Кіріспе

Христиандық символдық нысан

Христингл – көптеген христиан дін тобының Адвент, Рождество және Епифания құлшылықтарында қолданылатын символдық нысан. Ол Мәсіхтің дүниеге келуін, яғни Әлемнің Нұрын бейнелейді. Қазіргі заманғы христингл – апельсинге (сәйкесінше нұр мен әлемді көрсетеді) орнатылған шамнан жасалады және әдетте қызыл лентамен, тәттілермен немесе кептірілген жемістермен безендіріледі. Бұл дәстүр Ұлыбританиядағы Моравия шіркеулерінде бірінші дүниежүзілік соғысқа дейіннен бері қолданылып келеді. Моравия шіркеуінің мүшелері өз қауымдарынан кеткенде, христингл дәстүрін өздерімен бірге алып, басқа дін тобына таныстырды. 1960 жылдары Джон Пенсом оны Англия шіркеуінің Балалар қоғамы үшін қайырымдылық жинау құралы ретінде қабылдады.

Тарих

Кристайнгел тарихы Моравия епископы Иоганнес де Уоттевилльға дейін жетеді. Ол 1747 жылы Германияда "балаларды Иса туралы ойлануға итермелеу мақсатында" бұл дәстүрді бастаған. Алғашқыда бұл тек шамға оралған қызыл лента болған, апельсин Кристайнгелге қалай енгені белгісіз. 1968 жылы Джон Пенсом бұл әдетті Ұлыбританияда кеңінен танымал етті. 2000 жылдары Ұлыбританияда жыл сайын 5000-нан астам Кристайнгел қызметтері өткізілді, онда балаларға Кристайнгелдер табыс етілді. 2018 жылы Балалар қоғамы #Christingle50 науқанын іске қосты, оның аясында мектептер мен шіркеулерде мерекелік шаралар ұйымдастырылды.

Этимология

Кристайнгл атауы, мүмкін, неміс диалектісіндегі Christkindl сөзінен туындаған, ол «Христос баласы» немесе «Рождество сыйы» деген мағына береді. Басқаша айтқанда, BBC дереккөздеріне сәйкес, атау «Христос нұры» дегенді білдіреді, себебі апельсин мен шам әлемнің нұрын символдайды.