On leaving Muizen station next morning, further problems (mostly due to sabotage) were encountered and the train eventually returned to Klein Eiland/La Petite Ile at 10:15 Sunday morning. More (deliberate) confusion resulted in the locomotive for the train being detached and no suitable replacement being found. Following negotiations with various officials, including the Red Cross, the political prisoners were released from the train at 12.30 and the Germans took the train over for their own troops that afternoon. The train only got as far as Schaerbeek that evening before it was shunted into the railway yards there. In the confusion, several wagons, including the one holding the POWs, were derailed and abandoned. The POWs escaped in small groups throughout the night.