Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік-шығыс Камерунның этникалық тобы
Ethnic group of southeastern Cameroon
Бадве'е (сонымен қатар Баджве'е; француз тілінде Badjoué) – Камерунның оңтүстік-шығысындағы жаңбырлы орман аймағында қоныстанған этникалық топ. Олар өздерін Куның ең кіші ұлы, Нжеме мен Нзимедің інісі Эдве'нің ұрпақтары деп санайды. Бадве'е халқы Мессаменаның оңтүстігінде, Беколдың оңтүстігінде және Нзиме өзенінің солтүстігі мен батысында орналасқан Шығыс провинциясында тұрады. Олардың жері Джа биосфералық қорығының солтүстік және батыс шекарасының көп бөлігін қамтиды. Олар Кузиме тілінің диалектісінде, Нзиме халқымен бірге сөйлейді.
The Badwe'e (also Bajwe'e; French Badjoué) are an ethnic group inhabiting the rain forest zone of southeastern Cameroon. They recognize themselves as the descendants of Edwe'e, the youngest son of Koo and the brother of Njeme and Nzime. The Badwe'e live south of Messaména in the East Province in a region south of the Bekol and both north and west of the Nzime. Their territory includes much of the northern and western border of the Dja Biosphere Reserve. They speak a dialect of Koozime, together with the Nzime.
Тарих
Бадуилердің ата-бабалары Конго өзенінің алабында немесе қазіргі Чад аумағында тұрған, ал 14-17 ғасырлар аралығында Камерунның қазіргі аумағына көшіп келген. Макаа-Ньем тілдерінде сөйлейтін басқа халықтармен бірге, олар қазіргі Адамуа және Шығыс провинциялары арасындағы шекараға жақын Лом өзенінің солтүстік жағасында мекен еткен. Вуте және Мбумнан қашып келген Бети-Пахуин тайпаларының қысымы салдарынан, Макаа-Нжем тілінде сөйлейтін топтар оңтүстікке қарай жылжуға мәжбүр болды. Бадуилер ақырында Бекол өзенінің оңтүстігіне және Нзиме өзенінің батысына қоныстанды. Отаршылдық кезеңде олар Нзиме өзенінің солтүстігінде, Джапостеннен бастап Миндуруға дейін ауылдар салған. Бұл оларға ұйқы ауруына қарсы медициналық көмек алуға мүмкіндік беру үшін жасалған.
The ancestors of the Badwe'e lived in the Congo River basin or the present territory of Chad before moving into the present territory of Cameroon between the 14th and 17th centuries. Along with the other speakers of Makaa–Njyem languages, they lived along the northern Lom River near the present day border between the Adamawa and East provinces. Under pressure from migrating Beti Pahuin groups (themselves fleeing the Vute and Mbum), the Makaa–Njem speaking groups moved farther south. The Badwe'e eventually settled south of the Bekol and west of the Nzime. During the colonial period, they created villages to the north of the Nzime, beginning at Djaposten and extending to Mindourou. This was to assist them to receive medical treatment against sleeping sickness.
Өмір сүру және қоныстану үлгілері
Бадуилердің көпшілігі күн көрісін қамтамасыз ететін шаруашылықпен айналысады және өз аймағындағы жолдар бойында орналасқан сызықтық ауылдарда тұрады. Олар маңыздай, банандар, жүгері, сондай-ақ аз мөлшерде кокоям, жер жаңғағы және жемістер өсіреді. Күтімге көп көңіл қажет емес шағын мал да диетаның бір бөлігін құрайды. Басқа Бадуилер тұзақтармен немесе, қазіргі кезде көбінесе, атыс қаруларымен аң аулайды. Аң еті кейбір адамдар үшін маңызды табыс көзіне айналды. Бадуилердің көпшілігі христиан дінін ұстанады. Бадуи тілінде Жаңа Өсиет қолданыста. 60-тан астам Бадуи ауылы Жада биосфералық қорығымен шектеседі. Олардың көпшілігі салыстырмалы түрде кішкентай, 113 тұрғынынан кем.
Most Badwe'e live as subsistence farmers and live in linear villages oriented toward the roads through their region. They grow crops such as manioc, plantains, and maize, as well as smaller amounts of bananas, cocoyams, groundnuts, and fruits. Small livestock that does not require much care forms another part of the diet. Other Bajwe hunt with traps or, more commonly today, firearms. The resulting bushmeat has become an important source of income for some people. Most Badwe'e profess Christianity as their faith. A New Testament in Badwe'e is in use. Over 60 Badwe'e villages border the Dja Biosphere Reserve. Most of these are relatively small, with fewer than 113 inhabitants.