Кіріспе

Румын актрисасы және сопрано (1861–1904)

София Карп (1861– 31 наурыз 1904), туған кезде Сара Сегал, сондай-ақ Софи Голдштейн, София Карп және Софи Карп есімдерімен де белгілі, Румынияда туған еврей актрисасы және сопрано, алғашқы кәсіби идиш театрының актрисасы.

Өмір және мансап

Ол туған жері Галацта 16 жаста болған кезде, театр труппасы шамамен алты ай бұрын Абрахам Голдфаден құраған кезде, 1876-1877 жылдың қысында қалаға келді. Труппа үш адамнан (Голдфаден, Израиль Гроднер және Сохер Голдштейн) құралған; олар Иаси мен Ботошанидегі бұрынғы қойылымдарында әртүрлі басқа актерлер мен музыканттармен жұмыс істеген, бірақ осы уақытқа дейін тіпті әйелдер рөлдері үшін де ер адамдар болған. Ол Goldfaden труппасының Галацтағы премьерасында немере рөлін сомдаған кезде, Die Bobe mit'n Enikel (Баба мен немере), жас Сара Сегал, сол кезде тігінші, алғашқы кәсіби идиш театр актрисасы болды. Алайда, оның анасы премьераға қатысқаннан кейін қызының сахнаға шығуына қарсылық білдірді. Сахнаға құштар Сара анасының айтқанын орындады, бірақ театралдық құмарлық оны қатты қамтыды. Бірден-бір шешім – труппадағы актерлердің біріне үйлену, ал Голдфаден мен Гроднер екеуі де үйленген болғандықтан, жалғыз шешім Голдштейнге үйлену (және оның есімін "әдемі" Софиге ауыстыру) болды. "Еврей энциклопедиясы" (1901-1906) оның "Голдфаденнің драмалары мен операларында өзгеше көзге түскенін" айтады. Ол өмірінің соңына дейін идиш театрында қызмет етті, Голдфаден мен Голдштейнді Бухарестке, Одессаға (онда ол 1881 жылы Мариинский театрында ойнады) және Императорлық Ресей арқылы, 1883 жылы Ресейде идиш театрына тыйым салынғанға дейін, содан кейін Галицияда, Берлинде және Германияның басқа да аймақтарында ойнады, ал кейін Румынияға оралды. Соңында ол Иасидегі театр труппасымен біраз уақыт тұрды. Сохер Голдштейннің қайтысынан кейін (Розенфельдтің сөзіне сүйенсек, туберкулезден) ол тағы бір актер, Макс Карпқа үйленді; оның примадонна ретінде үлкен даңқы София Карп есімімен байланысты. Ол Карл Гуцковтың "Уриэль Акоста" пьесасындағы Юдит және Шекспирдің "Ромео мен Джульетта" пьесасындағы Бенволио рөлін сомдағандығымен танымал болды. 1902 жылдың 12 наурызында Джейкоб Фишель және драматург Джозеф Латейнермен бірге Нью-Йорктегі Гранд Театрын құрды. Қаланың алғашқы, мақсатты идиш театры болған Гранд, сол кездегі идиш театрлары сияқты, негізінен суретшілер басқарды. Карп пен Латейнерден басқа, режиссерлер қатарында жетекші актер Моррис Финкель, комедияшы Бернард Бернштейн және композитор Луи Фридселл болды; Фишель мен Л. С. Готтлиб – суретші емес режиссерлер еді. Карп пневмонияға шалдығып, Нью-Йоркте 42 немесе 43 жасында қайтыс болды.