Кіріспе
Тео Рассел Купер (Theo Russell Cooper, 4 ақпан 1941 жылы туған) – Австралиялық зейнеткер саясаткер, Ұлттық партия мүшесі. Ол 1989 жылдың 25 қыркүйегінен 7 желтоқсанына дейін 73 күн бойы Квинсленд штатының премьер-министрі болды. 1989 жылғы штаттық сайлаудағы жеңілісі Квинслендте Ұлттық партияның 32 жылдық үздіксіз үкімшілігін аяқтады.
Theo Russell Cooper (born 4 February 1941) is an Australian retired National Party politician. He was Premier of Queensland for a period of 73 days, from 25 September 1989 to 7 December 1989. His loss at the state election of 1989 ended 32 years of continuous National Party rule over Queensland.
Өмірбаян
Мал шаруашылығымен айналысқан Купер Ұлттық партияның саясатына қалыпты жолмен кіріп, 1983 жылы Рома округіне сайлану алдында Бендемер округі кеңесіне қатысты. Куперді Полиция министрлігіне ауыстыру – Аhernнің Fitzgerald ісінің салқынын аймақтан кетіру әрекеті ретінде қарастырылды. Бірақ, бұл Купердің жеке беделін Ahernге наразы Ұлттық партия қолдаушылары арасында арттырды. Сауалнамалар көрсеткендей, Лейбористер партиясының жылдар бойы үкіметті жеңіп алу мүмкіндігі ең жақсы болды; шындығында, егер Newspoll нәтижесі сайлауда қайталанғанда, Ұлттық партия үлкен күйреуге ұшырар еді. Купер Ahernге балама көшбасшы ретінде ұсынылды. Әсіресе, ол консервативті ауылдық аймақта Ұлттық партияның дауысын нығайта алады деп есептелді. Өзін Бьелке Петерсеннің үлгісімен күшті көшбасшы ретінде көрсеткен Купер көшбасшылыққа талас ашты және 25 қыркүйекте Ahernды партия төрағасы лауазымынан түсірді. Сол күні ол премьер-министр болып тағайындалды.
Премьер-министр қызметі
Квинслендтегі барлық үш саяси партия 1989 жылға қарай өздерінің басшыларын ауыстырды. Ұлттық партиядан басқа, либералдар енді Ангус Иннес, ал Лейбористер партиясын Уэйн Госс басқарды. Купер Фицджеральд реформаларына Ахернге қарағанда нашаррақ көзқарас танытты және оларды іске асыруды кейінге шегерді. Қылмыстық әділет комиссиясын (ҚӘК) құруға қатысты заң Купер басшылығымен қабылданғанымен, ол кейін Комиссиямен қарсыластық қарым-қатынаста болды. Купердің тағайындалуы ауылдық сайлау округтерінде біршама әсер еткенімен, Ұлттық партияның жалпы жағдайы нашарлауын жалғастырды. Купер сайлауды шақыру үшін мүмкіндігінше көп күтті, соңында 2 желтоқсанға белгіледі. Ұлттық партия дәстүрлі бағыттар бойынша үгіт жүргізді: құқық пен тәртіп, әлеуметтік консерватизм және федералдық Лейбористік үкіметке шабуыл. Ұлттық партия бірқатар даулы жарнамалар жасады, олардың бірі Лейбористік оппозицияның гомосексуализмді қылмыстан босату жоспары оңтүстік штаттардан гейлердің Квинслендке көптеп көшіп келуіне әкеледі деп мәлімдеді. Бұл жарнамалар Лейбористік жарнамалармен пародилендi, онда Купер жабайы көзбен қараған реакционер ретінде бейнеленді. Сайлауда Ұлттық партия ауыр жеңіліске ұшырады, бұл Квинслендтегі биліктегі үкіметтің ең ірі жеңілісі болды. Бұл негізінен Брисбенді шарпыған үлкен Лейбористік толқынға байланысты болды; Лейбористер астананың 36 мандатының бесеуін қоспағанда, барлығын жеңіп алды. Алайда, Купер бұл сәтсіздікке кінәлі деп табылған жоқ – бұл кеңінен Бьелке Петерсенге қарсы берілген дауыс ретінде қарастырылды және ол оппозиция жетекшісі қызметінде қалды.
Премьер-министр болғаннан кейінгі кезең
1991 жылы The Courier Mail газетінде Квинсленд парламентінің барлық партиялардан келген көптеген мүшелері саяхат құқықтарын жөнсіз пайдаланғаны туралы айыптаулар жарияланды («саяхат алаяқтығы ісі»). CJC тергеу бастады, тергеуге алынғандардың есімдері жасырылғанымен, жарияланған тікелей емес мәлімдемелер арқылы олардың бірі Купер екені анық болды. 9 желтоқсанда Купер әйелімен бірге Хамильтон аралына жасаған саяхатын қаржыландыру бойынша тергеліп жатқанын, саяхат құнын өтегенін және Ұлттық партия төрағасы лауазымынан бас тартатынын мәлімдеді. Бұл, Терри Макенрот сияқты үкімет мүшелерін ұялта мақсатты тактикалық қадам ретінде кеңінен қабылданып, бағаланды. Купердің орнын Роб Борбидж басты. Кейіннен CJC Куперді қандай да бір құқықбұзушылықта кінәлі деп таба алмады. Квинсленд сайлау жүйесін ауылдық аймандарға басымдық беруден арылтуға бағытталған заңнамаға сәйкес қайта бөлуден кейін Купер 1992 жылғы сайлауда Кроуз-Нестке ауысты. Сол жылдың қараша айында ол Ұлттық партияның алдыңғы қатарына оралып, Полиция жөніндегі көлеңке министрі болды. 1996 жылдың ақпанында Борбидж Мундингбуррадағы тартысты сайлауда жеңіске жеткеннен кейін азшылық үкімет құрғанда Купер Полиция, түзеу мекемелері және жарыс министрі болды. Бірақ көп ұзамай Купер Борбидж үкіметінің орталық дауына айналды, себебі Мундингбуррадағы сайлау науқаны кезінде Борбидж пен Купер Квинсленд полиция кәсіби одағымен құпия түсіністік меморандумына қол қойғандығы белгілі болды. Бұл меморандум Квинсленд полиция кәсіби одағына бұрынғы Госс үкіметінің танымы жоқ шараларын жоюға, жоғары лауазымдарға тағайындауларға вето құқығын алуға және сайлау науқанына 20 000 австралиялық доллар көмектесу үшін полицияға қаржыландыруды арттыруға кепілдік берді. Бұл жақын қарым-қатынас Биелке Петерсен дәуірін еске түсірді, онда атқарушы билік пен полиция қызметі арасындағы қарым-қатынас (кейде дұрыс емес) тығыз болды. Бұл мәселе CJC (Каррутерс тергеуі) тарапынан тергелген кезде Купер органның және оның тәуелсіздігінің дұрыстығына қатысты күшті сынға ұшырады. Купер оппозицияның оны отставкаға кетуге шақырған көптеген талаптарын назарға алмады. 1998 жылы Коалиция 11 орынға төмендеді, ал Еңбек партиясының Питер Бити азшылық үкімет құрды. Купер алғашқы өнеркәсіптер жөніндегі көлеңке министрі болды, бірақ 1999 жылдың желтоқсанында алдыңғы қатардан кетіп қалды. 2001 жылғы штаттық сайлауда парламенттен шығып кетті.
Жеке өмір
Оның 4 баласы, 12 немересі және 2 шөбересі бар.